I CA 449/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy we Włocławku oddalił powództwo (...) S.A. o zapłatę 13 256,83 zł z tytułu zobowiązania wekslowego, zabezpieczającego umowę pożyczki z 25 października 2021 r., zasądzając jednocześnie od powoda na rzecz pozwanego M. W. 3617 zł kosztów procesu. Powód wniósł apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym art. 233 § 1 kpc, art. 385¹ § 1 kc, art. 58 § 1 i 2 kc, art. 10 prawa wekslowego oraz art. 45 ust. 1 i 5 ustawy o kredycie konsumenckim. Wskazywał na wadliwe ustalenie wartości pożyczki, uznanie abuzywności postanowień umownych oraz nieprawidłowe rozłożenie ciężaru dowodu przy wekslu in blanco. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd odwoławczy podkreślił, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc dotyczył oceny prawnomaterialnej, a nie ustaleń faktycznych. Zgodził się z Sądem Rejonowym co do abuzywności niektórych postanowień umownych dotyczących prowizji i kosztów pośrednika, co skutkowało wyeliminowaniem tych klauzul. Jednakże, Sąd Okręgowy uznał, że nie zaktualizowała się sankcja kredytu darmowego, ponieważ umowa ubezpieczenia, która miała być usługą dodatkową, nie była ściśle powiązana z umową pożyczki, a decyzja o jej zawarciu była dobrowolna. Ponadto, termin roczny do skorzystania z sankcji kredytu darmowego, liczony od wykonania umowy, nie upłynął. Sąd odwoławczy stwierdził, że po wyeliminowaniu abuzywnych postanowień, pozwany nie zalegał z płatnościami, co czyniło wypowiedzenie umowy przez powoda bezpodstawnym. W związku z tym, powództwo oparte na wypowiedzeniu umowy nie mogło zostać uwzględnione. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na rzecz pozwanego jako strony wygrywającej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o kredycie konsumenckim, w szczególności dotyczących usług dodatkowych, sankcji kredytu darmowego oraz badania abuzywności klauzul umownych, nawet gdy koszty mieszczą się w ustawowych limitach.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z umową pożyczki i ubezpieczenia, ale przedstawione zasady interpretacyjne mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy umowa ubezpieczenia zawarta wraz z umową pożyczki konsumenckiej jest usługą dodatkową w rozumieniu ustawy o kredycie konsumenckim, która powinna być uwzględniona w całkowitym koszcie kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa ubezpieczenia nie była usługą dodatkową w rozumieniu ustawy, ponieważ brak było funkcjonalnego związku między nią a umową pożyczki, a decyzja o jej zawarciu była dobrowolna.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że dla uznania usługi za dodatkową musi istnieć funkcjonalny związek z umową kredytu, a koszt takiej usługi nie jest elementem całkowitego kosztu kredytu, jeśli decyzja konsumenta jest dobrowolna. W tym przypadku brak było takiego związku, a dobrowolność wynikała z treści wnioskopolisy.
Kiedy należy liczyć roczny termin do skorzystania z sankcji kredytu darmowego zgodnie z art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roczny termin należy liczyć od wykonania umowy przez obie strony, a nie od dnia jej zawarcia i przelania środków.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy opowiedział się za przeważającym w orzecznictwie poglądem, że przez wykonanie umowy należy rozumieć sytuację, w której wypełniono wszystkie obowiązki wynikające ze stosunku kredytu konsumenckiego, w tym te powstające z mocy ustawy. Przemawiają za tym reguły wykładni językowej oraz ratio legis instytucji kredytu darmowego.
Czy postanowienia umowne określające pozaodsetkowe koszty kredytu mogą być uznane za niedozwolone (abuzywne), nawet jeśli ich wysokość nie przekracza ustawowego limitu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, badanie abuzywności postanowień umownych jest niezależne od tego, czy wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu mieści się w ustawowym limicie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na uchwały Sądu Najwyższego, które potwierdzają, że badanie abuzywności postanowień umownych nie jest wykluczone przez fakt, że wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu nie przekracza maksymalnej wysokości przewidzianej w ustawie.
Czy wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu wynosząca 96,2% całkowitej kwoty kredytu przesądza o niedozwolonych klauzulach umownych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, już sama taka wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu w odniesieniu do całkowitej kwoty kredytu przesądza o niedozwolonych w tym zakresie klauzulach umownych.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że tak wysoki stosunek pozaodsetkowych kosztów do kwoty kredytu jest wystarczającą przesłanką do uznania klauzul umownych za abuzywne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. | spółka | powód |
| M. W. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (27)
Główne
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
ukk art. 45 § 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
ukk art. 45 § 5
Ustawa o kredycie konsumenckim
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 720
Kodeks cywilny
k.c. art. 385 § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 56
Kodeks cywilny
k.c. art. 359 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 359 § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy odsetek maksymalnych.
ukk art. 36a § 2
Ustawa o kredycie konsumenckim
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 58 § 2
Kodeks cywilny
p.w. art. 10
Prawo wekslowe
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
k.c. art. 61
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 396 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 396 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 396 § 5
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
rozp. MS ws. opłat art. 10 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
rozp. MS ws. opłat art. 2 § pkt 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
k.p.c. art. 321 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
ukk art. 5 § pkt 6
Ustawa o kredycie konsumenckim
ukk art. 30 § 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
ukk art. 5 § pkt 6b
Ustawa o kredycie konsumenckim
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak funkcjonalnego związku między umową ubezpieczenia a umową pożyczki, co wyklucza uznanie ubezpieczenia za usługę dodatkową w rozumieniu ukk. • Decyzja o zawarciu umowy ubezpieczenia była dobrowolna. • Nie zaktualizowała się sankcja kredytu darmowego. • Pozwany nie zalegał z płatnościami po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul. • Wypowiedzenie umowy przez powoda było bezpodstawne.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 233 § 1 kpc jako dotyczące oceny prawnomaterialnej. • Zarzut naruszenia art. 45 ust. 5 ukk z uwagi na błędne liczenie terminu do skorzystania z sankcji kredytu darmowego. • Zarzut naruszenia art. 385¹ § 1 kc w zw. z art. 36a ukk w zakresie badania abuzywności kosztów pozaodsetkowych.
Godne uwagi sformułowania
zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc nie ma nic wspólnego ze sferą ustaleń faktycznych • Sąd II instancji ma obowiązek właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego, choćby błędy w tym zakresie nie zostały uwypuklone w apelacji. • nie sposób przyjąć, by przedmiotowa umowa ubezpieczenia pozostawała w sygnalizowanym wyżej związku z umową o kredyt. • już sama wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu w odniesieniu do całkowitej kwoty kredytu (96,2 %) przesądza o niedozwolonych w tym zakresie klauzulach umownych.
Skład orzekający
Mariusz Nazdrowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o kredycie konsumenckim, w szczególności dotyczących usług dodatkowych, sankcji kredytu darmowego oraz badania abuzywności klauzul umownych, nawet gdy koszty mieszczą się w ustawowych limitach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z umową pożyczki i ubezpieczenia, ale przedstawione zasady interpretacyjne mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu abuzywnych klauzul w umowach pożyczkowych i kredytowych, a sąd przedstawia szczegółowe uzasadnienie dotyczące usług dodatkowych i sankcji kredytu darmowego.
“Czy umowa ubezpieczenia przy pożyczce to pułapka? Sąd Okręgowy wyjaśnia, kiedy nie grozi Ci kredyt darmowy.”
Dane finansowe
WPS: 13 256,83 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.