I CA 547/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła ustalenia istnienia umowy dzierżawy gruntów rolnych zawartej między powodami a pierwotnym właścicielem. Sąd Rejonowy w Łasku ustalił, że umowa dzierżawy z dnia 14 listopada 2011 r. nadal wiąże strony, uznając wypowiedzenie dokonane przez pierwotnego właściciela za nieskuteczne, ponieważ umowa była zawarta na czas oznaczony, a w umowie nie przewidziano przypadków jej wypowiedzenia. Pozwany, który nabył przedmiotowe działki, wniósł apelację od tego wyroku. Zarzucił on m.in. nieważność postępowania z powodu pozbawienia go możności obrony praw, gdyż nie odroczono rozpraw mimo jego stanu zdrowia, a także naruszenie przepisów postępowania (ocena dowodów, brak przesłuchania pozwanego) i prawa materialnego (interpretacja art. 65 § 1 k.c. i art. 84 § 1 k.c.). Sąd Okręgowy w Sieradzu oddalił apelację. Uzasadnił, że choroba pozwanego nie prowadziła do nieważności postępowania, ponieważ był on reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Podkreślił również, że umowa dzierżawy zawarta na czas oznaczony może być wypowiedziana tylko w przypadkach określonych w umowie lub z ważnych przyczyn, a jednostronne wypowiedzenie bez takich podstaw jest nieskuteczne. Sąd uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował właściwe przepisy prawa materialnego, a zarzuty apelacji były bezzasadne. W konsekwencji apelację oddalono i zasądzono od pozwanego na rzecz powodów zwrot kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu apelacyjnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wypowiadania umów dzierżawy zawartych na czas oznaczony oraz kwestii nieważności postępowania w przypadku reprezentacji przez pełnomocnika.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku postanowień umownych o możliwości wypowiedzenia umowy dzierżawy na czas oznaczony.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wypowiedzenie umowy dzierżawy zawartej na czas oznaczony, bez wskazania przyczyn w umowie, jest skuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wypowiedzenie umowy dzierżawy zawartej na czas oznaczony, bez wskazania przyczyn w umowie, jest nieskuteczne.
Uzasadnienie
Umowa dzierżawy na czas oznaczony może być wypowiedziana tylko w wypadkach określonych w umowie lub z ważnych przyczyn. Jednostronne wypowiedzenie bez takich podstaw jest niedopuszczalne i sprzeczne z naturą stosunku prawnego oraz przepisem ustawy.
Czy choroba strony, która jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, stanowi podstawę do nieważności postępowania z powodu pozbawienia możności obrony praw?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, choroba strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika nie stanowi podstawy do nieważności postępowania z powodu pozbawienia możności obrony praw.
Uzasadnienie
Nieważność postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw wymaga stwierdzenia takiego naruszenia przepisów postępowania, które faktycznie uniemożliwiło stronie podjęcie obrony. Jeśli strona jest reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, jej choroba nie ma wpływu na bieg postępowania.
Czy sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, nie przeprowadzając dowodu z przesłuchania pozwanego, mimo jego stanu zdrowia?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisów postępowania, nie przeprowadzając dowodu z przesłuchania pozwanego.
Uzasadnienie
Ocena konieczności przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony należy do swobodnej decyzji sądu. Dowód ten jest fakultatywny i subsydiarny. W tej sprawie sąd ustalił wszystkie istotne okoliczności na podstawie innych dowodów (zeznań świadków, dokumentów), co sprawiło, że brak było potrzeby przesłuchiwania pozwanego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. M. | osoba_fizyczna | powód |
| M. M. | osoba_fizyczna | powód |
| S. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 694
Kodeks cywilny
Do dzierżawy stosuje się odpowiednio przepisy o najmie.
k.c. art. 673 § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli czas trwania najmu nie jest oznaczony, zarówno wynajmujący, jak i najemca mogą wypowiedzieć najem z zachowaniem terminów umownych, a w ich braku z zachowaniem terminów ustawowych.
k.c. art. 673 § 3
Kodeks cywilny
Jeżeli czas trwania najmu jest oznaczony, zarówno wynajmujący, jak i najemca mogą wypowiedzieć najem w wypadkach określonych w umowie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 379 § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw.
k.p.c. art. 214
Kodeks postępowania cywilnego
Odroczenie rozprawy.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów.
k.p.c. art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłuchanie stron.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku.
k.c. art. 65 § 1
Kodeks cywilny
Wykładnia oświadczeń woli.
k.c. art. 84 § 1
Kodeks cywilny
Błąd jako podstawa uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu (koszty).
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 10 § 1
Określenie wysokości opłat za czynności adwokackie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wypowiedzenie umowy dzierżawy zawartej na czas oznaczony, bez wskazania przyczyn w umowie, jest nieskuteczne. • Choroba strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika nie stanowi podstawy do nieważności postępowania.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania z powodu pozbawienia pozwanego możności obrony jego praw wskutek braku odroczenia rozpraw. • Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego. • Naruszenie art. 299 k.p.c. poprzez niezastosowanie i nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania pozwanego. • Naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. poprzez nie wskazanie motywów ustalenia braku porozumienia co do rozwiązania umowy. • Naruszenie art. 65 § 1 k.c. poprzez niezastosowanie i przyjęcie braku zgodnego zamiaru rozwiązania umowy. • Naruszenie art. 84 § 1 k.c. poprzez przyjęcie, że powodowie działali pod wpływem błędu.
Godne uwagi sformułowania
nie każde naruszenie przepisów postępowania, nawet jeśli miało ono wpływ na wynik rozstrzygnięcia, może być uznane za podstawę nieważności postępowania • choroba nie stanowi przeszkody w rozpoznaniu sprawy, jeżeli strona jest reprezentowana przez pełnomocnika • ocena konieczności przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony należy do swobodnej decyzji sądu • nie jest wystarczającym uzasadnieniem zarzutu naruszenia normy art. 233 § 1 k.p.c. przedstawienie przez stronę skarżącą własnej oceny dowodów i wyrażenie dezaprobaty dla oceny prezentowanej przez Sąd pierwszej instancji • strona pozwana zdaje się zupełnie nie odróżniać wypowiedzenia umowy od jej rozwiązania oraz skutków prawnych obu czynności prawnych • brak jest możliwości zakończenia bytu umowy dzierżawy zawartej na czas oznaczony w drodze jednostronnego wypowiedzenia, jako sprzeczne zarówno z naturą takiego stosunku, jak też z przepisem ustawy.
Skład orzekający
Barbara Bojakowska
przewodniczący
Antoni Smus
sędzia
Katarzyna Powalska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wypowiadania umów dzierżawy zawartych na czas oznaczony oraz kwestii nieważności postępowania w przypadku reprezentacji przez pełnomocnika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku postanowień umownych o możliwości wypowiedzenia umowy dzierżawy na czas oznaczony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji umów dzierżawy i praw procesowych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie cywilnym i procesowym.
“Czy wypowiedzenie umowy dzierżawy na czas określony zawsze jest skuteczne? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa prawnego: 120 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.