I C 331/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie M. K. i E. R. wnieśli o zasądzenie od Banku (...) S.A. kwoty 346 958,43 zł z odsetkami, argumentując nieważność umowy kredytowej nr (...) z dnia 15 marca 2005 r. z powodu abuzywności postanowień dotyczących indeksacji kredytu kursem CHF. Wskazywali, że sposób ustalania kursów walut przez bank był niejasny i pozwalał na dowolne kształtowanie wysokości rat, co naruszało ich interesy. Pozwany bank wniósł o oddalenie powództwa, twierdząc, że umowa zawierała transparentne postanowienia dotyczące indeksacji, odsyłające do obiektywnych kursów NBP, a kwestionowane klauzule nie były sprzeczne z prawem ani dobrymi obyczajami. Sąd Okręgowy w Olsztynie, po analizie materiału dowodowego, oddalił powództwo. Sąd uznał, że umowa kredytu indeksowanego kursem CHF, mimo że zawierała mechanizm indeksacji, była ważna i zgodna z przepisami prawa bankowego oraz kodeksu cywilnego. Sąd podkreślił, że strony miały świadomość powiązania kredytu z walutą obcą, a sposób ustalania kursów, opisany w § 17 umowy, był transparentny i oparty na kursach NBP oraz marży banku, której algorytm obliczania był precyzyjnie określony i nie dawał bankowi swobody w jej kształtowaniu. Sąd odwołał się do orzecznictwa i przepisów prawa, wskazując, że konstrukcja kredytu indeksowanego jest dopuszczalna, a ryzyko kursowe obciąża obie strony. W konsekwencji, sąd nie stwierdził abuzywności kwestionowanych klauzul, co skutkowało oddaleniem żądania zapłaty. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 102 kpc, nie obciążając powodów kosztami z uwagi na uzasadnione przekonanie o zasadności ich żądania w kontekście statystycznej powtarzalności wygranych spraw 'frankowych' oraz nietypowej treści umowy w tej konkretnej sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie ważności i charakteru klauzul indeksacyjnych w umowach kredytowych, zwłaszcza w kontekście transparentności mechanizmu ustalania kursów walut i braku swobody banku.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, która została uznana za transparentną. Późniejsze zmiany w umowach tego samego banku mogły prowadzić do innych rozstrzygnięć.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienia umowy kredytu indeksowanego kursem waluty obcej, dotyczące sposobu ustalania kursu waluty do przeliczeń, mogą być uznane za abuzywne w rozumieniu art. 385¹ k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli mechanizm ustalania kursu jest transparentny, oparty na obiektywnych wskaźnikach (np. kurs NBP) i algorytmie marży, który nie daje bankowi swobody w kształtowaniu kursu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mechanizm ustalania kursu CHF w analizowanej umowie był transparentny, ponieważ opierał się na kursach NBP oraz precyzyjnie określonym algorytmie marży banku, który nie dawał bankowi swobody w jej kształtowaniu. Brak dowolności w ustalaniu kursu wyklucza abuzywność klauzuli.
Czy umowa kredytu indeksowanego kursem waluty obcej, zawarta przed nowelizacją Prawa bankowego, jest ważna, jeśli zawiera mechanizm indeksacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa kredytu indeksowanego kursem waluty obcej jest ważna, o ile zawiera niezbędne elementy konstrukcyjne umowy kredytu bankowego i nie narusza przepisów prawa ani zasad współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że umowa kredytu indeksowanego kursem CHF zawierała wszystkie istotne elementy umowy kredytu bankowego (kwota, waluta, cel, zasady spłaty, oprocentowanie) i była zgodna z art. 69 Prawa bankowego oraz art. 353¹ k.c. Nawet jeśli mechanizm indeksacji wiąże się z ryzykiem kursowym, nie czyni to umowy nieważną, a ryzyko to obciąża obie strony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | powód |
| E. R. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w G. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 385¹ § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
pr. bank. art. 69 § 1
Ustawa - Prawo bankowe
Definicja umowy kredytu bankowego: bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji.
Pomocnicze
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
k.c. art. 358
Kodeks cywilny
W braku odmiennej umowy, wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia w walucie polskiej, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. W przypadku zobowiązań w walucie obcej, można się odwołać do kursu średniego NBP.
k.c. art. 358¹ § 2
Kodeks cywilny
Przewiduje możliwość zastrzeżenia w umowie, że wysokość zobowiązania pieniężnego zostanie ustalona według innego niż pieniądz miernika wartości, którym może być waluta obca.
pr. bank. art. 69 § 2
Ustawa - Prawo bankowe
Wskazuje na zasadnicze elementy konstrukcyjne umowy kredytowej, w tym kwotę i walutę kredytu, cel, zasady i termin spłaty, wysokość oprocentowania i zasady jego zmiany.
pr. bank. art. 69 § 3
Ustawa - Prawo bankowe
Dotyczy kredytów denominowanych lub indeksowanych do waluty innej niż waluta polska.
pr. bank. art. 75b
Ustawa - Prawo bankowe
Dotyczy kredytów denominowanych lub indeksowanych do waluty innej niż waluta polska.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala na odstąpienie od obciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Mechanizm ustalania kursu CHF w umowie był transparentny i oparty na obiektywnych wskaźnikach (kurs NBP) oraz precyzyjnie określonym algorytmie marży banku. • Umowa kredytu indeksowanego kursem CHF zawierała niezbędne elementy konstrukcyjne umowy kredytu bankowego i była zgodna z przepisami prawa. • Ryzyko kursowe związane z kredytem indeksowanym obciąża obie strony i nie czyni umowy nieważną ani klauzul abuzywnymi.
Odrzucone argumenty
Nieważność umowy kredytowej z powodu abuzywności klauzul dotyczących indeksacji kursem CHF. • Sposób ustalania kursów walut przez bank był niejasny i pozwalał na dowolne kształtowanie wysokości rat. • Kwestionowane postanowienia naruszały dobre obyczaje i rażąco naruszały interesy powodów.
Godne uwagi sformułowania
Kurs Banku przy tym jest to średni kurs złotego w stosunku do waluty kredytu opublikowany w danym dniu w prasie przez NBP, powiększony o zmienną marżę kursową Banku. • Tabele kursowe Pozwanego nie były znane w chwili zawarcia umowy a ustalane miały być jednostronnie przez Pozwanego w oparciu o niejasne kryteria pozwalające Pozwanemu w sposób dowolny kształtować wysokość poszczególnych rat. • W ocenie Sądu przedstawiona przez pozwanego argumentacja mogła ostatecznie w stanie faktycznym tej konkretnej sprawy odnieść zamierzony skutek zarówno co do konstrukcji umowy jako takiej, tylko z tego powodu, że zawiera klauzule indeksacyjne, jak i co do braku niedozwolonego charakteru przywołanych w pozwie postanowień i konsekwencji powyższego. • Sąd w toku niniejszego postępowania podzielił ostatecznie argumentację dotyczącą tego, iż zastosowana konstrukcja zawartej umowy, odpowiada w realiach niniejszej sprawy ogólnie przyjętej konstrukcji umów kredytowych, również doszedł do przekonania iż zawarte w niej klauzule indeksacyjne nie noszą cech abuzywności w rozumieniu art. 385 1 kc. • Jest to nadto konstrukcja dopuszczalna na podstawie art. 353 1 k.c. […]
Skład orzekający
Wojciech Wacław
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie ważności i charakteru klauzul indeksacyjnych w umowach kredytowych, zwłaszcza w kontekście transparentności mechanizmu ustalania kursów walut i braku swobody banku."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, która została uznana za transparentną. Późniejsze zmiany w umowach tego samego banku mogły prowadzić do innych rozstrzygnięć.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu kredytów frankowych i abuzywności klauzul, ale sąd uznał umowę za ważną, co stanowi ciekawy kontrapunkt do wielu wyroków uwzględniających powództwa konsumentów.
“Kredyt frankowy: czy umowa z transparentnym kursem waluty jest zawsze ważna?”
Dane finansowe
WPS: 346 958,43 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.