I CA 498/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zniesienia współwłasności niezabudowanej nieruchomości rolnej, składającej się z dwóch działek o łącznej powierzchni ponad 2 hektarów. Sąd Rejonowy przyznał nieruchomość w całości wnioskodawcy, zasądzając od niego spłatę na rzecz uczestniczki postępowania w kwocie 148 590 zł. Wnioskodawca wniósł apelację, zarzucając naruszenie przepisów procesowych i materialnych, w tym błędy w wycenie nieruchomości. Twierdził, że sąd niższej instancji błędnie oparł się na opinii biegłego, który wycenił nieruchomość jako przeznaczoną pod zabudowę mieszkaniową, pomijając jej rolniczy charakter. Apelujący domagał się obniżenia spłaty oraz wydłużenia terminu jej uiszczenia. Sąd Okręgowy we Włocławku oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd odwoławczy podkreślił, że przy wycenie nieruchomości rolnej, zwłaszcza w braku planu miejscowego, należy brać pod uwagę jej potencjalne przeznaczenie wynikające ze studium uwarunkowań lub decyzji o warunkach zabudowy. W tej sprawie działka znajdowała się w jednostce planistycznej o przeznaczeniu „zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna z usługami”, co uzasadniało wycenę według cen nieruchomości na terenach mieszkaniowo-usługowych. Sąd uznał, że wartość nieruchomości została ustalona prawidłowo, a proponowana przez apelującego cena za metr kwadratowy była nieznacznie wyższa od tej przyjętej przez sąd pierwszej instancji. Ponadto, sąd odwoławczy stwierdził, że fizyczny podział nieruchomości byłby sprzeczny z zasadami prawidłowej gospodarki rolnej, a wnioskodawca zadeklarował możliwość spłaty, co czyniło przyznanie mu całości nieruchomości uzasadnionym. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego oparto na zasadzie, że w sprawach działowych nie zachodzi sprzeczność interesów uczestników, co uzasadnia zastosowanie art. 520 § 1 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWycena nieruchomości rolnych z uwzględnieniem potencjału budowlanego wynikającego ze studiów uwarunkowań, zasady przyznawania nieruchomości w całości przy zniesieniu współwłasności, rozstrzyganie o kosztach w sprawach działowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku planu miejscowego i istnienia studium uwarunkowań. Orzeczenie o kosztach opiera się na specyficznej interpretacji art. 520 § 1 kpc w sprawach działowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przy wycenie nieruchomości rolnej, w sytuacji braku planu miejscowego, należy uwzględnić jej potencjalne przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową, jeśli wynika ono ze studium uwarunkowań?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, należy uwzględnić potencjalne przeznaczenie nieruchomości pod zabudowę mieszkaniową, jeśli wynika ono ze studium uwarunkowań, nawet jeśli nieruchomość jest formalnie gruntem rolnym.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Najwyższego, że wartość nieruchomości rolnej dla celów wyceny może być ustalona odmiennie w braku planu miejscowego, w zależności od przeznaczenia w studium uwarunkowań, decyzji o warunkach zabudowy lub faktycznego użytkowania. Wartość nieruchomości o potencjale budowlanym jest wyższa niż gruntu rolnego.
Czy zasądzenie spłaty w kwocie wyższej niż zadeklarowana przez wnioskodawcę, a także termin jej płatności, mogą stanowić podstawę do zmiany postanowienia o zniesieniu współwłasności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wnioskodawca zadeklarował możliwość spłaty, a różnica w kwocie nie jest znacząca w stosunku do wartości nieruchomości, a także jeśli od wydania orzeczenia upłynął czas umożliwiający przygotowanie się do płatności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarzuty dotyczące wysokości spłaty i terminu jej dokonania były chybione, ponieważ wnioskodawca zadeklarował możliwość spłaty, a ostateczna kwota nie była na tyle wyższa, aby uniemożliwić wykonanie zobowiązania. Dodatkowo, upływ czasu od wydania orzeczenia przez sąd pierwszej instancji dawał wnioskodawcy możliwość przygotowania się do realizacji obowiązku.
Czy fizyczny podział nieruchomości rolnej na mniejsze części jest dopuszczalny w procesie zniesienia współwłasności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli taki podział byłby sprzeczny z zasadami prawidłowej gospodarki rolnej, a powstałe jednostki nie byłyby zdolne do samodzielnej produkcji rolnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że fizyczny podział nieruchomości rolnej na mniejsze części byłby sprzeczny z zasadami prawidłowej gospodarki rolnej, gdyż powstałe jednostki nie byłyby zdolne do samodzielnej produkcji rolnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| D. N. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
Przepisy (24)
Główne
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 327 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 278
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 623 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 212
Kodeks cywilny
k.c. art. 210
Kodeks cywilny
k.c. art. 211
Kodeks cywilny
u.g.n. art. 95 § pkt 1 i 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
k.p.c. art. 368 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 25 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 46 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 53
Kodeks cywilny
u.g.n. art. 92 § ust. 1 i 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.p.g.i.k. art. 53a
Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne
k.c. art. 211
Kodeks cywilny
k.c. art. 216
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 617
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 625
Kodeks postępowania cywilnego
u.g.n. art. 154 § ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 213 § § 1
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Potencjalne przeznaczenie nieruchomości pod zabudowę mieszkaniową, wynikające ze studium uwarunkowań, uzasadnia wycenę według cen terenów mieszkaniowo-usługowych. • Fizyczny podział nieruchomości rolnej byłby sprzeczny z zasadami prawidłowej gospodarki rolnej. • Wnioskodawca zadeklarował możliwość spłaty, a różnica w kwocie nie była na tyle znacząca, aby uniemożliwić wykonanie zobowiązania. • Upływ czasu od wydania orzeczenia przez sąd pierwszej instancji umożliwił wnioskodawcy przygotowanie się do realizacji obowiązku spłaty.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 327¹ § 1 kpc (niewskazanie wszystkich podstaw rozstrzygnięcia). • Naruszenie art. 233 § 1 kpc w zw. z art. 278 kpc i art. 13 § 2 kpc (oparcia orzeczenia o nieprawidłową opinię biegłego, wycena jako zabudowa mieszkaniowa zamiast rolna). • Naruszenie art. 623 §2 kpc w zw. z art. 212 kc (zasądzenie zawyżonej spłaty, nieuwzględnienie stanu majątkowego skarżącego, niemożność spłaty w terminie). • Naruszenie art. 233 kpc (wybiórcza i dowolna ocena materiału dowodowego). • Naruszenie art. 210 i 211 kc w zw. z art. 95 pkt 1 i 4 ugn (wadliwe przyjęcie braku możliwości fizycznego podziału nieruchomości). • Propozycja zmiany postanowienia w zakresie spłaty poprzez określenie ceny 20 zł za 1 m² i wydłużenie terminu spłaty do roku.
Godne uwagi sformułowania
wartość nieruchomości wyrażałaby się sumą 367 890 złotych • wartość udziału uczestniczki (1/3) to kwota 122 630 złotych • Sąd Okręgowy w składzie rozpoznającym apelację zapatrywanie to w pełni podziela • wartość działki potencjalnie o charakterze budowlanym jest większa niż gruntu rolnego • proponowana przez apelującego cena za 1 m 2 (20 zł) jest tylko o około 21 % wyższa niż przyjął to Sąd meriti (24,26 zł za 1 m 2 ) • zniesienie współwłasności nieruchomości objętej wnioskiem poprzez jej podział fizyczny na mniejsze (choćby dwie) części z uwagi na mały obszar byłby sprzeczny z zasadami prawidłowej gospodarki rolnej • deklarował on spłatę w wysokości 122 630 złotych w terminie 30 dni od uprawomocnienia się postanowienia • zarzuty kwestionujące wysokość spłaty w kontekście sytuacji materialnej apelującego i terminu jej dokonania są w tych warunkach nie tylko całkowicie chybione, ale wręcz niezrozumiałe • w tzw. sprawach działowych co do zasady nie zachodzi sprzeczność interesów tych uczestników
Skład orzekający
Mariusz Nazdrowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wycena nieruchomości rolnych z uwzględnieniem potencjału budowlanego wynikającego ze studiów uwarunkowań, zasady przyznawania nieruchomości w całości przy zniesieniu współwłasności, rozstrzyganie o kosztach w sprawach działowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku planu miejscowego i istnienia studium uwarunkowań. Orzeczenie o kosztach opiera się na specyficznej interpretacji art. 520 § 1 kpc w sprawach działowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje praktyczne aspekty wyceny nieruchomości rolnych w kontekście potencjalnej zabudowy, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i spadkowym. Pokazuje też, jak sąd interpretuje deklaracje stron dotyczące spłaty.
“Nieruchomość rolna warta więcej jako budowlana? Sąd Okręgowy wyjaśnia zasady wyceny.”
Dane finansowe
WPS: 24 950 PLN
spłata wartości udziału: 148 590 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.