I C 680/21Abuzywne klauzule kredytu indeksowanego zasądzenie od banku
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie P. M. i B. M. wnieśli pozew przeciwko Bankowi (...) S.A. domagając się zasądzenia kwoty 48 338,96 zł tytułem bezpodstawnego wzbogacenia pozwanego w związku z nieważnością umowy kredytu hipotecznego nr (...) (...) z dnia 27.08.2007 r., ewentualnie zasądzenia kwoty 19 868,55 zł z powodu abuzywności klauzul indeksacyjnych. Kwestionowali oni postanowienia umowy dotyczące mechanizmu indeksacji kredytu do kursu franka szwajcarskiego, uznając je za klauzule abuzywne. Pozwany bank wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzuty przedawnienia, nadużycia prawa podmiotowego oraz braku interesu prawnego powodów w żądaniu ustalenia. Sąd Okręgowy w Olsztynie, po analizie materiału dowodowego, uznał klauzule dotyczące mechanizmu indeksacji za abuzywne, sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszające interesy konsumentów, ponieważ nie zostały one indywidualnie uzgodnione, a sposób ustalania kursów walut przez bank był nieprzejrzysty i dawał mu swobodę w kształtowaniu zobowiązania powodów. Sąd oddalił jednak powództwo o ustalenie nieważności umowy, uznając, że umowa kredytu bankowego, nawet indeksowana, jest dopuszczalna i może nadal obowiązywać po wyeliminowaniu abuzywnych postanowień. Uwzględniono częściowo powództwo ewentualne, zasądzając od banku na rzecz powodów kwotę 19 868,55 zł tytułem zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wydania wyroku. W pozostałym zakresie powództwo oddalono. Koszty procesu zostały wzajemnie zniesione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienia umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, dotyczące sposobu ustalania kursu waluty, mogą być uznane za klauzule abuzywne w rozumieniu art. 385(1) k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia umowy dotyczące mechanizmu indeksacji, które nie zostały indywidualnie uzgodnione i nie zapewniają przejrzystości w ustalaniu kursów walut, mogą być uznane za abuzywne, sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszające interesy konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak przejrzystości w sposobie ustalania kursów walut przez bank, brak indywidualnego uzgodnienia tych postanowień z konsumentem oraz możliwość jednostronnego kształtowania przez bank wysokości zobowiązania powodów, stanowiło podstawę do uznania klauzul indeksacyjnych za abuzywne.
Jaki jest skutek uznania klauzul indeksacyjnych za abuzywne w umowie kredytu bankowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Uznanie klauzul indeksacyjnych za abuzywne skutkuje ich wyeliminowaniem z umowy, przy czym umowa może nadal obowiązywać w pozostałym zakresie, o ile nie zmienia to jej głównego charakteru. Nie jest możliwe zastąpienie abuzywnych postanowień przepisami ogólnymi prawa cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie TSUE i SN, zgodnie z którym abuzywne postanowienia należy wyeliminować, a umowa powinna obowiązywać dalej, jeśli nie zmienia to jej istoty. W tym przypadku umowa nadal mogła być wykonywana jako kredyt złotowy z oprocentowaniem opartym na marży i wskaźniku LIBOR.
Czy powodowie mieli interes prawny w żądaniu ustalenia nieistnienia stosunku prawnego umowy kredytu?
Odpowiedź sądu
Tak, powodowie mieli interes prawny w żądaniu ustalenia nieistnienia stosunku prawnego, ponieważ pozwalało to na definitywne usunięcie niepewności prawnej co do istnienia lub treści umowy, nawet jeśli mogli dochodzić zwrotu świadczeń.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że żądanie ustalenia pozwala na definitywne rozstrzygnięcie wątpliwości prawnych, co jest szersze niż samo żądanie zapłaty, zwłaszcza w przypadku umów długoterminowych.
Czy zarzut przedawnienia roszczenia o zwrot nienależnych świadczeń jest zasadny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut przedawnienia nie jest zasadny, ponieważ roszczenie wynikało z nieważnej czynności prawnej (abuzywnych postanowień umowy), a termin przedawnienia wynosił 10 lat, który nie upłynął przed wejściem w życie zmian w Kodeksie cywilnym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pobranie środków na podstawie abuzywnych postanowień stanowiło świadczenie nienależne wynikające z nieważnej czynności prawnej, co podlegało 10-letniemu terminowi przedawnienia, który nie upłynął.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. M. | osoba_fizyczna | powód |
| B. M. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank (...) Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa do żądania zwrotu świadczenia nienależnego (bezpodstawne wzbogacenie).
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Reguluje świadczenie nienależne jako rodzaj bezpodstawnego wzbogacenia.
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Definicja i skutki klauzul niedozwolonych (abuzywnych) w umowach z konsumentami.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego.
pr. bank. art. 69
Ustawa - Prawo bankowe
Definicja umowy kredytu bankowego.
Pomocnicze
k.c. art. 189
Kodeks cywilny
Podstawa do żądania ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, jeśli strona ma w tym interes prawny.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zasada zakazu nadużywania prawa podmiotowego.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wzajemnego zniesienia kosztów procesu.
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
Zasądzenie odsetek za opóźnienie.
Skład orzekający
Juliusz Ciejek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Dane finansowe
WPS: 48 338,96 PLN
zwrot nienależnie pobranych świadczeń: 19 868,55 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.