I CNP 74/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka W. K. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 15 grudnia 2022 r., którym oddalono jej apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Lublinie. Sprawa dotyczyła żądania zapłaty kwoty 20 660 zł z tytułu utraconych korzyści, wynikających z braku możliwości wynajęcia lokalu mieszkalnego z powodu remontu przeprowadzonego przez pozwaną E. K. w lokalu znajdującym się piętro wyżej. Powódka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 415, 361 § 1 i 2 k.c.) poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy covidowej, art. 6 ust. 1 EKPC, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 379 pkt 4, 382, 233 k.p.c. Skarżąca podnosiła, że rozpoznanie apelacji przez Sąd Okręgowy w składzie jednego sędziego zamiast trzech, naruszało zasady postępowania i mogło wpłynąć na treść orzeczenia. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, uznał ją za oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że niezgodność z prawem orzeczenia musi mieć charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty. Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego sprowadzały się do kwestionowania oceny dowodów i ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem. Odnosząc się do zarzutu nieważności postępowania z powodu składu sądu, Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy covidowej, w okresie pandemii sprawy mogły być rozpoznawane w składzie jednego sędziego, a późniejsza uchwała Sądu Najwyższego (III PZP 6/22) dotycząca nieważności postępowania w takich przypadkach, obowiązywała od dnia jej podjęcia, co nie miało zastosowania do wyroku z grudnia 2022 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądził koszty postępowania od powódki na rzecz pozwanej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja dopuszczalności zarzutów w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem, w szczególności dotyczących oceny dowodów i składu sądu w kontekście ustawy covidowej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą covidową i jej wpływem na skład sądu, a także ogólnych zasad dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być uwzględniona, gdy zarzucane naruszenia prawa materialnego sprowadzają się do kwestionowania oceny dowodów i ustaleń faktycznych sądu drugiej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, które sprowadzają się do podważenia oceny dowodów i ustaleń faktycznych, są niedopuszczalne w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia niedopuszczalne jest kwestionowanie oceny dowodów i ustaleń faktycznych dokonanych przez sąd niższej instancji, zgodnie z art. 424(4) k.p.c.
Czy rozpoznanie apelacji przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego, na podstawie art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy covidowej, w okresie obowiązywania tej ustawy, prowadziło do nieważności postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 15 grudnia 2022 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku wyroku wydanego przed datą wejścia w życie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2023 r. (III PZP 6/22) stwierdzającej nieważność postępowania w takich sytuacjach, brak jest podstaw do przyjęcia nieważności postępowania z powodu rozpoznania sprawy w składzie jednego sędziego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że przepisy ustawy covidowej dopuszczały rozpoznawanie spraw w składzie jednego sędziego, a późniejsza uchwała Sądu Najwyższego, która zmieniła tę wykładnię, obowiązywała od dnia jej podjęcia, co nie miało zastosowania do zaskarżonego wyroku wydanego przed tą datą.
Czy samo stwierdzenie oddalenia powództwa jest wystarczające do uprawdopodobnienia szkody wyrządzonej wydaniem zaskarżonego orzeczenia w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powołanie się wyłącznie na fakt oddalenia powództwa nie jest wystarczające do uprawdopodobnienia szkody wyrządzonej wydaniem zaskarżonego orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone orzecznictwo, stwierdził, że gdyby samo oddalenie powództwa było wystarczające, wprowadzenie wymogu uprawdopodobnienia szkody straciłoby sens.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| E. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (24)
Główne
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie przepisów przy ocenie przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej.
k.c. art. 361 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących obowiązku naprawienia szkody i związku przyczynowego.
k.c. art. 417 § § 2
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.
k.p.c. art. 424⁹
Kodeks postępowania cywilnego
Odmowa przyjęcia skargi do rozpoznania jako oczywiście bezzasadnej.
Pomocnicze
ustawa covidowa art. 15 zzs¹ § ust. 1 pkt 4
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepis dotyczący rozpoznawania spraw w składzie jednego sędziego w czasie pandemii.
EKPC art. 6 § ust. 1
Europejska Konwencja Praw Człowieka
Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie praw i wolności tylko w uzasadnionych przypadkach i proporcjonalnie.
Konstytucja RP art. 176
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada dwuinstancyjności postępowania.
Konstytucja RP art. 91 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Stosowanie przepisów prawa międzynarodowego.
k.p.c. art. 367 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie przepisów procesowych.
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie apelacyjne.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania i zasądzenie kosztów.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów w postępowaniu.
k.p.c. art. 398²¹
Kodeks postępowania cywilnego
Koszty w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 424¹²
Kodeks postępowania cywilnego
Koszty w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 19 § ust. 1
Przepis dotyczący odsetek ustawowych.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 31
Przepis dotyczący odsetek ustawowych.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności § § 2a
Określenie brzmienia klauzuli wykonalności.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 2 pkt 5 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2
Stawka minimalna wynagrodzenia za zastępstwo procesowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest środkiem nadzwyczajnym, wymagającym kwalifikowanej, elementarnej i oczywistej niezgodności z prawem. • Zarzuty naruszenia prawa materialnego sprowadzające się do kwestionowania oceny dowodów i ustaleń faktycznych są niedopuszczalne w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem. • Rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego na podstawie ustawy covidowej nie prowadziło do nieważności postępowania w przypadku wyroku wydanego przed datą wejścia w życie uchwały III PZP 6/22. • Samo oddalenie powództwa nie jest wystarczające do uprawdopodobnienia szkody wyrządzonej wydaniem zaskarżonego orzeczenia.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 415, 361 § 1 i 2 k.c.) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. • Naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy covidowej, art. 6 ust. 1 EKPC, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 379 pkt 4, 382, 233 k.p.c. • Nieważność postępowania z powodu rozpoznania apelacji przez sąd w składzie jednego sędziego. • Uprawdopodobnienie szkody poprzez wskazanie na fakt oddalenia powództwa.
Godne uwagi sformułowania
niezgodność z prawem orzeczenia musi mieć charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty • rzeczywistość prawna jest z natury rzeczy płynna i podlega ciągłym zmianom • oczywista bezzasadność skargi • nie można także mówić o zarzucanym naruszeniu art. 382 k.p.c., a zwłaszcza o naruszeniu art. 233 k.p.c.
Skład orzekający
Władysław Pawlak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności zarzutów w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem, w szczególności dotyczących oceny dowodów i składu sądu w kontekście ustawy covidowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą covidową i jej wpływem na skład sądu, a także ogólnych zasad dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy nadzwyczajnego środka zaskarżenia i wyjaśnia kluczowe ograniczenia w jego stosowaniu, co jest istotne dla praktyków prawa. Wyjaśnienie kwestii składu sądu w kontekście ustawy covidowej dodaje jej aktualności.
“Kiedy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest skazana na porażkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 20 660 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.