I C 655/25Niedozwolone odsetki po uniewaznieniu umowy kredytu
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód – bank – domagał się zasądzenia od pozwanych kwoty 3.083,73 zł tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych od nominalnej kwoty kapitału kredytu, który został udzielony na podstawie umowy uznanej później za nieważną. Wcześniejsze postępowanie sądowe zakończyło się prawomocnym wyrokiem stwierdzającym nieważność umowy kredytu z powodu abuzywności jej postanowień, a także zasądzającym od banku zwrot świadczeń na rzecz kredytobiorców. Bank wezwał pozwanych do zwrotu kapitału, a następnie dochodził odsetek za okres od dnia następującego po upływie terminu zapłaty do dnia zawarcia porozumienia kompensacyjnego. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut bezzasadności roszczenia odsetkowego oraz nadużycia prawa podmiotowego i procesowego. Argumentowali, że bank, który sam był autorem wadliwego wzorca umowy i konsekwentnie kwestionował jej nieważność, nie może czerpać korzyści z własnego sprzecznego działania. Sąd uznał, że pozwani nie popadli w opóźnienie, ponieważ bank sam zaprzeczał nieważności umowy i podejmował działania procesowe zmierzające do utrzymania jej w mocy. Ponadto, sąd ocenił dochodzenie odsetek przez bank jako nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 k.c.) i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, zwłaszcza z zasadą lojalności kontraktowej oraz unijnymi zasadami ochrony konsumenta. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo banku i zasądził od niego na rzecz pozwanych koszty procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy zasądzenia odsetek od kredytobiorców po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu, gdy bank sam stosował abuzywne klauzule i kwestionował nieważność.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której bank aktywnie kwestionował nieważność umowy po jej stwierdzeniu przez sąd.
Zagadnienia prawne (2)
Czy bank jest uprawniony do naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie od kapitału kredytu po prawomocnym stwierdzeniu nieważności umowy kredytu, w sytuacji gdy sam bank kwestionował tę nieważność i stosował abuzywne postanowienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bank nie jest uprawniony do naliczania odsetek w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwani nie popadli w opóźnienie, ponieważ bank sam zaprzeczał nieważności umowy i podejmował działania procesowe zmierzające do utrzymania jej w mocy. Dochodzenie odsetek przez bank zostało ocenione jako nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 k.c.) i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego oraz zasadą lojalności kontraktowej, a także z unijnymi zasadami ochrony konsumenta.
Czy żądanie przez bank odsetek za okres, w którym sam negował podstawę prawną rozliczeń restytucyjnych wynikających z nieważności umowy, jest zgodne z zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie żądanie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że bank, będąc autorem wadliwego wzorca umowy i kwestionując jej nieważność, nie może czerpać korzyści z własnego sprzecznego działania. Zasądzenie odsetek w takiej sytuacji byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, lojalności kontraktowej oraz unijnymi zasadami ochrony konsumenta.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Powód (...) | spółka | powód |
| K. (...) | osoba_fizyczna | pozwany |
| T. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (9)
Pomocnicze
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest dozwolone i nie może być uznane za wykonywanie prawa i nie rodzi skutków prawnych.
k.p.c. art. 365
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej.
k.p.c. art. 98 § § 1, 11 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W wyroku zasądzającym świadczenie od jednej strony na rzecz drugiej strony sąd zasądzi od strony przegrywającej koszty procesu na rzecz strony wygrywającej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bank, będąc autorem wadliwego wzorca umowy i kwestionując jej nieważność, nie może czerpać korzyści z własnego sprzecznego działania. • Żądanie odsetek przez bank jest nadużyciem prawa podmiotowego (art. 5 k.c.) i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. • Pozwani nie popadli w opóźnienie, ponieważ bank sam zaprzeczał nieważności umowy i podejmował działania procesowe zmierzające do utrzymania jej w mocy. • Zasądzenie odsetek byłoby sprzeczne z unijnymi zasadami ochrony konsumenta i odstraszającego charakteru sankcji za stosowanie nieuczciwych warunków umownych.
Odrzucone argumenty
Bank dochodził skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie od nominalnej kwoty kapitału kredytu. • Termin wymagalności roszczenia banku o zwrot nominalnej kwoty kapitału kredytu wskazany w wezwaniu wyznaczony został na dzień 26 lipca 2024 roku.
Godne uwagi sformułowania
nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego • nie wolno działać sprzecznie z własnymi czynami i wywodzić dla siebie prawa z tego własnego sprzecznego działania • nikt nie powinien czerpać pożytków z tego, co sam usiłuje zwalczać • domaganie się przez Bank odsetek za okres, w którym sam negował podstawę prawną rozliczeń restytucyjnych wynikających z nieważności umowy, pozostaje sprzeczne z zasadami współżycia społecznego
Skład orzekający
Mariusz Grobelny
SSR
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy zasądzenia odsetek od kredytobiorców po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu, gdy bank sam stosował abuzywne klauzule i kwestionował nieważność."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której bank aktywnie kwestionował nieważność umowy po jej stwierdzeniu przez sąd.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może odmówić bankowi prawa do odsetek, gdy sam przyczynił się do powstania sporu i działał w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, co jest interesujące z perspektywy ochrony konsumentów i etyki biznesu.
“Bank chciał odsetek od kredytu, którego sam nie chciał uznać za nieważny – sąd powiedział "nie"!”
Dane finansowe
WPS: 3083,73 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.