Orzeczenie · 2025-10-31

I CSK 2684/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-10-31
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
zasiedzenieskarga kasacyjnasąd najwyższynieważność postępowaniazasada bezpośredniościkpccovid-19

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną wniesioną przez uczestników E.T. i Z.T. od postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie, które oddaliło ich apelację w sprawie o zasiedzenie. Skarżący domagali się przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na oczywistą zasadność, wynikającą rzekomo z nieważności postępowania przed Sądem Rejonowym. Argumentowali, że zmiana sędziego referenta, który następnie zamknął rozprawę i wydał orzeczenie na posiedzeniu niejawnym, naruszyła art. 323 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., prowadząc do nieważności z art. 379 pkt 4 k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że przesłanka oczywistej zasadności wymaga wykazania prima facie sprzeczności z prawem lub powszechnymi regułami interpretacji, a nie tylko kwalifikowanego naruszenia. W ocenie Sądu Najwyższego, opisana sytuacja nie stanowiła nieważności postępowania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, dla ważności postępowania kluczowe jest, aby skład sądu orzekającego był tożsamy ze składem, który zamknął rozprawę, a niekoniecznie z tym, który prowadził ostatnie posiedzenie jawne. Ponadto, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na zastosowanie art. 15zzs^2 ustawy COVID-19, który dopuszczał wydanie orzeczenia na posiedzeniu niejawnym po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, nawet w przypadku zmiany składu sądu. W związku z tym, że skarżący nie wykazali oczywistej zasadności skargi, Sąd Najwyższy odmówił jej przyjęcia do rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej oraz dopuszczalności wydania orzeczenia na posiedzeniu niejawnym w kontekście zmiany składu sądu i przepisów o COVID-19.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i przepisów wprowadzonych w związku z pandemią.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zmiana sędziego sprawozdawcy w trakcie postępowania przed sądem pierwszej instancji, który następnie zamknął rozprawę i wydał orzeczenie na posiedzeniu niejawnym, prowadzi do nieważności postępowania z powodu naruszenia zasady bezpośredniości (art. 323 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i art. 379 pkt 4 k.p.c.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taka zmiana, zwłaszcza w kontekście przepisów o COVID-19, nie prowadzi do nieważności postępowania, jeśli skład sądu orzekającego jest tożsamy ze składem, który zamknął rozprawę.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zasada bezpośredniości wymaga tożsamości składu sądu orzekającego ze składem, który zamknął rozprawę, a niekoniecznie z tym, który prowadził ostatnie posiedzenie jawne. Dodatkowo, przepisy o COVID-19 dopuszczały wydanie orzeczenia na posiedzeniu niejawnym, co stanowiło wyjątek od ogólnych zasad.

Jakie są kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistej zasadności (art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przyjęcie skargi wymaga wykazania prima facie sprzeczności z prawem lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji, a także przedstawienia wywodu prawnego wskazującego, że skarga zostanie rozstrzygnięta na korzyść skarżącego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że sama kwalifikowana wadliwość orzeczenia nie wystarcza; konieczne jest wykazanie oczywistej zasadności, która jednoznacznie wskazuje na przyszłe uwzględnienie skargi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
A.G.osoba_fizycznawnioskodawca
Z.T.osoba_fizycznauczestnik
E.T.osoba_fizycznauczestnik
H.K.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym oczywistą zasadność.

Pomocnicze

k.p.c. art. 323

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga, aby ostatnie posiedzenie przed zamknięciem rozprawy odbyło się przed sędziami, którzy wzięli udział w naradzie i ogłoszeniu orzeczenia. Zmiana sędziego sprawozdawcy po zamknięciu rozprawy, bez ponownego otwarcia, nie stanowi naruszenia, jeśli skład orzekający jest tożsamy ze składem zamykającym rozprawę.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu procesowym do innych postępowań.

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Określa nieważność postępowania, gdy skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa.

k.p.c. art. 386 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w przypadku stwierdzenia nieważności.

k.p.c. art. 225

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy ponownego otwarcia rozprawy.

ustawa COVID-19 art. 15zzs^2

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Dopuszcza możliwość zamknięcia rozprawy i wydania orzeczenia na posiedzeniu niejawnym po przeprowadzeniu postępowania dowodowego i odebraniu stanowisk stron na piśmie.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania przed Sądem Rejonowym z powodu zmiany sędziego sprawozdawcy i wydania orzeczenia na posiedzeniu niejawnym. • Naruszenie art. 323 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 379 pkt 4 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

oczywista zasadność skargi • minimum wymagań koniecznych do realizacji zasady bezpośredniości • naruszenie zasady bezpośredniości nie miało miejsca • rozprawa jest jednak jedna • ustawa COVID-19 [...] dopuszczał zamknięcie rozprawy i wydanie orzeczenia na posiedzeniu niejawnym

Skład orzekający

Beata Janiszewska

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej oraz dopuszczalności wydania orzeczenia na posiedzeniu niejawnym w kontekście zmiany składu sądu i przepisów o COVID-19."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i przepisów wprowadzonych w związku z pandemią.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z prawem do sądu i prawidłowością postępowania, a także interpretacji przepisów wprowadzonych w związku z pandemią.

Czy zmiana sędziego w trakcie procesu unieważnia wyrok? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst