I CA 226/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła apelacji od postanowienia Sądu Rejonowego w Aleksandrowie Kujawskim, który stwierdził nabycie przez zasiedzenie udziału ½ w prawie własności nieruchomości przez T. G. z dniem 3 października 2014 roku. Właścicielem nieruchomości był pierwotnie W. D., a po jego śmierci spadek po nim nabyła H. N., a następnie jej spadkobierca Z. N. przeniósł udział na A. J., która z kolei zbyła go T. G. w 1987 roku. Do pozostałego udziału prawa rościła I. K. i jej spadkobiercy. Sąd Rejonowy ustalił, że T. G. władał całą nieruchomością od 1987 roku, a doliczając posiadanie A. J. od 1984 roku, okres zasiedzenia upłynął z dniem 3 października 2014 roku. Apelację wniosła S. J., kwestionując samoistność posiadania T. G. i zarzucając naruszenie przepisów prawa. Sąd Okręgowy we Włocławku oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd odwoławczy podkreślił, że kwalifikacja posiadania jako samoistnego jest oceną prawną, a nie oceną dowodów w rozumieniu art. 233 § 1 kpc. Sąd odwoławczy przyjął ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego jako własne. Zwrócono uwagę na aktualność domniemania samoistnego posiadania z art. 339 kc, które nie ma zastosowania jedynie w specyficznych sytuacjach dotyczących zasiedzenia udziału przez współwłaściciela należącego do innego współwłaściciela, co w tej sprawie nie miało miejsca. Sąd Okręgowy uznał, że T. G. posiadał samoistnie całą nieruchomość przez wymagany okres, a jego posiadanie należy doliczyć do posiadania A. J. od 1984 roku. Apelacja została oddalona na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego oparto na art. 520 § 1 kpc, oddalając wniosek Z. G. o zasądzenie kosztów i nakazując pobranie od S. J. kwoty 2000 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja i stosowanie przepisów o zasiedzeniu, w szczególności art. 339 kc i jego zastosowanie w sprawach o zasiedzenie udziału przez współwłaściciela.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, gdzie kluczowe było ustalenie braku dowodów na wykonywanie praw przez innych współwłaścicieli oraz długotrwałe, niekwestionowane posiadanie całości nieruchomości przez jednego ze współwłaścicieli.
Zagadnienia prawne (3)
Czy posiadanie nieruchomości przez T. G. od 1987 roku, doliczając posiadanie A. J. od 1984 roku, spełnia przesłanki do stwierdzenia nabycia własności przez zasiedzenie z dniem 3 października 2014 roku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spełnione zostały przesłanki zasiedzenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że T. G. posiadał samoistnie całą nieruchomość od 1987 roku, a doliczając posiadanie A. J. od 1984 roku, 30-letni okres zasiedzenia upłynął z dniem 3 października 2014 roku. Domniemanie samoistnego posiadania z art. 339 kc nie zostało obalone przez uczestników postępowania.
Czy zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc poprzez dowolną ocenę dowodów jest zasadny w kontekście ustalenia samoistnego charakteru posiadania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut jest niezasadny, gdyż kwalifikacja posiadania jako samoistnego jest oceną prawną, a nie oceną dowodów.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że naruszenie art. 233 § 1 kpc nie dotyczy oceny prawnej, jaką jest kwalifikacja posiadania jako samoistnego. Wskazano, że właściwym zarzutem byłaby obraza przepisów prawa materialnego, np. art. 172 § 1 kc w zw. z art. 336 kc.
Czy domniemanie samoistnego posiadania z art. 339 kc ma zastosowanie w sprawie o zasiedzenie udziału przez współwłaściciela nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ma zastosowanie, jeśli współwłaściciel wykaże, że posiadał rzecz ponad swoje prawo wynikające ze współwłasności, a nie ma dowodów, że inny współwłaściciel wykonywał swoje prawo.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy odwołał się do orzecznictwa SN, które dopuszcza stosowanie art. 339 kc w sprawach o zasiedzenie udziału przez współwłaściciela, jeśli posiadanie wykracza poza jego udział i nie ma dowodów na wykonywanie praw przez innych współwłaścicieli. W tej sprawie nikt nie kwestionował, że T. G. posiadał całą nieruchomość, a spadkobiercy I. K. nie wykazywali zainteresowania nieruchomością od 1945 roku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| P. G. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| Z. G. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| S. K. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| S. J. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| T. G. | osoba_fizyczna | zasiedzenie |
| W. D. | osoba_fizyczna | poprzedni właściciel |
| H. N. | osoba_fizyczna | spadkobierca |
| Z. N. | osoba_fizyczna | spadkobierca |
| A. J. | osoba_fizyczna | nabywca |
| I. K. | osoba_fizyczna | potencjalny współwłaściciel |
| P. K. | osoba_fizyczna | spadkobierca |
| Z. M. (1) | osoba_fizyczna | administrator |
| Z. M. (2) | osoba_fizyczna | administrator |
| H. M. (później T.) | osoba_fizyczna | administrator |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 172 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Warunki stwierdzenia nabycia własności przez zasiedzenie.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzyganie o kosztach w sprawach nieprocesowych.
Pomocnicze
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definicja posiadania samoistnego.
k.c. art. 339
Kodeks cywilny
Domniemanie samoistnego posiadania.
k.c. art. 176 § § 1
Kodeks cywilny
Doliczanie posiadania poprzednika.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów do postępowań apelacyjnych.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 3
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Pobranie opłaty od apelacji w przypadku przegranej strony.
u.k.s.c. art. 84 § ust. 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zwrot niewykorzystanej zaliczki.
u.k.s.c. art. 80
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zwrot niewykorzystanej zaliczki.
u.k.s.c. art. 96 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zwolnienie kuratora procesowego od kosztów sądowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Posiadanie nieruchomości przez T. G. od 1987 roku, doliczając posiadanie A. J. od 1984 roku, spełnia przesłanki zasiedzenia. • Domniemanie samoistnego posiadania z art. 339 kc nie zostało obalone przez uczestników postępowania. • Zastosowanie art. 339 kc jest dopuszczalne w sprawie o zasiedzenie udziału przez współwłaściciela, gdy posiadanie wykracza poza jego udział i nie ma dowodów na wykonywanie praw przez innych współwłaścicieli.
Odrzucone argumenty
Obraza art. 233 § 1 kpc poprzez dowolną ocenę dowodów i przyjęcie samoistnego posiadania nieruchomości przez T. G. • Niewłaściwe zastosowanie art. 172 § 2 kc mimo niewykazania samoistności posiadania. • Niewłaściwe zastosowanie art. 176 § 1 kc wskutek uznania, że doszło do przeniesienia posiadania na rzecz poprzednika prawnego wnioskodawczyń.
Godne uwagi sformułowania
kwalifikacja posiadania jako samoistnego jest oceną prawną i nie wiąże się z subsumpcją ustalonego stanu faktycznego pod określoną normą prawną • w razie wykazania faktu władania rzeczą ma w stosunku do niego zastosowanie – wynikające z art. 339 kc – domniemanie samoistnego posiadania rzeczy • to osoba kwestionująca samoistny charakter posiadania rzeczy przez osobę, która nią włada musi wykazać okoliczności podważające taki charakter posiadania przez nią rzeczy • w rozpatrywanej sprawie nikt nie kwestionował, że udział objęty wnioskiem znajdował się we władaniu T. G. • posiadanie jest stanem faktycznego władania nad rzeczą. Każde zatem zdarzenie stanowiące źródło tego stanu musi być traktowane jako skuteczny sposób nabycia posiadania.
Skład orzekający
Mariusz Nazdrowicz
przewodniczący
Barbara Baranowska
sędzia
Aneta Sudomir - Koc
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów o zasiedzeniu, w szczególności art. 339 kc i jego zastosowanie w sprawach o zasiedzenie udziału przez współwłaściciela."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, gdzie kluczowe było ustalenie braku dowodów na wykonywanie praw przez innych współwłaścicieli oraz długotrwałe, niekwestionowane posiadanie całości nieruchomości przez jednego ze współwłaścicieli.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy zasiedzenia nieruchomości, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na możliwość nabycia własności przez długotrwałe posiadanie. Wyjaśnienie zastosowania domniemania samoistnego posiadania jest cenne dla praktyków.
“Jak zasiedzieć nieruchomość, gdy nie jesteś jedynym właścicielem? Kluczowe domniemanie z art. 339 kc.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.