I C 907/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód M. R. wniósł pozew przeciwko H. M. i J. M. o zapłatę kwoty 52.373,86 zł wraz z odsetkami, argumentując, że pozwani bezpodstawnie wzbogacili się kosztem powoda, który wykonał prace przy nadbudowie budynku mieszkalnego należącego do pozwanych. Powód twierdził, że istniało ustne porozumienie, zgodnie z którym pozwani mieli przenieść własność lokalu powstałego w wyniku nadbudowy na powoda i jego małżonkę (córkę pozwanych), jednak cel ten nie został osiągnięty z powodu rozwodu i eksmisji powoda. Pozwani zaprzeczyli obietnicy przeniesienia własności i zakwestionowali zestawienie prac wykonanych przez powoda. Sąd Rejonowy w Gdyni, po przeprowadzeniu postępowania, oddalił powództwo. Sąd ustalił, że pozwani wyrazili zgodę na nadbudowę, ale zastrzegli, że powód i jego małżonka sami sfinansują inwestycję. Nie było ustaleń co do przeniesienia własności ani zasad rozliczenia w przypadku rozpadu małżeństwa. Finansowanie inwestycji odbyło się m.in. z kredytu hipotecznego, w którym pozwani byli współkredytobiorcami. Sąd uznał, że powód nie wykazał wysokości roszczenia, a także że nie można zastosować przepisów o rozliczeniu nakładów posiadacza (art. 226, 230 kc), ponieważ powód nie był posiadaczem nieruchomości w rozumieniu tych przepisów. W związku z tym, sąd oparł rozstrzygnięcie na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 kc w zw. z art. 410 kc). Sąd stwierdził, że powód nie udowodnił ani zakresu wykonanych przez siebie prac, ani ich wartości, a także nie wykazał wzrostu wartości nieruchomości pozwanych. W konsekwencji, powództwo zostało oddalone, a powód obciążony kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaRozliczenia z tytułu nakładów na nieruchomość, gdy cel porozumienia nie został osiągnięty, a powód nie był posiadaczem. Podkreślenie subsydiarnego charakteru roszczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia i wymogów dowodowych w tym zakresie.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i braku ustaleń między stronami. Wymogi dowodowe dotyczące ustalenia wartości wzbogacenia i zakresu prac mogą być trudne do spełnienia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy powód, który wykonał prace przy nadbudowie nieruchomości należącej do pozwanych, może dochodzić zwrotu wartości tych prac na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, jeśli cel porozumienia o nadbudowie nie został osiągnięty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie może dochodzić zwrotu wartości prac na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, ponieważ nie wykazał wysokości roszczenia, a także nie można zastosować przepisów o rozliczeniu nakładów posiadacza, gdyż powód nie był posiadaczem nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód nie wykazał wysokości roszczenia, nie udowodnił zakresu i wartości wykonanych prac, ani wzrostu wartości nieruchomości. Ponadto, powód nie był posiadaczem nieruchomości w rozumieniu przepisów o rozliczeniu nakładów, a cel porozumienia nie został osiągnięty, co uzasadnia zastosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, jednakże powód nie sprostał wymogom dowodowym w tym zakresie.
Czy powód, który nie był posiadaczem nieruchomości, ale dokonał nakładów w celu zamieszkania wraz z małżonką (córką pozwanych), może dochodzić ich zwrotu na podstawie przepisów o rozliczeniu nakładów posiadacza?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ powód nie był posiadaczem nieruchomości w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że powód nie spełniał kryteriów posiadacza nieruchomości, a jedynie współfinansował i uczestniczył w budowie z zamiarem zamieszkania, co nie rodzi prawa do rozliczenia nakładów na podstawie przepisów o posiadaniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. R. | osoba_fizyczna | powód |
| H. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.
k.c. art. 410 § § 1
Kodeks cywilny
Przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego.
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.
Pomocnicze
k.c. art. 226
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące rozliczenia nakładów posiadacza, które nie znalazły zastosowania w sprawie.
k.c. art. 230
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące rozliczenia nakładów posiadacza, które nie znalazły zastosowania w sprawie.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzeczenia o kosztach procesu.
k.p.c. art. 322
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący ustalenia wysokości roszczenia, który nie mógł być zastosowany z powodu braku dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powód nie wykazał wysokości roszczenia. • Powód nie był posiadaczem nieruchomości w rozumieniu przepisów k.c. • Cel porozumienia nie został osiągnięty, co uzasadnia zastosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, ale powód nie sprostał wymogom dowodowym. • Wartość wzbogacenia powinna być ustalana według stanu i cen z chwili wyrokowania, a powód tego nie wykazał.
Odrzucone argumenty
Roszczenie oparte na przepisach o rozliczeniu nakładów posiadacza. • Wartość prac wykonanych przez powoda. • Obietnica przeniesienia własności lokalu.
Godne uwagi sformułowania
cel świadczenia odpadł • nie było podstaw do kwestionowania wiarygodności większości dokumentów • niewiarygodny jest dokument w postaci zestawienia prac • nie było podstaw do zastosowania przepisów art. 226 kc czy art. 230 kc • do wzajemnych rozliczeń stron powinny znaleźć zastosowanie przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu i nienależnym świadczeniu • odpowiedzialność z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia ma charakter subsydiarny • strona powodowa nie wykazała swojego go co do wysokości • wartość wzbogacenia odpowiadać może jedynie kwocie o jaką – w wyniku dokonania nakładów – wzrosła wartość rynkowa nieruchomości • nie sposób ustalić dokładnie, jaki był udział powoda w realizacji inwestycji i jaki był nakład jego pracy
Skład orzekający
Joanna Jank
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Rozliczenia z tytułu nakładów na nieruchomość, gdy cel porozumienia nie został osiągnięty, a powód nie był posiadaczem. Podkreślenie subsydiarnego charakteru roszczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia i wymogów dowodowych w tym zakresie."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i braku ustaleń między stronami. Wymogi dowodowe dotyczące ustalenia wartości wzbogacenia i zakresu prac mogą być trudne do spełnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie warunków i formy umów, zwłaszcza przy inwestycjach w nieruchomości, oraz jakie mogą być konsekwencje braku takich ustaleń, szczególnie w kontekście rozpadu rodziny.
“Budowa domu dla córki zakończona rozwodem i procesem. Czy inwestycja warta ponad 50 tys. zł przepadnie?”
Dane finansowe
WPS: 52 373,86 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.