I CSK 1823/25Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej banku abuzywne klauzule kredytu 3
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną Banku S.A. w W. od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego zasądzający od banku na rzecz kredytobiorców zwrot świadczeń z umowy kredytu indeksowanego kursem waluty obcej. Sąd pierwszej instancji zasądził kwotę 31 811,63 zł i 4896,60 CHF z odsetkami, uznając klauzule indeksacyjne za abuzywne. Sąd drugiej instancji oddalił apelację banku. Bank w skardze kasacyjnej podniósł zarzut istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego dopuszczalności zasądzenia zwrotu świadczeń w sytuacji, gdy umowa została w całości wykonana i nie wiąże już stron, a także kwestię zgodności z zasadami współżycia społecznego. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując, że podniesione zagadnienie prawne jest już rozstrzygnięte uchwałą całego składu Izby Cywilnej SN z dnia 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22). Uchwała ta stanowi, że w przypadku uznania postanowienia umowy kredytu indeksowanego za niedozwolone, nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej, a umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie. Sąd Najwyższy podkreślił, że wykonanie umowy w całości nie pozbawia konsumenta prawa do powołania się na ochronę przed abuzywnymi postanowieniami. Koszty postępowania kasacyjnego zostały zasądzone od banku na rzecz kredytobiorców.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie ugruntowanej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego dotyczącej abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytów indeksowanych i denominowanych, a także kwestii wykonania umowy i jego wpływu na możliwość dochodzenia roszczeń z tytułu abuzywności.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów dotyczących kredytów frankowych i może być stosowane do umów zawartych przed wejściem w życie nowych regulacji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dopuszczalne jest zasądzenie na rzecz konsumenta zwrotu uiszczonych przez niego świadczeń w związku z uznaniem postanowień umowy kredytu powiązanego z walutą obcą za abuzywne, w sytuacji, gdy umowa została w całości wykonana i nie wiązała już stron?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczalne jest zasądzenie zwrotu świadczeń, nawet jeśli umowa została w całości wykonana.
Uzasadnienie
Wykonanie umowy w całości nie pozbawia konsumenta prawa do powołania się na ochronę przed abuzywnymi postanowieniami, ponieważ w przeciwnym razie wszystkie umowy wykonywane jednorazowo, np. sprzedaży, zostałyby wyłączone z tej ochrony.
Czy uwzględnienie roszczenia o zwrot świadczeń z umowy kredytu indeksowanego, uznanej za abuzywną, pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, gdy umowa została w całości wykonana?
Odpowiedź sądu
Nie, nie pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy nie rozwinął szczegółowo tej kwestii, ale pośrednio wynika z uzasadnienia, że ochrona konsumenta jest priorytetem i nie można jej ograniczać z powodu wykonania umowy.
Jaki jest skutek uznania postanowienia umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszącego się do sposobu określania kursu waluty obcej za niedozwolone i niebędące wiążące?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Jest to teza uchwały całego składu Izby Cywilnej SN z dnia 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22), która wiąże w niniejszej sprawie. Usunięcie klauzuli waloryzacyjnej prowadzi do nieważności umowy w całości.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| U.K. | osoba_fizyczna | powód |
| T.K. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank S.A. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1 zdanie drugie
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy dotyczące indeksacji mogą być uznane za abuzywne, o ile nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny i zrozumiały dla konsumenta, który nie został poinformowany o ryzyku kursowym.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Roszczenie kredytobiorców o zwrot spełnionego świadczenia było zasadne w świetle uznania umowy za nieważną (bezskuteczną) ex lege.
k.p.c. art. 398⁹ § § 1 pkt 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 398⁹
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Pomocnicze
k.c. art. 385²
Kodeks cywilny
Dla stosowania art. 385¹ k.c. istotna jest chwila zawarcia umowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego (uchwała III CZP 25/22) wyklucza możliwość przyjęcia skargi kasacyjnej w oparciu o podniesione przez bank zagadnienia. • Wykonanie umowy w całości nie pozbawia konsumenta prawa do powołania się na ochronę z art. 385¹ k.c.
Odrzucone argumenty
Dopuszczalność zasądzenia zwrotu świadczeń w sytuacji, gdy umowa została w całości wykonana i nie wiązała już stron. • Kwestia zgodności z zasadami współżycia społecznego.
Godne uwagi sformułowania
bez znaczenia jest fakt złożenia przez kredytobiorców oświadczenia, iż są świadomi ryzyka kursowego • formalne poinformowanie strony powodowej o ryzyku kursowym nie jest wystarczające dla uznania postanowień umowy dotyczących mechanizmu indeksacji za transparentne • ryzyko ponoszone przez przedsiębiorcę jest ograniczone, zaś ryzyko konsumenta nie jest niczym ograniczone • umowa kredytu zawierająca abuzywne klauzule obejmujące główne świadczenia stron jako nieważna (bezskuteczna) ex lege nie wiąże stron ze skutkiem ex tunc • w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów • w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie • okoliczność, że umowa została wykonana w całości, nie może pozbawiać konsumenta prawa do powołania się na ochronę z art. 385¹ k.c.
Skład orzekający
Dariusz Pawłyszcze
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ugruntowanej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego dotyczącej abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytów indeksowanych i denominowanych, a także kwestii wykonania umowy i jego wpływu na możliwość dochodzenia roszczeń z tytułu abuzywności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów dotyczących kredytów frankowych i może być stosowane do umów zawartych przed wejściem w życie nowych regulacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu kredytów frankowych i potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą Sądu Najwyższego w kwestii abuzywności klauzul waloryzacyjnych, co jest istotne dla wielu konsumentów i prawników.
“Sąd Najwyższy: Wykonanie umowy kredytu nie zamyka drogi do walki z abuzywnymi klauzulami walutowymi!”
Dane finansowe
koszty postępowania kasacyjnego: 2700 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.