I C 49/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne – Nadleśnictwo L. wniosło pozew o zapłatę kwoty 56.654,17 zł z odsetkami i kosztami od (...) S.A. z siedzibą w K. tytułem bezumownego korzystania z gruntów leśnych o powierzchni 29,2775 ha, na których posadowiono linie energetyczne. Pozwany podniósł zarzuty niewłaściwości miejscowej, przedawnienia, zasiedzenia służebności, a także zakwestionował roszczenie co do zasady i wysokości. Sąd Rejonowy w Lwówku Śląskim przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w Piasecznie. Po uchyleniu postanowienia o zawieszeniu postępowania, Sąd ustalił stan faktyczny, zgodnie z którym przez działki Nadleśnictwa L. biegną linie elektroenergetyczne wybudowane przez Skarb Państwa, które następnie zostały wniesione do spółki, a później wydzielone do pozwanego. Sąd oparł się na przepisach Kodeksu cywilnego dotyczących wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości (art. 224 § 2, art. 230, art. 352 kc), uznając, że pozwany i jego poprzednicy prawni byli posiadaczami w złej wierze, ponieważ nie wykazali się stosowną zgodą właściciela (np. decyzją o pozwoleniu na budowę lub umową). Sąd oddalił zarzut przedawnienia, stosując 10-letni termin przedawnienia. W zakresie wysokości roszczenia, Sąd oparł się na opinii biegłego, zasądzając kwotę 8.153,78 zł i oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Sąd uznał, że rozstrzygnięcie kwestii zasiedzenia służebności nie miało znaczenia dla niniejszej sprawy, gdyż nawet hipotetyczne zasiedzenie rozpoczęłoby bieg w późniejszym terminie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie roszczeń o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez przedsiębiorstwa przesyłowe, w szczególności w kontekście złej wiary i braku tytułu prawnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z liniami energetycznymi wybudowanymi przez Skarb Państwa na jego własnych gruntach, a następnie przekazanymi spółkom.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przedsiębiorstwo energetyczne korzystające z nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności przesyłu, bez ustanowienia tej służebności, jest posiadaczem w złej wierze i zobowiązane do wynagrodzenia za bezumowne korzystanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przedsiębiorstwo jest posiadaczem w złej wierze, jeśli nie legitymuje się stosownym tytułem prawnym (np. umową, decyzją), a jego posiadanie nie jest zgodne z prawem. Brak uregulowania służebności przez Skarb Państwa i poprzednika prawnego pozwanego skutkuje złą wiarą.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach KC (art. 224 § 2, 230, 352) i orzecznictwie SN, wskazując, że dobra wiara musi istnieć przez cały okres korzystania i wyłącza ją ujawnienie okoliczności wzbudzających wątpliwości co do prawa. Brak pozwolenia na budowę lub innej umowy zezwalającej na korzystanie z nieruchomości przez pozwanego i jego poprzedników prawnych świadczy o złej wierze.
Jaki jest termin przedawnienia roszczenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości przedawnia się z upływem 10 lat, a nie 3 lat związanych z działalnością gospodarczą.
Uzasadnienie
Sąd zastosował 10-letni termin przedawnienia wynikający z art. 118 kc w zw. z art. 229 kc, odrzucając argumentację pozwanego o 3-letnim terminie związanym z działalnością gospodarczą, gdyż przepis ten dotyczy profesjonalnych podmiotów gospodarczych, a roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości ma inny charakter.
Czy zarzut zasiedzenia służebności gruntowej może wyłączyć roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości za okres wcześniejszy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozstrzygnięcie kwestii zasiedzenia nie ma znaczenia dla roszczenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości za okres wcześniejszy, nawet jeśli zasiedzenie zostałoby stwierdzone.
Uzasadnienie
Nawet hipotetyczne stwierdzenie zasiedzenia służebności przez pozwanego rozpoczęłoby bieg w późniejszym terminie niż okres, za który dochodzone jest wynagrodzenie (2000-2002), a ponadto zasiedzenie nieruchomości państwowych było wyłączone do określonego czasu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne – Nadleśnictwo L. | instytucja | powód |
| (...) S.A. z siedzibą w K. | spółka | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 224 § 2
Kodeks cywilny
Od chwili dowiedzenia się o wytoczeniu powództwa o wydanie rzeczy, samoistny posiadacz w dobrej wierze jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy.
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Obowiązki samoistnego posiadacza w złej wierze względem właściciela są takie same jak obowiązki samoistnego posiadacza w dobrej wierze od chwili, w której ten dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, z dodatkowym obowiązkiem zwrotu wartości pożytków, których z powodu złej gospodarki nie uzyskał.
k.c. art. 230
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące roszczeń właściciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy stosuje się odpowiednio także do stosunku między właścicielem rzeczy a posiadaczem zależnym.
k.c. art. 352 § 1
Kodeks cywilny
Kto faktycznie korzysta z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności, jest posiadaczem służebności.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Roszczenia majątkowe, które nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, przedawniają się z upływem lat dziesięciu. Termin ten stosuje się do roszczeń o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości.
Pomocnicze
k.c. art. 224 § 1
Kodeks cywilny
Samoistny posiadacz w dobrej wierze nie jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy.
k.c. art. 352 § 2
Kodeks cywilny
Do posiadania służebności stosuje się odpowiednio przepisy o posiadaniu rzeczy.
k.c. art. 229
Kodeks cywilny
Roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości przedawnia się najpóźniej w ciągu roku od dnia zwrotu nieruchomości.
k.s.h. art. 529 § 1
Kodeks spółek handlowych
Określa zasady podziału spółki przez wydzielenie części majątku do innej spółki.
k.s.h. art. 531 § 1
Kodeks spółek handlowych
Spółki przejmujące lub nowo zawiązane powstałe w związku z podziałem wstępują z dniem podziału, bądź z dniem wydzielenia w prawa i obowiązki spółki dzielonej.
k.p.c. art. 177 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowego.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W razie wzajemnego zniesienia, wygrania przez każdą ze stron części żądań, zapłaty części kosztów w zależności od wyniku sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości jest uzasadnione, gdy posiadacz jest w złej wierze. • Pozwany i jego poprzednicy prawni byli w złej wierze, ponieważ nie wykazali się tytułem prawnym do korzystania z nieruchomości. • Roszczenie nie uległo przedawnieniu z uwagi na 10-letni termin przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Zarzut niewłaściwości miejscowej (oddalony przez przekazanie sprawy). • Zarzut przedawnienia (oddalony). • Zarzut zasiedzenia służebności (uznany za nieistotny dla rozstrzygnięcia o wynagrodzeniu za bezumowne korzystanie).
Godne uwagi sformułowania
Posiadacz w dobrej wierze może stać się posiadaczem w złej wierze już wówczas, gdy poweźmie wiadomość o okolicznościach, które powinny wzbudzić w nim podejrzenie co do zgodności jego posiadania z prawem. • Brak uregulowania służebności przez Skarb Państwa i poprzednika pozwanego nie można mówić o dobrej wierze. • Dobra wiara musi istnieć przez cały okres bezumownego korzystania, wyłącza ją ujawnienie okoliczności, które u przeciętnego człowieka powinny wzbudzić wątpliwość, że nie przysługuje mu prawo.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie roszczeń o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez przedsiębiorstwa przesyłowe, w szczególności w kontekście złej wiary i braku tytułu prawnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z liniami energetycznymi wybudowanymi przez Skarb Państwa na jego własnych gruntach, a następnie przekazanymi spółkom.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu korzystania z nieruchomości pod infrastrukturę przesyłową i interpretacji przepisów o dobrej/złej wierze oraz przedawnieniu, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości i przedsiębiorstw.
“Czy przedsiębiorstwo energetyczne płaci za korzystanie z Twojej ziemi? Kluczowe orzeczenie w sprawie bezumownego korzystania z nieruchomości.”
Dane finansowe
WPS: 56 654,17 PLN
wynagrodzenie za bezumowne korzystanie: 8153,78 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.