Orzeczenie · 2026-04-16

I Ca 181/26Odrzucenie skargi o wznowienie zasiedzenie służebności

Sąd
Sąd Okręgowy w Sieradzu
Miejsce
Sieradz
Data
2026-04-16
SAOSnieruchomościsłużebnościŚredniaokręgowy
zasiedzeniesłużebność przesyłunieruchomościKodeks cywilnyTrybunał Konstytucyjnywznowienie postępowaniapostępowanie cywilnesąd okręgowy

Sąd Okręgowy w Sieradzu rozpoznał skargę F. X. i X. X. o wznowienie postępowania w sprawie dotyczącej zasiedzenia służebności przesyłu. Sprawa pierwotnie dotyczyła stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa służebności gruntowej odpowiadającej służebności przesyłu na nieruchomości uczestników. Sąd Rejonowy w Wieluniu wydał postanowienie w tej sprawie, które następnie zostało zmienione przez Sąd Okręgowy w Sieradzu w zakresie daty nabycia służebności. Skarżący wnieśli o wznowienie postępowania, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2025 r. (sygn. akt P 10/16), którym stwierdzono niezgodność przepisów Kodeksu cywilnego (art. 292 w zw. z art. 285 § 1 i 2 k.c.) z Konstytucją RP w zakresie możliwości nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu. Sąd Okręgowy, analizując podstawy wznowienia postępowania zgodnie z art. 401 § 1 k.p.c., uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził niezgodność określonej wykładni przepisu z Konstytucją, ale nie spowodował utraty mocy obowiązującej tego przepisu, nie stanowi ustawowej podstawy do wznowienia postępowania. Sąd odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego (III PZP 2/09) oraz wyroku TK (SK 17/18) potwierdzających tę interpretację. W konsekwencji, skarga o wznowienie postępowania została odrzucona jako nieoparta na ustawowej podstawie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja art. 401 § 1 k.p.c. w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego, które nie powodują utraty mocy obowiązującej przepisu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy podstawą wznowienia jest wyrok TK dotyczący wykładni, a nie uchylenia przepisu.

Zagadnienia prawne (1)

Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu z Konstytucją, który nie powoduje utraty mocy obowiązującej przepisu, stanowi ustawową podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 401 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność określonej wykładni aktu normatywnego z Konstytucją, który nie powoduje utraty mocy obowiązującej przepisu, nie stanowi ustawowej podstawy do wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na utrwalonej wykładni art. 401 § 1 k.p.c., zgodnie z którą podstawę do wznowienia postępowania stanowią jedynie te orzeczenia TK, które powodują utratę mocy obowiązującej przepisu. Wyroki prawotwórcze, w tym stwierdzające niezgodność z Konstytucją 'pominięć ustawodawczych', nie spełniają tego warunku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucenie skargi
Strona wygrywająca
brak (skarga odrzucona)

Strony

NazwaTypRola
F. X.osoba_fizycznauczestnik postępowania / skarżący
X. X.osoba_fizycznauczestnik postępowania / skarżący
... SAspółkawnioskodawca
Skarb Państwaorgan_państwowypoprzednik prawny wnioskodawcy

Przepisy (15)

Główne

k.p.c. art. 401 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego powodującego utratę mocy obowiązującej przepisu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 399

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 410 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 292

Kodeks cywilny

k.c. art. 285 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 285 § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 305¹

Kodeks cywilny

k.c. art. 305⁴

Kodeks cywilny

Konstytucja RP art. 21 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 190 § 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2025 r., sygn. akt P 10/16, nie stanowi ustawowej podstawy do wznowienia postępowania, gdyż nie spowodował utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów.

Odrzucone argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2025 r., sygn. akt P 10/16, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 401 § 1 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Skarga o wznowienie postępowania (...) stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia służący do wzruszania prawomocnych orzeczeń sądowych, stąd też przyczyny usprawiedliwiające jej zastosowanie muszą mieć charakter wyjątkowy oraz odpowiednią dużą wagę. • Brzmienie wskazanego przepisu oznacza, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające w sentencji niezgodność z Konstytucją RP określonej wykładni aktu normatywnego, niepowodujące utraty mocy obowiązującej przepisu nie stanowi podstawy wznowienia postępowania w nim przewidzianej.

Skład orzekający

Joanna Składowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 401 § 1 k.p.c. w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego, które nie powodują utraty mocy obowiązującej przepisu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy podstawą wznowienia jest wyrok TK dotyczący wykładni, a nie uchylenia przepisu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z wyrokami Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływem na prawomocne orzeczenia. Jest to istotne dla prawników procesowych.

Wyrok TK nie zawsze oznacza możliwość wznowienia postępowania – kluczowa jest jego treść.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst