Orzeczenie · 2024-03-29

I CSK 3142/23Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej banku

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2024-03-29
SNCywilneprawo umówWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyprawo bankoweklauzule abuzywneochrona konsumentówCOVID-19nieważność postępowaniaTSUE

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał wniosek Banku S.A. o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Bank zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy w sprawie o zapłatę i ustalenie. Jako podstawy wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, bank wskazał potrzebę wykładni przepisów dotyczących abuzywności klauzul umownych (art. 385¹ § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 58 § 3 k.c. w zw. z art. 69 ust. 1 i 2 Prawa bankowego) oraz zarzut nieważności postępowania wynikający z rozpoznania apelacji przez sąd w składzie jednego sędziego. Sąd Najwyższy, po analizie wniosku, odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Stwierdził, że bank nie wykazał istnienia przesłanek określonych w art. 398⁹ § 1 k.p.c., w szczególności potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, ani oczywistej zasadności skargi. Odnosząc się do zarzutu nieważności postępowania, Sąd Najwyższy podkreślił, że uchwała III PZP 6/22, na którą powoływał się bank, nie mogła być podstawą do odmowy stosowania art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy COVID, gdyż Trybunał Konstytucyjny nie uznał tego przepisu za niezgodny z Konstytucją. Sąd Najwyższy szczegółowo omówił również kwestię interpretacji przepisów dotyczących klauzul abuzywnych w świetle orzecznictwa TSUE i SN, wskazując, że bank nie wykazał istnienia rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na zasadach ogólnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności w kontekście przepisów specustawy COVID-19 oraz roli uchwał Sądu Najwyższego w systemie prawnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury przedsądu w postępowaniu kasacyjnym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki do jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych do jej przyjęcia do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że strona skarżąca nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, ani oczywistej zasadności skargi. Zarzut nieważności postępowania oparty na uchwale III PZP 6/22 został uznany za niezasadny w kontekście przepisów ustawy COVID.

Czy rozpoznanie apelacji przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego na podstawie art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy COVID prowadzi do nieważności postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w tym konkretnym przypadku nie prowadzi do nieważności postępowania, ponieważ przepis ten nie został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, a uchwała III PZP 6/22 nie mogła derogować przepisu ustawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że uchwała III PZP 6/22, która stwierdziła nieważność postępowania w takich przypadkach, dokonała rozproszonej kontroli konstytucyjności, co jest wyłączną kompetencją Trybunału Konstytucyjnego. Ponadto, uchwała ta narusza zasadę związania sądu ustawą i zasadę podziału władzy.

Czy bank prawidłowo wskazał na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bank wadliwie sformułował wniosek, nie powołując aktualnego orzecznictwa wskazującego na rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że funkcja skargi kasacyjnej polega na eliminowaniu rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych, a nie samego SN. Bank nie przedstawił konkretnych orzeczeń sądów powszechnych, które interpretowałyby wskazane przepisy w sposób odmienny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
K. M. i A. M.

Strony

NazwaTypRola
K. M.osoba_fizycznapowód
A. M.osoba_fizycznapowód
Bank spółka akcyjnaspółkapozwany

Przepisy (23)

Główne

k.p.c. art. 398⁹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398⁹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

ustawa COVID art. 15zzs¹ § ust. 1 pkt 4

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 2 pkt 7 i § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 20

Pomocnicze

k.c. art. 385¹ § § 1 i 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 58 § § 3

Kodeks cywilny

pr. bank. art. 69 § ust. 1 i 2

Ustawa Prawo bankowe

k.c. art. 56

Kodeks cywilny

k.c. art. 65

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.SN art. 82 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Konstytucja RP art. 178 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 188 § pkt 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 10

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.c. art. 358 § § 2

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak spełnienia przez skargę kasacyjną przesłanek przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy. • Niezasadność zarzutu nieważności postępowania wynikającego z zastosowania art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy COVID. • Wadliwe sformułowanie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w zakresie potrzeby wykładni przepisów.

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania z uwagi na rozpoznanie apelacji przez sąd w składzie jednego sędziego. • Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna została ukształtowana w Kodeksie postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. • Sąd Najwyższy nie zastępuje strony skarżącej i nie jest jego rolą poszukiwanie ex officio argumentów przemawiających za przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania. • Uchwała III PZP 6/22 w istocie dokonała tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności ustawy, zaś w polskim porządku prawnym ocena hierarchicznej zgodności ustaw z Konstytucją RP stanowi wyłączną kompetencję Trybunału Konstytucyjnego. • Funkcją skargi kasacyjnej nie jest eliminowanie rozbieżności w orzecznictwie samego Sądu Najwyższego, ponieważ temu celowi służą przede wszystkim inne ustrojowe i procesowe instrumenty prawne, lecz rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych. • Niedopuszczalne jest zastępowanie wyeliminowanego abuzywnego postanowienia umowy innym mechanizmem wyliczenia kwoty raty kapitałowo-odsetkowej.

Skład orzekający

Kamil Zaradkiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności w kontekście przepisów specustawy COVID-19 oraz roli uchwał Sądu Najwyższego w systemie prawnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury przedsądu w postępowaniu kasacyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie SN dotyczące odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej jest cenne dla prawników ze względu na szczegółową analizę przesłanek formalnych i merytorycznych, a także polemikę z uchwałą III PZP 6/22, co ma znaczenie dla praktyki stosowania prawa w kontekście przepisów specustawy COVID-19.

Sąd Najwyższy stawia tamę nadużywaniu skargi kasacyjnej i kwestionuje uchwałę III PZP 6/22.

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst