Orzeczenie · 2024-11-07

I CSK 1188/24Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej sąd najwyższy

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2024-11-07
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższypostępowanie cywilneskład sąduustawa covidowanieważność postępowaniakoszty postępowania

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną K. C. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt I ACa 1197/21, w sprawie o zapłatę. Skarżący zarzucił naruszenie prawa procesowego, w tym art. 367 § 3 k.p.c. w związku z art. 15 zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy covidowej, co miało skutkować wydaniem orzeczenia w jednoosobowym składzie sądu apelacyjnego, a także naruszenie art. 233 k.p.c. w zakresie oceny dowodów. Ponadto, zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 409 k.c. w zw. z art. 405 k.c., dotyczące obowiązku zwrotu świadczenia. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398⁹ § 1 k.p.c., wskazał, że skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania tylko w określonych przypadkach, takich jak istnienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Odnosząc się do zarzutu nieważności postępowania z powodu jednoosobowego składu sądu odwoławczego, Sąd Najwyższy stwierdził, że ze względu na datę wydania zaskarżonego wyroku (25 kwietnia 2023 r.), uchwała składu siedmiu sędziów z 26 kwietnia 2023 r. (III PZP 6/22), która uznała takie postępowanie za prowadzące do nieważności, nie ma zastosowania wstecz. Zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. został odrzucony jako niedopuszczalny w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się również oczywistej zasadności skargi. W konsekwencji, na podstawie art. 398⁹ § 2 k.p.c., odmówiono przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie przepisów k.p.c. i rozporządzeń dotyczących opłat za czynności adwokackie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących składu sądu w okresie pandemii COVID-19 oraz dopuszczalności zarzutów w skardze kasacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego okresu obowiązywania przepisów covidowych i uchwały III PZP 6/22, która nadała wykładni moc zasady prawnej od dnia jej podjęcia.

Zagadnienia prawne (3)

Czy rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego, ukształtowanym na podstawie art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy covidowej, ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy i prowadzi do nieważności postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli orzeczenie zostało wydane przed datą podjęcia uchwały III PZP 6/22, która nadała tej wykładni moc zasady prawnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów (III PZP 6/22), która uznała, że rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji w jednoosobowym składzie na podstawie przepisów covidowych ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy i prowadzi do nieważności postępowania. Jednakże, sąd zaznaczył, że ta wykładnia obowiązuje od dnia podjęcia uchwały (26 kwietnia 2023 r.), a zaskarżony wyrok został wydany wcześniej (25 kwietnia 2023 r.), co wyklucza zastosowanie tej zasady w niniejszej sprawie.

Czy zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. (ocena dowodów) może stanowić podstawę skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy przypomniał, że podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 398³ § 3 k.p.c.), a w szczególności zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie podlega kontroli kasacyjnej.

Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi, gdy z jej treści wynika, bez potrzeby głębszej analizy, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi. W ocenie Sądu Najwyższego, przedstawiona przez skarżącego argumentacja nie spełniała tego kryterium.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Powódka (M. K.)

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznapowódka
K. C.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (19)

Główne

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 367 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

ustawa covidowa art. 15 § zzs¹ ust. 1 pkt 4

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 409

Kodeks cywilny

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 379 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 19 § 1

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 31

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności § 2a

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie § 2 pkt 6

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie § 10 ust. 4 pkt 2

Ordynacja podatkowa art. 72

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut naruszenia art. 367 § 3 k.p.c. w zw. z art. 15 zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy covidowej jako podstawa nieważności postępowania. • Zarzut naruszenia art. 409 k.c. w zw. z art. 405 k.c. jako podstawa naruszenia prawa materialnego.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. (ocena dowodów) jako podstawa skargi kasacyjnej. • Zarzut nieważności postępowania z powodu jednoosobowego składu sądu odwoławczego, gdy wyrok został wydany przed datą podjęcia uchwały III PZP 6/22. • Skarga kasacyjna nie spełnia przesłanek oczywistej zasadności.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. • Ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych. • Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji. • Odstępstwo od zasady kolegialności składu sądu odwoławczego nie jest równoznaczne z oczywistym naruszeniem art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. • Rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy covidowej ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ponieważ nie jest konieczne dla ochrony zdrowia publicznego (art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji) i prowadzi do nieważności postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.), przy czym zastrzegł, że przyjęta w tej uchwale wykładnia prawa obowiązuje od dnia jej podjęcia.

Skład orzekający

Władysław Pawlak

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących składu sądu w okresie pandemii COVID-19 oraz dopuszczalności zarzutów w skardze kasacyjnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego okresu obowiązywania przepisów covidowych i uchwały III PZP 6/22, która nadała wykładni moc zasady prawnej od dnia jej podjęcia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z wpływem przepisów covidowych na skład sądu i prawo do sprawiedliwego procesu, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy jednoosobowy skład sądu apelacyjnego w czasach pandemii unieważniał wyroki? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 178 214,69 PLN

koszty postępowania kasacyjnego: 2700 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst