I Ca 86/17
Podsumowanie
Sąd Okręgowy zmienił postanowienie w zakresie kosztów postępowania, zasądzając solidarnie od wnioskodawców na rzecz uczestnika kwotę 240 zł, a w pozostałej części oddalił apelację.
Wnioskodawcy zaskarżyli postanowienie Sądu Rejonowego dotyczące ustanowienia służebności przesyłu. Apelacja dotyczyła głównie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 kpc oraz art. 305 1 kc. Sąd Okręgowy uznał, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc nie dotyczył ustaleń faktycznych, a nierozpoznanie istoty sprawy nie miało miejsca. Sąd podkreślił, że ustanowienie służebności jest niedopuszczalne, gdy została ona już nabyta przez zasiedzenie. Zarzut naruszenia rozporządzenia Ministra Infrastruktury uznano za niezrozumiały. Jedynie zarzut dotyczący wysokości kosztów zastępstwa procesowego okazał się uzasadniony.
Sąd Okręgowy we Włocławku rozpoznał apelację wnioskodawców M. S. i G. S. od postanowienia Sądu Rejonowego we Włocławku w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu. Wnioskodawcy zarzucali sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z materiałem dowodowym (naruszenie art. 233 § 1 kpc) oraz nierozpoznanie istoty sprawy, a także naruszenie art. 305 1 kc i przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury dotyczących bezpieczeństwa pracy. Sąd Okręgowy stwierdził, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc w istocie nie dotyczył ustaleń faktycznych, a nierozpoznanie istoty sprawy nie miało miejsca, ponieważ orzeczenie Sądu pierwszej instancji odnosiło się do przedmiotu sprawy. Podkreślono, że ustanowienie służebności przesyłu jest prawnie niedopuszczalne, gdy przedsiębiorstwo przesyłowe nabyło ją już w drodze zasiedzenia. Zarzut naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury uznano za niezrozumiały w kontekście przedmiotu sprawy. Jedynie zarzut dotyczący wysokości kosztów zastępstwa procesowego okazał się uzasadniony. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie dotyczącym kosztów, zasądzając solidarnie od wnioskodawców na rzecz uczestnika (...) S.A. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania za pierwszą instancję, a także zasądził 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania za drugą instancję. W pozostałej części apelacja została oddalona.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, analiza zarzutu wskazuje, że jego rzeczywista treść, a nie tylko werbalne brzmienie, podlega badaniu przez Sąd II instancji. W tym przypadku zarzut nie dotyczył ustaleń faktycznych, lecz błędnego uznania, że służebność przesyłu, co do której nastąpiło zasiedzenie, nie jest tożsama ze służebnością, której ustanowienia się domagano.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy bada rzeczywistą treść zarzutu, a nie tylko jego sformułowanie. W tym przypadku zarzut dotyczył kwestii prawnych związanych z tożsamością służebności, a nie ustaleń faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana postanowienia w zakresie kosztów i oddalenie apelacji w pozostałej części
Strona wygrywająca
(...) S.A.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| G. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| (...) S.A. | spółka | uczestnik postępowania |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 305 § 1
Kodeks cywilny
Ustanowienie służebności przesyłu jest niedopuszczalne, gdy służebność została już nabyta przez zasiedzenie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odwoławczy bada rzeczywistą treść zarzutu, a nie tylko jego sformułowanie.
k.p.c. art. 387 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie postanowienia Sądu II instancji ogranicza się do elementów wskazanych w tym przepisie, gdy nie zmienia ustaleń Sądu I instancji i nie przeprowadza postępowania dowodowego.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis stosowany do postępowań apelacyjnych w sprawach nieprocesowych.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego postanowienia przez Sąd II instancji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia apelacji przez Sąd II instancji.
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania w przypadku sprzeczności interesów stron.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 7 § pkt 3
Stawka minimalna za zastępstwo procesowe w sprawach dotyczących służebności wynosiła 240 zł.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 5 § pkt 3
Stawka minimalna za zastępstwo procesowe w sprawach dotyczących służebności wynosiła 240 zł.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 10 § ust. 1 pkt 1
Podstawa do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedsiębiorstwo przesyłowe nabyło służebność przesyłu w drodze zasiedzenia, co czyni ustanowienie jej na nowo niedopuszczalnym. Zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc dotyczył kwestii prawnych, a nie ustaleń faktycznych. Przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury dotyczące bezpieczeństwa pracy w budownictwie nie mają zastosowania do określenia zakresu służebności przesyłu. Niewłaściwe zastosowanie przepisów o kosztach zastępstwa procesowego przez Sąd Rejonowy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez błędne ustalenia faktyczne. Nierozpoznanie istoty sprawy. Naruszenie art. 305 1 kc. Naruszenie § 55 ust.1 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003r.
Godne uwagi sformułowania
nie ma to nic wspólnego z dokonywaniem przez Sąd meriti ustaleń faktycznych nie jest możliwe nabycie przez zasiedzenie rzeczy przez osobę, która jest już jej właścicielem nie pozostaje w żadnym związku z istotą rozstrzygnięcia w sprawie, której przedmiotem jest ustanowienie służebności przesyłu
Skład orzekający
Mariusz Nazdrowicz
przewodniczący-sprawozdawca
Lucyna Samolińska
sędzia
Andrzej Witka- Jeżewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących służebności przesyłu, zasiedzenia, kosztów zastępstwa procesowego oraz zakresu badania zarzutów apelacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki przepisów o kosztach zastępstwa procesowego w momencie wydania orzeczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii służebności przesyłu i zasiedzenia, a także praktycznych aspektów kosztów postępowania, co jest istotne dla prawników zajmujących się nieruchomościami i prawem rzeczowym.
“Czy można ustanowić służebność przesyłu, gdy już istnieje przez zasiedzenie? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania: 240 PLN
zwrot kosztów postępowania za drugą instancję: 240 PLN
Sektor
nieruchomości
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I Ca 86/17 POSTANOWIENIE Dnia 29 czerwca 2017 r. Sąd Okręgowy we Włocławku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Mariusz Nazdrowicz (spraw.) Sędziowie: SO Lucyna Samolińska SO Andrzej Witka- Jeżewski Protokolant: staż. Ewelina Jakubiak po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2017 r. we Włocławku na rozprawie sprawy z wniosku M. S. i G. S. z udziałem (...) S.A. w G. o ustanowienie służebności przesyłu na skutek apelacji wnioskodawców od postanowienia Sądu Rejonowego we Włocławku z dnia 8 grudnia 2016 r. sygn. akt I Ns 499/12 postanawia: 1. zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie II (drugim) w ten sposób, że zasądzić solidarnie od wnioskodawców M. S. i G. S. na rzecz uczestnika postępowania (...) S.A. w G. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 2. oddalić apelację w pozostałej części; 3. zasądzić solidarnie od wnioskodawców na rzecz uczestnika postępowania kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania za drugą instancję. SSO Lucyna Samolińska SSO Mariusz Nazdrowicz SSO Andrzej Witka – Jeżewski I Ca 86/17 UZASADNIENIE Aczkolwiek w apelacji wnioskodawców M. S. i G. S. sformułowany został zarzut sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego ( wskutek naruszenia art. 233 § 1 kpc ) to jednak jego analiza wskazuje, że w istocie nie dotyczył on kwestii ustaleń faktycznych. Już bowiem w świetle treści wspomnianego zarzutu jest rzeczą oczywistą, że skoro skarżący powołują się na błędne ich zdaniem uznanie, że służebność przesyłu co do której nastąpiło zasiedzenie na rzecz uczestnika w sprawie I Ns 1215/12 nie jest tożsama ze służebnością, której ustanowienia się domagali to nie ma to nic wspólnego z dokonywaniem przez Sąd meriti ustaleń faktycznych. A skoro nie został zgłoszony zarzut dotyczący sfery ustaleń faktycznych i jednocześnie Sąd odwoławczy nie zmienił ustaleń Sądu I instancji jak również nie przeprowadził postępowania dowodowego to uzasadnienie jego postanowienia ograniczać się będzie do elementów wskazanych w art. 387 § 2 ( 1) kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc . Trzeba w tym miejscu zaznaczyć, że o wyłączeniu możliwości zastosowania przepisu art. 387 § 2 ( 1) kpc nie decyduje jedynie werbalne brzmienie zarzutu, ale jego rzeczywista treść, która podlega badaniu przez Sąd II instancji ( por np. wyroki Sądów Apelacyjnych : w Krakowie z 28 września 2016r. I ACa 829/16 nie publ., Legalis nr 1543865, w Warszawie z 5 kwietnia 2016r. VI ACa 334/15 nie publ., Legalis nr 1461148, w Warszawie z 9 lutego 2016r. VI ACa 65/15 nie publ., Legalis nr 1428420 i w Katowicach z 19 listopada 2015r. I ACa 618/15 nie publ., Legalis nr 1393020 ). W tych warunkach można ograniczyć się do konstatacji, że Sąd Okręgowy przyjął ustalenia Sądu I instancji jako własne czyniąc je podstawą orzekania w postępowaniu apelacyjnym. Wracając do wspomnianego zarzutu to zdaniem apelujących konsekwencją domniemanego naruszenia art. 233 § 1 kpc miałoby być nierozpoznanie istoty sprawy. Ma ono - najogólniej mówiąc – miejsce wówczas, gdy Sąd I instancji zaniechał zbadanie materialnej podstawy żądania albo merytorycznych zarzutów strony bezpodstawnie przyjmując, że istnieje przesłanka materialnoprawna lub procesowa unicestwiająca roszczenie ( np. brak legitymacji procesowej stron, upływ terminów zawitych, termin przedawnienia, przedwczesność powództwa ) względnie gdy rozstrzygnięcie Sądu nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy. W rozpatrywanej sprawie tylko ten ostatni przypadek mógłby wchodzić w grę. Przedmiotem niniejszego postępowania było ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości stanowiącej własność wnioskodawców, a Sąd meriti oddalił wniosek uznając, że przedsiębiorca przesyłowy nabył służebność w drodze zasiedzenia. Jego orzeczenie w pełni odnosi się więc do przedmiotu sprawy. Kwestia niezastosowania przepisu art. 305 1 kc może być podnoszona w drodze zarzutu obrazy prawa materialnego, który to zarzut wnioskodawcy także podnieśli. W tych warunkach jedynie zupełnie na marginesie można zauważyć, że formułując żądanie wniosku ( które nie uległo zmianie przez cały czas trwania postępowania ) małżonkowie S. nie wskazali żadnych skonkretyzowanych granic przestrzennych wykonywanej służebności ( „sfery objętej służebnością’’ ). Już choćby z tego powodu nie można mówić o jakiejś różnicy między zakresem wskazanym w postanowieniu Sądu Rejonowego we Włocławku z dnia 19 maja 2015r. sygn. akt I Ns 1215/12 a objętym żądaniem. Podobnie ubocznie warto też nadmienić, że w tamtej sprawie zakres ten nie był przez nich kwestionowany. Brak było więc jakichkolwiek podstaw, aby w niniejszej sprawie Sąd dokonywał jakiegokolwiek „strefowego zwiększenia’’ służebności i orzekał dodatkowo w jego ramach. Chybiony okazał się również zarzut naruszenia art. 305 1 kc. Jest rzeczą oczywistą, że uwzględnienie wniosku o ustanowienie służebności przesyłu jest prawnie niedopuszczalne gdy przedsiębiorstwo przesyłowe nabyło już taką służebność w drodze zasiedzenia, wobec czego zainteresowanych już łączy dany stosunek prawny i wspomniana potrzeba odpada ( na identycznej zasadzie nie jest możliwe nabycie przez zasiedzenie rzeczy przez osobę, która jest już jej właścicielem – np. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 sierpnia 2005r. I CK 50/05 nie publ., LEX nr 531 341 ). Zarzut obrazy przepisu § 55 ust.1 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych ( Dz. U. Nr 47, p. 401) jest niezrozumiały w kontekście wniosku dotyczącego przecież ustanowienia służebności przesyłu. Przywołane rozporządzenie wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej określonej w art. 237 15 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 roku – kodeks pracy ( tekst jedn. : Dz. U. 2016.1666 ze zm.) i zawiera przepisy branżowe dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązujące w budownictwie. Całe zatem rozporządzenie, w tym wskazany w zarzutach apelacyjnych jego § 55 ust.1 pkt 2 , zawierający w swojej treści dane dotyczące odległości stanowisk pracy, składowisk wyrobów i materiałów lub maszyn i urządzeń budowlanych bezpośrednio pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi lub w odległości liczonej w poziomie od skrajnych przewodów nie pozostaje w żadnym związku z istotą rozstrzygnięcia w sprawie, której przedmiotem jest ustanowienie służebności przesyłu. W żadnej mierze przepis ten nie odnosi się do określenia zakresu służebności przesyłu niezbędnego do eksploatacji i konserwacji urządzeń przesyłowych. Uzasadniony natomiast okazał się zarzut zastosowania niewłaściwych przepisów dotyczących wysokości przyznanego uczestnikom postępowania wynagrodzenia z tytułu zastępstwa procesowego. Skoro wniosek wpłynął w marcu 2012r. to znajdowały tutaj zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych…- tekst jedn. : Dz. U. 2013.490 ze zm. Wynika to bowiem z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych – Dz. U. 2015.1804 ze zm. Zgodnie z § 7 pkt 3 w sprawach dotyczących służebności stawka minimalna wynosiła 240 zł. Przez pojęcie to należy rozumieć wszystkie sprawy (poza ochroną posiadania służebności), których przedmiot co do istoty sobejmuje służebność gruntową lub osobistą oraz służebność przesyłu. Nie było więc prawidłowe odwołanie się do stawek obowiązujących przy wartości przedmiotu sporu. Przy ustanowieniu służebności kwestia wynagrodzenia za to ustanowienie jest sprawą wtórną i rozpatrywaną w ramach postępowania, którego zasadniczym celem jest powstanie stosownego stosunku prawnego. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy we Włocławku na podstawie art. 386 § 1 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie II (drugim) zasądzając na rzecz (...) S.A. w G. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W pozostałej części apelacja podlegała oddaleniu w myśl art. 385 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc . O kosztach postępowania za drugą instancję orzeczono w oparciu o przepis art. 520 § 2 kpc wobec sprzeczności interesów wnioskodawców i uczestnika postępowania. Apelacja okazała się skuteczna jedynie w części dotyczącej kosztów postępowania, natomiast co do meritum została oddalona. Należało zatem potraktować przedsiębiorstwo przesyłowe jako wygrywające sprawę w całości w postępowaniu odwoławczym. Przysługiwały mu wszystkie koszty poniesione w postępowaniu apelacyjnym, sprowadzające się do wynagrodzenia reprezentującego je radcy prawnego ( 240 zł - § 5 pkt 3 w zw. z § 10 ust.1 pkt 1 przywołanego rozporządzenia z 22 października 2015 roku). SSO Lucyna Samolińska SSO Mariusz Nazdrowicz SSO Andrzej Witka - Jeżewski
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę