I C 347/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka J. K. wniosła pozew o unieważnienie aktu notarialnego z dnia 22 grudnia 2016 r., na mocy którego przeniosła prawo własności mieszkania na rzecz pozwanego J. G. (1). Podstawą roszczenia były zarzuty dotyczące wad oświadczenia woli, w szczególności stanu wyłączającego świadome albo swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli (art. 82 KC) oraz podstępu (art. 86 KC). Powódka twierdziła, że pozwany podstępnie doprowadził ją do zawarcia umowy, wykorzystując jej wiek i samotność, a także że nie otrzymała zapłaty ceny. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, wskazując na świadka transakcji i nagranie potwierdzające otrzymanie zapłaty. Sąd ustalił stan faktyczny, który obejmował m.in. wcześniejsze problemy powódki związane z postępowaniami spadkowymi i zarzutami w sprawie dotyczącej grupy przestępczej zajmującej się wyłudzeniami nieruchomości. Sąd analizował umowy zawarte przez powódkę w tym samym dniu: sprzedaż lokalu pozwanemu, zakup lokalu od P. M. oraz umowę pożyczki z pozwanym. Sąd nie dopatrzył się dowodów na to, że powódka znajdowała się w stanie wyłączającym świadome podjęcie decyzji, ani że padła ofiarą podstępu. Zeznania notariusza i nagranie rozmowy wskazywały, że powódka rozumiała treść umów i była zdecydowana na ich zawarcie. Sąd nie dał wiary twierdzeniom powódki o braku otrzymania zapłaty, wskazując na jej liczne zobowiązania i egzekucje komornicze. Ponadto, powódka nigdy nie złożyła pozwanemu pisemnego oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli. Wobec braku wykazania przesłanek z art. 82 i 86 KC, sąd oddalił powództwo. Rozstrzygając o kosztach, sąd, ze względu na trudną sytuację finansową i majątkową powódki oraz zasady współżycia społecznego, odstąpił od obciążania jej kosztami procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wad oświadczenia woli (art. 82 i 86 KC) w kontekście transakcji nieruchomościowych, ocena dowodów w sprawach o unieważnienie umów, stosowanie art. 102 KPC w sprawach cywilnych.
Konkretny stan faktyczny sprawy, brak jednoznacznych przełomowych ustaleń prawnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy oświadczenie woli powódki złożone przy zawarciu umowy sprzedaży nieruchomości było dotknięte wadą z art. 82 KC (stan wyłączający świadome albo swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie wykazała, aby w dacie zawierania umowy znajdowała się w stanie wyłączającym świadome i swobodne podjęcie decyzji ani wyrażenie woli.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na zeznaniach notariusza, który miał pełny kontakt z powódką, która rozumiała treść umów i była zdecydowana na ich zawarcie. Cena transakcji nie odbiegała od rynkowych, a powódka nie leczyła się psychiatrycznie.
Czy powódka została podstępnie doprowadzona do zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości w rozumieniu art. 86 KC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie wykazała, aby działania A. P. (pełnomocnika) były podejmowane bez jej porozumienia lub zawierały dodatkowe uzgodnienia z pozwanym/P. M. poza jej wiedzą. Nie wykazano również, aby powódka nie otrzymała zapłaty.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził brak dowodów na podstępne działania A. P. oraz brak dowodów na nieotrzymanie zapłaty przez powódkę. Powódka nigdy nie złożyła pisemnego oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli.
Czy powódka otrzymała zapłatę ceny za sprzedany lokal mieszkalny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd nie dał wiary zeznaniom powódki o braku zapłaty, wskazując na pokwitowanie w akcie notarialnym i rozmowę z notariuszem.
Uzasadnienie
Zeznania powódki w tym zakresie uznano za taktykę procesową, a jej sytuacja finansowa (liczne zobowiązania) budziła wątpliwości co do prawdziwości twierdzeń o braku zapłaty.
Czy istnieją podstawy do nieobciążania powódki kosztami postępowania na podstawie art. 102 KPC?
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją podstawy do nieobciążania powódki kosztami postępowania.
Uzasadnienie
Sąd wziął pod uwagę trudną sytuację finansową i majątkową powódki oraz zasady współżycia społecznego, co uzasadniało odstąpienie od zasady odpowiedzialności za wynik procesu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| J. G. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. P. | osoba_fizyczna | pełnomocnik powódki / świadek |
| P. M. | osoba_fizyczna | świadek / sprzedający lokal |
| A. S. | osoba_fizyczna | notariusz |
| Gmina M. Ł. | instytucja | sprzedający lokal |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 82
Kodeks cywilny
Stan wyłączający świadomość lub swobodę podjęcia decyzji i wyrażenia woli jako podstawa nieważności oświadczenia woli.
k.c. art. 86 § § 1
Kodeks cywilny
Podstęp jako podstawa uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli, nawet gdy błąd nie był istotny lub nie dotyczył treści czynności prawnej.
Pomocnicze
k.c. art. 88 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Termin do uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem podstępu (rok od wykrycia błędu) oraz forma oświadczenia (na piśmie).
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności strony przegrywającej za wynik procesu i zwrot kosztów poniesionych przez stronę przeciwną.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość odstąpienia od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania w wypadkach szczególnie uzasadnionych (sytuacja życiowa, stan materialny, przebieg procesu).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dowodów na stan wyłączający świadome podjęcie decyzji przez powódkę. • Brak dowodów na podstępne działania pozwanego lub jego pełnomocnika. • Powódka nie wykazała, że nie otrzymała zapłaty ceny za lokal. • Powódka nie złożyła pisemnego oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli. • Cena transakcji nie odbiegała od cen rynkowych.
Odrzucone argumenty
Oświadczenie woli powódki było dotknięte wadą z art. 82 KC (stan wyłączający świadomość/swobodę). • Powódka została podstępnie doprowadzona do zawarcia umowy (art. 86 KC). • Powódka nie otrzymała zapłaty ceny za sprzedany lokal.
Godne uwagi sformułowania
Powódka była w pełni świadoma, notariusz miała z nią pełny kontakt. • Powódka była zdecydowana na zawarcie wszystkich aktów notarialnych, co więcej była gotowa, aby w jej imieniu czynności tych dokonał pełnomocnik. • Zeznania powódki w zakresie braku zapłaty ceny realizowały okresową taktykę procesową. • Zasady współżycia społecznego przemawiają za nie obciążaniem powódki kosztami z uwagi na jej sytuację finansową i majątkową oraz wynik sporu.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wad oświadczenia woli (art. 82 i 86 KC) w kontekście transakcji nieruchomościowych, ocena dowodów w sprawach o unieważnienie umów, stosowanie art. 102 KPC w sprawach cywilnych."
Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny sprawy, brak jednoznacznych przełomowych ustaleń prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd ocenia zarzuty dotyczące wad oświadczenia woli i podstępu w transakcjach z udziałem osób starszych, a także jak stosuje zasady współżycia społecznego przy orzekaniu o kosztach.
“Starsza pani sprzedała mieszkanie, ale twierdzi, że nie dostała pieniędzy. Sąd rozstrzyga, czy padła ofiarą podstępu.”
Dane finansowe
WPS: 110 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.