I C 562/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) S.A. wniósł pozew o zapłatę kwoty 26.590 zł od pozwanego D. D., tytułem zwrotu kosztów turnusu rehabilitacyjnego sfinansowanego przez powoda na podstawie umowy kompleksowej opieki powypadkowej. Umowa ta przewidywała, że powód będzie dochodził roszczeń odszkodowawczych dla pozwanego, a koszt rehabilitacji zostanie pokryty z zaliczki na poczet przyszłego odszkodowania, z obowiązkiem zwrotu ewentualnej nierozliczonej kwoty. Pozwany wypowiedział umowę przed uzyskaniem odszkodowania, a powód domagał się zwrotu poniesionych kosztów, opierając roszczenie na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu. Pozwany argumentował, że zwrot był uzależniony od uzyskania odszkodowania, które nie nastąpiło, i podniósł zarzut potrącenia. Sąd, analizując umowę i jej aneks, uznał, że aneks nie został skutecznie zawarty z powodu braku wymaganych podpisów i formy. W związku z tym, powództwo o zwrot kwoty jako świadczenia nienależnego (art. 410 w zw. z art. 405 k.c.) zostało uwzględnione. Sąd oddalił powództwo w pozostałym zakresie, w tym w zakresie odsetek żądanych przed dniem 11 marca 2021 roku, uznając, że wymagalność roszczenia nastąpiła po pierwszym wezwaniu do zapłaty. O kosztach procesu orzeczono na rzecz powoda, obciążając nimi pozwanego, uznając, że pozwany jest w stanie je ponieść, mimo jego trudnej sytuacji zdrowotnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja wymogów formalnych dla oświadczeń woli składanych przez osoby niemogące pisać (odcisk palca), skutków zawarcia umowy mieszanej (usługi prawne + pożyczka) oraz skuteczności oświadczenia o potrąceniu złożonego pełnomocnikowi procesowemu.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z umową kompleksowej opieki powypadkowej i finansowaniem rehabilitacji. Interpretacja przepisów o świadczeniu nienależnym i formie czynności prawnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa kompleksowej opieki powypadkowej, która obejmuje dochodzenie roszczeń odszkodowawczych i sfinansowanie rehabilitacji, może być podstawą do żądania zwrotu kosztów rehabilitacji jako świadczenia nienależnego, jeśli umowa została wypowiedziana przed uzyskaniem odszkodowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli aneks do umowy, który miał uregulować kwestię zwrotu kosztów rehabilitacji w przypadku braku uzyskania odszkodowania lub wypowiedzenia umowy, nie został skutecznie zawarty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że aneks do umowy, który miał sformalizować pożyczkę na pokrycie kosztów turnusu rehabilitacyjnego i określić zasady jej zwrotu, nie spełniał wymogów formalnych (brak wymaganych podpisów i formy). W związku z tym, powód zapłacił za turnus jako świadczenie nienależne, a pozwany był zobowiązany do jego zwrotu na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Czy oświadczenie o potrąceniu wierzytelności złożone pełnomocnikowi procesowemu powoda, który nie był umocowany do jego przyjęcia, jest skuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oświadczenie o potrąceniu nie jest skuteczne, jeśli nie zostało doręczone powodowi w taki sposób, aby mógł się z nim zapoznać, a pełnomocnik procesowy nie był uprawniony do jego przyjęcia.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 91 k.p.c. nie daje podstaw do przypisania pełnomocnikowi procesowemu uprawnienia do przyjmowania materialnoprawnych oświadczeń kształtujących, a pozwany nie wykazał, że oświadczenie o potrąceniu zostało doręczone powodowi.
Czy umowa o świadczenie usług prawnych, która obejmuje również element finansowania rehabilitacji, może być traktowana jako umowa rezultatu, a wynagrodzenie uzależnione wyłącznie od osiągnięcia rezultatu?
Odpowiedź sądu
Nie, umowa o świadczenie usług prawnych, nawet z elementem finansowania, nie może być traktowana jako umowa rezultatu. Kluczowe jest staranne działanie zleceniobiorcy.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do przepisów k.c. dotyczących umowy zlecenia, podkreślając, że celem jest podjęcie czynności nakierowanych na uzyskanie rezultatu, a nie gwarancja jego osiągnięcia. Strony nie mogą skutecznie ustalić, że umowa będzie umową rezultatu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. | spółka | powód |
| D. D. | osoba_fizyczna | pozwany |
| E. D. (1) | osoba_fizyczna | świadek |
| K. W. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M. S. | osoba_fizyczna | świadek |
| D. S. | osoba_fizyczna | świadek |
| M. O. | osoba_fizyczna | świadek |
| Ł. Ż. | osoba_fizyczna | świadek |
Przepisy (18)
Główne
k.c. art. 79
Kodeks cywilny
Określa wymogi formalne dla oświadczeń woli składanych przez osoby niemogące pisać, w tym wymóg wypisania imienia i nazwiska przez osobę upoważnioną obok odcisku palca.
k.c. art. 750
Kodeks cywilny
Nakazuje stosowanie przepisów o umowie zlecenia do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami.
k.c. art. 720 § 1
Kodeks cywilny
Definiuje umowę pożyczki jako zobowiązanie do przeniesienia własności określonej ilości pieniędzy lub rzeczy oznaczonych co do gatunku.
k.c. art. 410 § 1
Kodeks cywilny
Stosuje przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu do świadczeń nienależnych.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Określa obowiązek wydania lub zwrotu wartości korzyści majątkowej uzyskanej bez podstawy prawnej kosztem innej osoby.
Pomocnicze
k.c. art. 103
Kodeks cywilny
Dotyczy czynności prawnej dokonanej przez przedstawiciela bez umocowania lub z przekroczeniem jego zakresu.
k.c. art. 104
Kodeks cywilny
Reguluje potwierdzenie czynności prawnej dokonanej przez przedstawiciela bez umocowania.
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Stanowi, że wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona w sposób dowolny, o ile dostatecznie ujawnia jej zamiar.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Dotyczy zasady swobody umów, z ograniczeniem do zgodności z właściwością (naturą) stosunku prawnego, ustawą i zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 734 § 1
Kodeks cywilny
Definiuje umowę zlecenia jako zobowiązanie do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie.
k.c. art. 409
Kodeks cywilny
Określa sytuacje, w których obowiązek zwrotu korzyści wygasa.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Określa termin spełnienia świadczenia, gdy nie został oznaczony w umowie.
k.c. art. 481 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Reguluje zasady naliczania ustawowych odsetek za opóźnienie.
k.p.c. art. 91
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zakres umocowania pełnomocnika procesowego.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady wzajemnego zniesienia lub zasądzenia kosztów procesu.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala na odstąpienie od obciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 498
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zarzut potrącenia.
Dz.U.2015.1800 art. § 2 pkt 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie
Określa stawkę wynagrodzenia pełnomocnika procesowego (adwokata).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Aneks do umowy nie został skutecznie zawarty z powodu braku wymaganych podpisów i formy. • Powód zapłacił za turnus rehabilitacyjny jako świadczenie nienależne. • Pozwany był zobowiązany do zwrotu świadczenia nienależnego na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. • Oświadczenie o potrąceniu złożone pełnomocnikowi procesowemu nie było skuteczne.
Odrzucone argumenty
Zwrot kosztów rehabilitacji był uzależniony od uzyskania odszkodowania, które nie nastąpiło. • Powód prowadził sprawy pozwanego w sposób niedbały, co uzasadnia zarzut potrącenia. • Umowa była umową rezultatu, a powód nie osiągnął zamierzonego rezultatu.
Godne uwagi sformułowania
brak było podstaw do kwestionowania zeznań świadków oraz pozwanego, które były szczere, logiczne, spontaniczne i zbieżne • nie można było uznać, że dokument z dnia 29 lipca 2020 roku spełniał te warunki, albowiem przy tuszowym odcisku palca widnieją co prawda podpisy lekarzy anestezjologów, ale nie widnieje tam wypisane przez któregokolwiek z nich imię i nazwisko pozwanego • Była to umowa mieszana o świadczenie usług, z przeważającym elementem świadczenia na rzecz pozwanego obsługi prawnej w zamian za wynagrodzenie, a także z elementem ramowej umowy pożyczki, co było zasadniczym elementem, bez której pozwanego być może nie zdecydowałby się na powierzenie powodowi obsługi prawnej. • Ostatecznie zatem podstawę prawną powództwa upatrywać należało w art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405 k.c. • Po pierwsze Sąd nie miał wątpliwości, że w przypadku zastępowania strony przez pełnomocnika procesowego założenie celowego działania mocodawcy w kierunku wygrania procesu pozwala przyjąć, że zakresem umocowania strona objęła także złożenie w jej imieniu określonego oświadczenia woli, jeśli jest to niezbędne w ramach obrony jej praw w procesie. Inaczej jednak sytuacja ma się do przyjęcia tego oświadczenia przez jego adresata.
Skład orzekający
Sławomir Splitt
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych dla oświadczeń woli składanych przez osoby niemogące pisać (odcisk palca), skutków zawarcia umowy mieszanej (usługi prawne + pożyczka) oraz skuteczności oświadczenia o potrąceniu złożonego pełnomocnikowi procesowemu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z umową kompleksowej opieki powypadkowej i finansowaniem rehabilitacji. Interpretacja przepisów o świadczeniu nienależnym i formie czynności prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy interpretacji umowy o świadczenie usług prawnych z elementem finansowym oraz kwestii formalnych związanych z oświadczeniami woli. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe sformułowanie umów i aneksów.
“Niewłaściwy aneks do umowy kosztował firmę prawniczą 26 tys. zł – sąd uznał to za świadczenie nienależne.”
Dane finansowe
WPS: 26 590 PLN
zwrot kosztów turnusu rehabilitacyjnego: 26 590 PLN
zwrot kosztów procesu: 4947 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.