I C 91/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powódki A. T. (1) przeciwko bankowi (...) S.A. o zapłatę kwoty stanowiącej nadpłacone odsetki od kredytu hipotecznego waloryzowanego kursem franka szwajcarskiego. Powódka zarzuciła, że postanowienie umowy (§ 11 ust. 2) dotyczące zmiennego oprocentowania jest klauzulą abuzywną, ponieważ bank jednostronnie i dowolnie kształtuje wysokość oprocentowania, nie precyzując przesłanek i sposobu jego zmiany. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu, po analizie umowy i zgromadzonego materiału dowodowego, uznał zarzuty powódki za zasadne w części. Sąd stwierdził, że § 11 ust. 2 umowy ma charakter blankietowy, nie precyzuje wystarczająco warunków zmiany oprocentowania i narusza dobre obyczaje oraz interes konsumenta. W związku z tym, klauzula ta została uznana za bezskuteczną. Sąd zasądził od banku na rzecz powódki kwotę 3.546,12 zł tytułem zwrotu nadpłaconych odsetek, oddalając dalej idące powództwo. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na zasadzie wzajemnego zniesienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja klauzul abuzywnych dotyczących zmiennego oprocentowania w umowach kredytów walutowych, ochrona konsumenta w stosunkach z bankami.
Dotyczy umów zawartych na wzorcach, gdzie konsument nie miał wpływu na treść postanowień dotyczących zmiany oprocentowania. Konkretne ustalenia faktyczne mogą wpływać na zastosowanie.
Zagadnienia prawne (5)
Czy postanowienie umowy kredytu hipotecznego waloryzowanego kursem waluty obcej, dotyczące zasad zmiany oprocentowania, które odwołuje się ogólnie do "zmiany stopy referencyjnej określonej dla danej waluty oraz zmiany parametrów finansowych rynku pieniężnego i kapitałowego w kraju", może być uznane za klauzulę niedozwoloną (abuzywną) w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie postanowienie może być uznane za klauzulę niedozwoloną, jeśli nie precyzuje wystarczająco przesłanek i sposobu zmiany oprocentowania, naruszając tym samym dobre obyczaje i interes konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienie § 11 ust. 2 umowy kredytowej ma charakter blankietowy, nie precyzuje dokładnie okoliczności faktycznych uzasadniających zmianę oprocentowania ani relacji między zmianą tych czynników a rozmiarem zmiany stopy procentowej. Brak precyzji i możliwość dowolnej zmiany oprocentowania przez bank narusza równowagę kontraktową i dobre obyczaje.
Czy umowa kredytu hipotecznego, w której postanowienie dotyczące zmiany oprocentowania zostało uznane za abuzywne, jest nieważna w całości, czy też wiąże strony w pozostałym zakresie, a abuzywne postanowienie jest bezskuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umowa wiąże strony w pozostałym zakresie, a abuzywne postanowienie jest bezskuteczne.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że sankcja przewidziana w art. 385¹ § 1 k.c. (bezskuteczność) jest bardziej dotkliwa dla przedsiębiorcy niż sankcja nieważności z art. 58 k.c., ponieważ nie ma znaczenia doniosłość zakwestionowanego postanowienia. Umowa kredytowa pozostaje wiążąca w pozostałym zakresie.
Czy bank może dowolnie ustalać oprocentowanie kredytu po uznaniu klauzuli o zmiennym oprocentowaniu za abuzywną, czy też powinien stosować zasady wynikające z art. 56 k.c. (uwzględniając zwyczaje) lub wykazać konkretne parametry i algorytm zmiany oprocentowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Bank nie może dowolnie kształtować stopy oprocentowania. Powinien wykazać parametry, które przesądziły o ustaleniu pierwotnej stopy oprocentowania oraz sposób wyliczenia zmian, uwzględniając zwyczaje rynkowe.
Uzasadnienie
Po uznaniu klauzuli za abuzywną, bank nie wykazał okoliczności powodujących podwyższenie stopy ani sposobu wyliczenia zmian oprocentowania. Sąd podkreślił, że wymaga to wiedzy specjalnej i ciężar udowodnienia spoczywał na banku, który nie przedstawił precyzyjnego algorytmu.
Czy nadpłacone odsetki od kredytu, pobrane przez bank na podstawie abuzywnej klauzuli, stanowią świadczenie nienależne w rozumieniu art. 410 k.c. czy odszkodowanie z tytułu nienależytego wykonania umowy (art. 471 k.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stanowią świadczenie nienależne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że bank, pobierając wyższe oprocentowanie niż wynikało z umowy po uznaniu klauzuli za abuzywną, nie spełniał świadczenia w rozumieniu art. 353 § 1 i 2 k.c. Otrzymując wyższą kwotę, bank był bezpodstawnie wzbogacony, co uzasadnia zastosowanie przepisów o nienależnym świadczeniu (art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c.).
Czy zarzut przedawnienia roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia jest uzasadniony, jeśli pozew został wniesiony w terminie 10 lat od wymagalności roszczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut przedawnienia nie jest uzasadniony.
Uzasadnienie
Termin przedawnienia roszczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia wynosi 10 lat (art. 118 k.c.). Pozew został wniesiony w terminie, a zatem roszczenie nie uległo przedawnieniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. T. (1) | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) S.A. w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (17)
Główne
k.c. art. 385 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.c. art. 385 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 385 § § 3
Kodeks cywilny
k.c. art. 385 § 3 pkt 10
Kodeks cywilny
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
k.c. art. 56
Kodeks cywilny
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 505 § 6 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 321 § par. 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
P. bankowe art. 69 § ust. 1
Prawo bankowe
P. bankowe art. 76 § pkt 1
Prawo bankowe
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie § 11 ust. 2 umowy kredytowej jest klauzulą abuzywną z uwagi na brak precyzji w określaniu zasad zmiany oprocentowania. • Nienależnie pobrane odsetki stanowią świadczenie nienależne podlegające zwrotowi. • Roszczenie nie uległo przedawnieniu.
Odrzucone argumenty
Umowa była negocjowana indywidualnie. • Roszczenie jest przedawnione. • Powódka spełniła świadczenia dobrowolnie, wiedząc o braku obowiązku zwrotu (art. 411 pkt 1 k.c.). • Zarzut niewłaściwości Sądu.
Godne uwagi sformułowania
postanowienie umowne narusza przepisy art. 385 § 2 kc , 385 1 § 1 kc i art. 385 3 pkt 10 kc • takie postanowienie umowne stwarza możliwość wyłącznie takich zmian, które uwzględniają jedynie interes ekonomiczny strony pozwanej • nie sposób zgodzić się z twierdzeniem strony pozwanej, iż wspomniane postanowienie umowne jest dostatecznie jednoznaczne i zrozumiałe • sankcja przewidziana w art. 385 1 §1 kc jest bardziej dotkliwa dla przedsiębiorcy, aniżeli sankcja nieważności wskazana w art. 58kc • świadczenie, spełnienia którego od pozwanej domaga się powódka, było w istocie z jej strony świadczeniem nienależnym
Skład orzekający
Agnieszka Mękal
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul abuzywnych dotyczących zmiennego oprocentowania w umowach kredytów walutowych, ochrona konsumenta w stosunkach z bankami."
Ograniczenia: Dotyczy umów zawartych na wzorcach, gdzie konsument nie miał wpływu na treść postanowień dotyczących zmiany oprocentowania. Konkretne ustalenia faktyczne mogą wpływać na zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu kredytów frankowych i klauzul abuzywnych, co jest nadal aktualne i budzi duże zainteresowanie wśród konsumentów i prawników. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o ochronie konsumenta.
“Bank przegrywa w sądzie: klauzula oprocentowania kredytu frankowego uznana za abuzywną!”
Dane finansowe
WPS: 4000 PLN
zwrot nadpłaconych odsetek: 3546,12 PLN
zwrot kosztów procesu: 298 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.