I CA 465/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy we Włocławku, rozpoznając apelację uczestników postępowania, uchylił postanowienie Sądu Rejonowego stwierdzające nabycie spadku po J. S. z mocy ustawy, uznając nieważność testamentu sporządzonego na rzecz B. K. i wnuków. Głównym zarzutem apelacji było naruszenie przepisów postępowania cywilnego, w tym art. 236 kpc, poprzez wadliwe dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu psychiatrii. Sąd Okręgowy stwierdził, że opinia Instytutu (...) w W. została sporządzona niezgodnie z postanowieniem dowodowym i bez wydania stosownego postanowienia, co naruszyło zasady postępowania dowodowego. Ponadto, opinia nie uwzględniła istotnych dokumentów medycznych z wcześniejszego postępowania. Sąd Okręgowy uznał, że doszło do nierozpoznania istoty sprawy i konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości. Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPrawidłowe procedowanie w sprawach spadkowych, dopuszczanie i przeprowadzanie dowodów z opinii biegłych, nierozpoznanie istoty sprawy, wpływ wadliwości dowodowych na wynik postępowania.
Dotyczy specyfiki postępowania w sprawach spadkowych i wadliwości dowodu z opinii biegłego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy opinia biegłego z zakresu psychiatrii została dopuszczona i przeprowadzona zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opinia Instytutu (...) w W. została sporządzona niezgodnie z treścią postanowienia dowodowego i bez wydania stosownego postanowienia, co stanowiło naruszenie art. 236 kpc.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że opinia została zlecona podmiotowi, który nie był wskazany w postanowieniu dowodowym, a jej sporządzenie nastąpiło bez wydania postanowienia przewidzianego w art. 236 kpc, co naruszyło zasady postępowania dowodowego.
Czy wadliwie przeprowadzone postępowanie dowodowe, w szczególności dotyczące opinii biegłego, skutkuje nierozpoznaniem istoty sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, w tym brak prawidłowej opinii biegłego, skutkuje nierozpoznaniem istoty sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że brak prawidłowej opinii biegłego uniemożliwia ocenę zdolności spadkodawcy do świadomego powzięcia decyzji i wyrażenia woli w chwili sporządzania testamentu, co prowadzi do nierozpoznania istoty sprawy.
Czy śmierć uczestnika postępowania o stwierdzenie nabycia spadku w trakcie postępowania apelacyjnego obliguje do jego zawieszenia?
Odpowiedź sądu
Nie, śmierć uczestnika nie obliguje do obligatoryjnego zawieszenia postępowania, a kontynuacja jest dopuszczalna, jeśli następcy prawni już biorą udział w sprawie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym w postępowaniu nieprocesowym śmierć uczestnika nie powoduje obligatoryjnego zawieszenia, a postępowanie może być kontynuowane, jeśli następcy prawni są już w sprawie.
Czy sąd odwoławczy może przeprowadzić postępowanie dowodowe w całości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli dowody mają zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i nie zostały prawidłowo przeprowadzone w pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że w niniejszej sprawie konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości, ponieważ kluczowe dowody, takie jak opinia biegłego, nie zostały prawidłowo przeprowadzone, a ocena prawna żądania wymaga ustalenia podstawy faktycznej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| W. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| B. K. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| T. K. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| J. K. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| J. S. (2) | osoba_fizyczna | spadkodawca |
| A. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (17)
Główne
k.c. art. 945 § § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 236 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 235 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 327 § 1 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 290 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.c. art. 931 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 958
Kodeks cywilny
Nie miał zastosowania w sprawie.
k.p.c. art. 6
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 286
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 278
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 243 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 236 kpc poprzez wadliwe dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. • Naruszenie art. 235 kpc poprzez naruszenie zasady bezpośredniości. • Naruszenie art. 327(1) § 1 pkt 1 kpc wskutek zaniechania wskazania w uzasadnieniu dowodów. • Naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez zaniechanie wszechstronnej oceny materiału dowodowego. • Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na wadliwym przyjęciu, że spadkodawca nie był zdolny do czynności prawnych w dniu sporządzenia testamentu. • Sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału dowodowego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 290 § 1 kpc w zw. z art. 670 § 1 kpc poprzez zaniechanie zażądania od Instytutu dodatkowych wyjaśnień albo złożenia dodatkowej opinii (częściowo uznany, ale z innych przyczyn). • Naruszenie art. 236 § 1 kpc wobec zaakceptowania opinii, w której braki dokumentacji medycznej uzupełniono zeznaniami świadków i stron. • Naruszenie art. 236 § 1 kpc poprzez nieprzekazanie Instytutowi całości dokumentacji medycznej. • Naruszenie art. 958 kc (uznany za bezzasadny, gdyż przepis nie miał zastosowania). • Obraza przepisów art. 232 kpc i 286 kpc (uznane za chybione).
Godne uwagi sformułowania
nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, żeby opinie te traktować zamiennie czy je utożsamiać • podstawą ustaleń faktycznych mogą być tylko prawidłowo przeprowadzone dowody • nierozpoznanie istoty sprawy • nie jest dopuszczalne przeprowadzenie kolejny raz tych samych dowodów
Skład orzekający
Mariusz Nazdrowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Prawidłowe procedowanie w sprawach spadkowych, dopuszczanie i przeprowadzanie dowodów z opinii biegłych, nierozpoznanie istoty sprawy, wpływ wadliwości dowodowych na wynik postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w sprawach spadkowych i wadliwości dowodu z opinii biegłego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych w postępowaniu spadkowym, które mogą mieć znaczący wpływ na wynik sprawy i są istotne dla praktyków. Pokazuje, jak błędy formalne mogą prowadzić do uchylenia orzeczenia.
“Błędy formalne w opinii biegłego zaważyły na losach spadku – Sąd Okręgowy uchyla postanowienie.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.