I CA 86/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Aleksandrowie Kujawskim oddalił wnioski E. L. o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu majątkiem B. L. (osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej), w postaci ustanowienia służebności osobistych mieszkania na nieruchomościach. Wnioski dotyczyły ustanowienia służebności na rzecz wnioskodawczyni (córki ubezwłasnowolnionej) oraz jej wnuczek. Sąd Rejonowy obciążył również wnioskodawczynię kosztami postępowania. W apelacji wnioskodawczyni zarzuciła obrazę przepisów prawa materialnego oraz sprzeczność ustaleń faktycznych z zebranym materiałem dowodowym. Sąd Okręgowy we Włocławku oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd odwoławczy podkreślił zasadę aktualności orzekania i stwierdził, że jedna z nieruchomości, na której miało być ustanowione obciążenie, została zajęta w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z art. 930 § 3 kpc, obciążenie nieruchomości po jej zajęciu jest nieważne, a zgoda sądu na czynność nieważną z mocy prawa (art. 58 § 1 kc) jest niedopuszczalna. W odniesieniu do drugiej nieruchomości, Sąd Okręgowy aprobowalnie ocenił stanowisko Sądu Rejonowego. Sąd odwoławczy zwrócił uwagę na niejasność i wewnętrzną sprzeczność argumentacji apelacji, wskazując, że cel ustanowienia służebności (opieka nad rodzicami) był wątpliwy, zwłaszcza w kontekście wypowiedzi wnioskodawczyni sugerujących motywy związane z uniknięciem egzekucji i utraty nieruchomości. Sąd podkreślił, że obciążenie służebnością osobistą utrudnia egzekucję z nieruchomości. Wobec nieskuteczności zarzutów apelacyjnych, Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 kpc, a o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 520 § 1 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących czynności przekraczających zwykły zarząd majątkiem osoby ubezwłasnowolnionej, zwłaszcza w kontekście zajęcia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym oraz potencjalnych motywów wnioskodawców.
Dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym przed wydaniem zgody na ustanowienie służebności. Interpretacja motywów wnioskodawcy jest oceniana indywidualnie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ustanowienie służebności osobistej mieszkania na nieruchomości należącej do osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, która została zajęta w postępowaniu egzekucyjnym, jest dopuszczalne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustanowienie służebności jest niedopuszczalne, ponieważ obciążenie nieruchomości po jej zajęciu jest nieważne z mocy prawa, a zgoda sądu na czynność nieważną jest niedopuszczalna.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na zasadę aktualności orzekania i przepis art. 930 § 3 kpc, zgodnie z którym obciążenie zajętej nieruchomości jest nieważne. W związku z tym, wyrażenie zgody na taką czynność byłoby niedopuszczalne.
Czy motywy wnioskodawczyni ustanowienia służebności osobistej mieszkania na nieruchomościach należących do ubezwłasnowolnionej matki, w kontekście jej zadłużenia i potencjalnej egzekucji, są wystarczające do udzielenia zezwolenia na czynność przekraczającą zwykły zarząd?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, motywy te nie są wystarczające, a rzeczywiste cele wnioskodawczyni mogły być związane z uniknięciem egzekucji, co stanowi przeszkodę w udzieleniu zezwolenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy zwrócił uwagę na wypowiedzi wnioskodawczyni sugerujące, że celem wniosku jest "żeby tych domów nie stracić" i "żeby nie doszło do licytacji komorniczych". Sąd uznał, że obciążenie służebnością utrudnia egzekucję, a takie motywy nie uzasadniają udzielenia zezwolenia na czynność przekraczającą zwykły zarząd.
Czy sąd odwoławczy jest związany ustaleniami faktycznymi sądu pierwszej instancji, jeśli w apelacji podniesiono zarzut sprzeczności tych ustaleń z materiałem dowodowym?
Odpowiedź sądu
Sąd odwoławczy przyjął ustalenia sądu pierwszej instancji jako własne, uznając próbę ich podważenia za nieskuteczną w kontekście innych, dominujących podstaw oddalenia apelacji.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że ocena prawna dokonana przez Sąd Rejonowy jest prawidłowa i przydatna do rozstrzygnięcia sprawy. Mimo zarzutów apelacji, sąd odwoławczy uznał, że nie ma potrzeby powielania argumentacji i przyjął ustalenia sądu pierwszej instancji jako własne, zwłaszcza w obliczu innych, decydujących podstaw oddalenia apelacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. L. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| B. L. | osoba_fizyczna | osoba ubezwłasnowolniona |
| K. Z. (1) | osoba_fizyczna | wnuczka B. L. |
| K. Z. (2) | osoba_fizyczna | wnuczka B. L. |
| W. P. | osoba_fizyczna | wnuczka B. L. |
| (...) S.A. w restrukturyzacji | spółka | wierzyciel |
| (...) Bank (...) S.A. | spółka | wierzyciel |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada aktualności orzekania obowiązuje także w postępowaniu apelacyjnym, co oznacza konieczność uwzględnienia zmian w stanie faktycznym i prawnym sprawy.
k.p.c. art. 930 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Obciążenie nieruchomości przez dłużnika po jej zajęciu jest nieważne.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że przepis szczególny przewiduje inny skutek, w szczególności, że na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wstępują odpowiednie przepisy ustawy.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.r.o. art. 156
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 175
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.c. art. 296
Kodeks cywilny
k.c. art. 298
Kodeks cywilny
k.r.o. art. 132
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 135 § § 1-2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.p.c. art. 1000 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Obciążenie służebnością osobistą jest skuteczne erga omnes.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność obciążenia nieruchomości służebnością po jej zajęciu w postępowaniu egzekucyjnym. • Potencjalne ukryte motywy wnioskodawczyni związane z uniknięciem egzekucji, a nie tylko zapewnieniem opieki. • Utrudnianie lub uniemożliwianie egzekucji z nieruchomości przez ustanowienie służebności osobistej.
Odrzucone argumenty
Obraza przepisów prawa materialnego (art. 156 kro w zw. z art. 175 kro, art. 296 kc w zw. z art. 298 kc, art. 132 kro i art. 135 § 1-2 kro). • Sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych Sądu z treścią zebranego materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
obciążenie nieruchomości przez dłużnika po jej zajęciu jest nieważne • wyrażenie przez Sąd zgody na czynność nieważną z mocy prawa jest niedopuszczalne • rzeczywiste motywy wystąpienia z wnioskami mogły być inne • żeby tych domów nie stracić • żeby nie doszło do licytacji komorniczych • obciążenie służebnością osobistą jest skuteczne erga omnes, co prowadzi do utrudnienia, a nawet uniemożliwienia egzekucji z nieruchomości
Skład orzekający
Mariusz Nazdrowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących czynności przekraczających zwykły zarząd majątkiem osoby ubezwłasnowolnionej, zwłaszcza w kontekście zajęcia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym oraz potencjalnych motywów wnioskodawców."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym przed wydaniem zgody na ustanowienie służebności. Interpretacja motywów wnioskodawcy jest oceniana indywidualnie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak postępowanie egzekucyjne może wpływać na możliwość dokonywania innych czynności prawnych, a także jak sąd analizuje rzeczywiste motywy stron w sprawach dotyczących majątku osób ubezwłasnowolnionych.
“Czy można ustanowić służebność na domu, który jest już zajęty przez komornika? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.