Orzeczenie · 2024-05-16

I CSK 3368/23Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej kredyt frankowy

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2024-05-16
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
kredyt frankowyabuzywnośćnieważność umowyskarga kasacyjnaSąd Najwyższykoszty postępowania

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną S. spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 13 kwietnia 2023 r., który w części uchylił wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu ustalający nieważność umowy kredytu waloryzowanego kursem franka szwajcarskiego i zasądzający kwotę 26 860,58 CHF. Skarżący podnosił potrzebę wykładni przepisów dotyczących abuzywności klauzul umownych (art. 385¹ § 1 i 2 k.c.) oraz zarzucał nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji z uwagi na orzekanie w składzie jednego sędziego. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398⁹ § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Wskazał, że kwestia wykładni art. 385¹ § 1 i 2 k.c. w kontekście skutków uznania postanowień za abuzywne i możliwości zastąpienia ich przepisami dyspozytywnymi została już przesądzona uchwałą SN III CZP 25/22, a także orzecznictwem SN, które wyklucza możliwość uzupełnienia umowy przepisami prawa obcego lub zwyczajami. Odnosząc się do zarzutu nieważności postępowania, Sąd Najwyższy stwierdził, że uchwała SN III PZP 6/22, która uznała orzekanie w składzie jednego sędziego za naruszające prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy i prowadzące do nieważności, obowiązuje od dnia jej podjęcia (26 kwietnia 2023 r.), podczas gdy zaskarżony wyrok zapadł wcześniej (13 kwietnia 2023 r.). W związku z brakiem przesłanek do przyjęcia skargi kasacyjnej, Sąd Najwyższy ją odrzucił i zasądził koszty postępowania od skarżącej spółki na rzecz powódki.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących kredytów frankowych, w szczególności w kontekście wykładni przepisów o abuzywności oraz wpływu zmian w składach orzekających na ważność postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego stanu prawnego i orzecznictwa SN, w tym uchwał mających moc zasady prawnej. Nie stanowi rozstrzygnięcia merytorycznego co do meritum sprawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w przypadku uznania postanowienia umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego za abuzywne, miejsce tego postanowienia może zająć inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce abuzywnego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę całej Izby Cywilnej SN z dnia 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, która przesądziła, że w takiej sytuacji nie można uzupełnić umowy przepisami prawa lub zwyczajami.

Czy rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego, ukształtowanym na podstawie art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-owej, prowadzi do nieważności postępowania, jeśli wyrok zapadł przed wejściem w życie uchwały SN III PZP 6/22?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w tym kontekście o nieważności postępowania nie może być mowy, ponieważ uchwała SN III PZP 6/22, która ustaliła, że takie postępowanie jest nieważne, obowiązuje od dnia jej podjęcia (26 kwietnia 2023 r.), a zaskarżony wyrok zapadł wcześniej (13 kwietnia 2023 r.).

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że wykładnia prawa zawarta w uchwale SN III PZP 6/22, uznającej orzekanie w składzie jednego sędziego za nieważne, obowiązuje od dnia jej podjęcia, a nie retroaktywnie.

Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne ani potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, a zarzut nieważności postępowania nie został skutecznie podniesiony ze względu na datę wydania wyroku sądu drugiej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
A.A.osoba_fizycznapowódka
S. spółka akcyjna w W.spółkapozwana

Przepisy (16)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1 i 2

Kodeks cywilny

W przypadku uznania postanowienia umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego za abuzywne, nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.

k.p.c. art. 398⁹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398⁹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli nie zachodzą okoliczności wskazane w § 1.

k.p.c. art. 367 § § 3 zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy składu sądu i możliwości rozpoznania apelacji przez jednego sędziego w określonych sytuacjach.

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 87

Określa moc zasady prawnej uchwał składu całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego.

ustawa COVID-owa art. 15zzs¹ § ust. 1 pkt 4

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Reguluje skład sądu w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.

k.c. art. 358 § § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy określania wartości przedmiotu zobowiązania w walucie obcej.

Prawo wekslowe art. 41

Dotyczy zasad dotyczących weksli.

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przypadki prowadzące do nieważności postępowania, w tym orzekanie w składzie nieprawidłowym.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym społeczeństwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Postępowanie apelacyjne i jego skutki.

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak istotnego zagadnienia prawnego lub rozbieżności w orzecznictwie w zakresie wykładni art. 385¹ § 1 i 2 k.c. • Uchwała SN III CZP 25/22 przesądziła kwestię wykładni przepisów o abuzywności klauzul umownych. • Wyrok sądu drugiej instancji zapadł przed wejściem w życie uchwały SN III PZP 6/22, co wyklucza zarzut nieważności postępowania z powodu orzekania w składzie jednego sędziego.

Odrzucone argumenty

Potrzeba wykładni przepisów art. 385¹ § 1 i 2 k.c. w zakresie skutków uznania postanowień za abuzywne i możliwości zastąpienia ich przepisami dyspozytywnymi. • Nieważność postępowania w związku z orzekaniem przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. • Ostatecznie, nie w każdej sprawie skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. • W przeciwnym razie Sąd Najwyższy stałby się, wbrew obowiązującym przepisom, sądem trzeciej instancji, a nie jest przecież jego zadaniem dokonywanie korekty ewentualnych błędów w zakresie stosowania, czy też wykładni prawa, w każdej indywidualnej sprawie. • Uchwała składu całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, mająca moc zasady prawnej (...) przesądziła, że w razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego (...) stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów. • Sąd Najwyższy nadając uchwale moc zasady prawnej ustalił jednak, że przyjęta w uchwale wykładnia prawa obowiązuje od dnia jej podjęcia, czyli od 26 kwietnia 2023 r., natomiast wyrok w drugiej instancji w niniejszej sprawie zapadł 13 kwietnia 2023 r., zatem w tym kontekście o nieważności postępowania nie może być mowy.

Skład orzekający

Małgorzata Manowska

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących kredytów frankowych, w szczególności w kontekście wykładni przepisów o abuzywności oraz wpływu zmian w składach orzekających na ważność postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i orzecznictwa SN, w tym uchwał mających moc zasady prawnej. Nie stanowi rozstrzygnięcia merytorycznego co do meritum sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie dotyczy popularnego tematu kredytów frankowych i wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne związane ze skargą kasacyjną, w tym wpływ zmian legislacyjnych na ważność postępowań.

Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej w sprawie kredytu frankowego. Kluczowe powody i co to oznacza dla frankowiczów.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 5400 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst