I CA 22/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła naruszenia posiadania służebności gruntowej przejazdu i przechodu przez działkę pozwanej B. P. na rzecz działki powódki E. D. Powódka domagała się umożliwienia korzystania ze służebności, twierdząc, że pozwana utrudnia jej przejazd poprzez ogrodzenie i bramę. Sąd Rejonowy w Olecku oddalił powództwo, uznając, że powódka nie wykazała, iż posiadała służebność w sposób odpowiadający treści pozwu, ani że doszło do jej naruszenia przez pozwaną. Sąd wskazał, że ogrodzenie i brama istniały już przed nabyciem działki przez powódkę, a korzystanie z nieruchomości pozwanej miało charakter incydentalny. Sąd Okręgowy w Suwałkach, rozpoznając apelację powódki, podzielił ustalenia i ocenę prawną Sądu Rejonowego. Podkreślono, że powódka nie wykazała ciężaru dowodu w zakresie posiadania służebności ani jej naruszenia. Sąd Okręgowy uznał, że powódka nie udowodniła swojego władztwa nad rzeczą w zakresie odpowiadającym treści służebności opisanej w pozwie, a także nie wykazała, aby doszło do naruszenia tego posiadania przez pozwaną. Sąd odwoławczy potwierdził, że nie doszło do naruszenia przepisów procesowych ani materialnych przez Sąd I instancji, a apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWykazanie ciężaru dowodu w sprawach o naruszenie posiadania, interpretacja przepisów dotyczących ochrony posiadania i służebności gruntowych, zasady wykładni oświadczeń woli w umowach.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z służebnością przejazdu i ogrodzeniem nieruchomości.
Zagadnienia prawne (4)
Czy powódka wykazała posiadanie służebności gruntowej przejazdu i przechodu w zakresie żądanym w pozwie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie wykazała posiadania służebności w żądanym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powódka nie udowodniła swojego władztwa nad rzeczą w zakresie odpowiadającym treści służebności opisanej w pozwie, a korzystanie z nieruchomości pozwanej miało charakter incydentalny i nie stanowiło posiadania w rozumieniu przepisów.
Czy doszło do samowolnego naruszenia posiadania służebności przez pozwaną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ powódka nie wykazała, że posiadała służebność w żądanym zakresie.
Uzasadnienie
Skoro powódka nie wykazała posiadania służebności, nie można kwalifikować zachowania pozwanej jako naruszenia tego posiadania.
Czy roszczenie o ochronę posiadania wygasło z powodu upływu terminu rocznego?
Odpowiedź sądu
Sąd Rejonowy wskazał, że roszczenie mogłoby podlegać wygaśnięciu, ale nie rozstrzygnął tej kwestii z uwagi na brak wykazania posiadania.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy zaniechał wskazania daty wygaśnięcia roszczenia, ponieważ jego ustalenia faktyczne nie obejmowały posiadania służebności przez poprzednika prawnego powódki i jego przeniesienia na powódkę.
Jak należy interpretować oświadczenie woli pozwanej dotyczące ustanowienia służebności gruntowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Rejonowy prawidłowo zinterpretował oświadczenie woli pozwanej, przyjmując za podstawę tekst dokumentu i jego kontekst.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wolą pozwanej było ustanowienie służebności o przebiegu zgodnym z tekstem aktu notarialnego, a nie o przebiegu wskazanym przez powódkę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. D. | osoba_fizyczna | powódka |
| B. P. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 344 § 1
Kodeks cywilny
Przeciwko temu, kto samowolnie naruszył posiadanie, jak również przeciwko temu, na czyją korzyść naruszenie nastąpiło, przysługuje posiadaczowi roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego i o zaniechanie naruszeń. Roszczenie to nie jest zależne od dobrej wiary posiadacza ani od zgodności posiadania ze stanem prawnym, chyba że prawomocne orzeczenie sądu lub innego organu państwowego stwierdziło, że stan posiadania powstały na skutek naruszenia jest zgodny z prawem.
k.c. art. 344 § 2
Kodeks cywilny
Roszczenie wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia.
k.c. art. 478
Kodeks cywilny
Sąd rozpoznając sprawę o naruszenie posiadania bada jedynie ostatni stan posiadania i fakt jego naruszenia, nie rozpoznając samego prawa ani dobrej wiary pozwanego.
Pomocnicze
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto rzeczą faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto rzeczą faktycznie włada jako użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).
k.c. art. 352 § 1
Kodeks cywilny
Służebność gruntowa polega na obciążeniu jednej nieruchomości (nieruchomości obciążonej) na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść stanowi część składową nieruchomości władnącej albo ogranicza korzystanie z nieruchomości obciążonej w inny sposób.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Strony są obowiązane przedstawiać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wynikają określone skutki prawne.
k.c. art. 348
Kodeks cywilny
Przeniesienie posiadania następuje przez wydanie rzeczy.
k.c. art. 65 § 2
Kodeks cywilny
W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powódka nie wykazała posiadania służebności w żądanym zakresie. • Powódka nie wykazała, aby doszło do naruszenia jej posiadania przez pozwaną. • Ogrodenie i brama pozwanej istniały przed nabyciem działki przez powódkę. • Korzystanie z nieruchomości pozwanej przez powódkę miało charakter incydentalny. • Sąd Rejonowy prawidłowo zinterpretował oświadczenie woli pozwanej dotyczące przebiegu służebności.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 233 k.p.c. i art. 478 k.p.c. przez Sąd Rejonowy. • Zarzuty naruszenia art. 344 § 2 k.c., art. 336 k.c. i art. 65 § 2 k.c. przez Sąd Rejonowy. • Twierdzenie o posiadaniu służebności w zakresie opisanym w pozwie. • Twierdzenie o naruszeniu posiadania od 2016 r. poprzez zamykanie bramy.
Godne uwagi sformułowania
Sąd rozpoznając sprawę o naruszenie posiadania bada jedynie ostatni stan posiadania i fakt jego naruszenia, nie rozpoznając samego prawa ani dobrej wiary pozwanego. • Roszczenie z art. 344 k.c. dotyczy jedynie ochrony stanu faktycznego (nie prawnego), tj. posiadania, bez względu na tytuł prawny posiadacza do korzystania z nieruchomości. • Istota ciężaru dowodu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. • Nie można uznać, aby Sąd Rejonowy błędnie zinterpretował treść oświadczenia woli pozwanej wyrażonego w akcie notarialnym z dnia 22 maja 2006 r.
Skład orzekający
Małgorzata Szostak - Szydłowska
przewodniczący
Antoni Czeszkiewicz
sędzia
Cezary Olszewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykazanie ciężaru dowodu w sprawach o naruszenie posiadania, interpretacja przepisów dotyczących ochrony posiadania i służebności gruntowych, zasady wykładni oświadczeń woli w umowach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z służebnością przejazdu i ogrodzeniem nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy związane z wykonywaniem służebności gruntowych i ochroną posiadania, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości. Brak nietypowych faktów obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.
“Czy ogrodzenie działki narusza służebność przejazdu? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.