I C 2938/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka A. S. wniosła o zasądzenie od (...) sp. z o.o. kwoty 49.800 zł tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia za wypadek, który miał miejsce podczas imprezy turystycznej na Słowacji. W wyniku poślizgnięcia się na oblodzonym parkingu hotelowym doznała złamania kręgosłupa. W trakcie postępowania do sprawy wezwano również ubezpieczyciela, E. R. (...) Oddział w Polsce. Sąd Rejonowy ustalił, że organizator turystyki ponosi odpowiedzialność kontraktową za nienależyte wykonanie umowy, w tym za zapewnienie bezpiecznych warunków zakwaterowania, nawet jeśli zaniedbania dotyczyły podwykonawcy (hotelu). Sąd uznał, że powódka doznała szkody w postaci złamania kręgosłupa na skutek nieprzygotowanego parkingu hotelowego, co pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym z zaniedbaniami organizatora. W związku z tym zasądzono od organizatora turystyki odszkodowanie obejmujące zwrot połowy ceny wycieczki (1914 zł), koszty leków (164,41 zł), rehabilitacji (6200 zł), pomocy domowej (7800 zł), dojazdu (786 zł), zakupu gorsetu (40 zł), pomocy medycznej na Słowacji (385,54 zł) oraz tłumaczenia dokumentacji (270 zł). Ponadto, zasądzono od organizatora turystyki zadośćuczynienie w kwocie 25 000 zł za doznany uszczerbek na zdrowiu, cierpienie fizyczne i psychiczne oraz ograniczenie aktywności życiowej, uwzględniając 10% trwały uszczerbek na zdrowiu. W odniesieniu do ubezpieczyciela, sąd uznał, że umowa ubezpieczenia obejmowała następstwa nieszczęśliwych wypadków i koszty leczenia. Sąd uznał klauzulę w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia (§ 34 ust. 1 pkt b) ograniczającą wysokość odszkodowania za trwały uszczerbek na zdrowiu za abuzywną, uznając, że powódka powinna otrzymać pełną sumę ubezpieczenia (20 000 zł) pomniejszoną o już wypłacone kwoty. Zasądzono od ubezpieczyciela odszkodowanie w łącznej kwocie 20 375,95 zł, obejmujące koszty leków, dojazdu, gorsetu, pomocy medycznej na Słowacji oraz uzupełnienie odszkodowania za trwały uszczerbek na zdrowiu do kwoty 20 000 zł. Sąd nie znalazł podstaw do zasądzenia zadośćuczynienia od ubezpieczyciela. Ostatecznie, sąd zasądził od organizatora turystyki łącznie 17 558,95 zł odszkodowania oraz 25 000 zł zadośćuczynienia. Od ubezpieczyciela zasądzono łącznie 20 375,95 zł odszkodowania. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie wzajemnego zniesienia, obciążając strony w równych częściach.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie odpowiedzialności organizatora turystyki za szkody wynikłe z zaniedbań podwykonawców (np. hoteli), dopuszczalność zasądzenia zadośćuczynienia w ramach odpowiedzialności kontraktowej w branży turystycznej, a także kontrola abuzywności klauzul w umowach ubezpieczenia podróżnego.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed wejściem w życie nowej ustawy o imprezach turystycznych, choć zasady odpowiedzialności i interpretacja przepisów mogą być nadal aktualne. Konkretne ustalenia faktyczne mogą ograniczać bezpośrednie stosowanie do innych spraw.
Zagadnienia prawne (4)
Jaka jest odpowiedzialność organizatora turystyki za szkodę poniesioną przez klienta w wyniku wypadku na terenie hotelu, za który odpowiada podwykonawca?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organizator turystyki ponosi odpowiedzialność kontraktową za nienależyte wykonanie umowy, w tym za zapewnienie bezpiecznych warunków zakwaterowania, nawet jeśli zaniedbania dotyczyły podwykonawcy (hotelu). Odpowiedzialność ta opiera się na zasadzie ryzyka.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepisy ustawy o usługach turystycznych oraz Kodeksu cywilnego, wskazując, że organizator turystyki odpowiada za działania i zaniechania osób, którym powierza wykonanie zobowiązania, w tym usług hotelarskich. Podkreślono, że zobowiązanie do zapewnienia bezpieczeństwa ma charakter zobowiązania rezultatu.
Czy w ramach odpowiedzialności kontraktowej organizatora turystyki możliwe jest zasądzenie zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową (krzywdę)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, możliwe jest zasądzenie zadośćuczynienia za krzywdę (szkodę niemajątkową) w ramach odpowiedzialności kontraktowej organizatora turystyki, nawet przed wejściem w życie ustawy o imprezach turystycznych z 2017 r., co wynika z ewolucji orzecznictwa i doktryny oraz implementacji prawa unijnego.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych, które dopuszczały zasądzenie zadośćuczynienia za 'zmarnowany urlop' lub krzywdę związaną z uszczerbkiem na zdrowiu doznanym w trakcie imprezy turystycznej. Podkreślono, że nowa ustawa o imprezach turystycznych wprost przewiduje możliwość dochodzenia zadośćuczynienia.
Czy postanowienie ogólnych warunków ubezpieczenia ograniczające wysokość odszkodowania za trwały uszczerbek na zdrowiu jest abuzywne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie ograniczające wysokość odszkodowania za trwały uszczerbek na zdrowiu w sposób arbitralny i niejasny, naruszające interes konsumenta, może zostać uznane za abuzywne w ramach incydentalnej kontroli sądowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał klauzulę za abuzywną na podstawie art. 385¹ k.c., stwierdzając, że jest ona sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interes konsumenta, ponieważ nie jest jednoznaczna, narzuca nierówność stron i prowadzi do drastycznego zaniżenia należnego odszkodowania.
Jakie koszty poniesione przez poszkodowanego w związku z wypadkiem podczas imprezy turystycznej podlegają zwrotowi w ramach odszkodowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zwrotowi podlegają koszty pozostające w normalnym związku przyczynowym ze szkodą, takie jak koszty leczenia, rehabilitacji, leków, pomocy domowej, transportu, zakupu niezbędnych przedmiotów medycznych (np. gorsetu), a także koszty tłumaczenia dokumentacji medycznej.
Uzasadnienie
Sąd analizował poszczególne kategorie kosztów, oceniając ich związek przyczynowy ze szkodą oraz zgodność z zakresem ubezpieczenia lub odpowiedzialnością organizatora turystyki. Niektóre koszty (np. zakupu określonych leków, dalszej rehabilitacji po długim czasie) nie zostały uznane za udowodnione lub pozostające w bezpośrednim związku ze szkodą.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. (1) | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) sp. z o.o. | spółka | pozwany |
| E. R. (...) Oddział w Polsce | spółka | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
u.u.t. art. 11a § 1
Ustawa o usługach turystycznych
Organizator turystyki odpowiada za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy o świadczenie usług turystycznych na zasadzie ryzyka, chyba że udowodni działanie klienta, osób trzecich lub siłę wyższą. Wyłączenie odpowiedzialności nie zwalnia z obowiązku udzielenia pomocy poszkodowanemu klientowi.
k.c. art. 444
Kodeks cywilny
Zakres odszkodowania obejmuje straty wynikłe z uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, w tym koszty leczenia, rehabilitacji i utratę dochodów.
k.c. art. 445 § 1
Kodeks cywilny
Zadośćuczynienie za krzywdę (cierpienia fizyczne i psychiczne) w razie uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia.
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Niedozwolone postanowienia umowne (abuzywność) w umowach z konsumentami, które kształtują prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami lub rażąco naruszają interesy konsumenta.
k.c. art. 805 § 1
Kodeks cywilny
Istota umowy ubezpieczenia: zobowiązanie ubezpieczyciela do spełnienia świadczenia w razie zajścia przewidzianego wypadku.
u.i.t. art. 48 § 1
Ustawa o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych
Odpowiedzialność organizatora turystyki za niezgodność imprezy turystycznej z umową.
u.i.t. art. 50 § 2
Ustawa o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych
Prawo podróżnego do odszkodowania lub zadośćuczynienia za szkody lub krzywdy doznane w wyniku niezgodności imprezy turystycznej z umową.
Pomocnicze
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność kontraktowa dłużnika za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.c. art. 474
Kodeks cywilny
Zakres odpowiedzialności obejmuje działania i zaniechania osób, z pomocą których zobowiązanie jest wykonywane, lub którym zostało powierzone.
k.c. art. 385³
Kodeks cywilny
Przykładowa lista niedozwolonych postanowień umownych.
k.c. art. 65 § 2
Kodeks cywilny
W umowach należy badać zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie tylko jej dosłowne brzmienie.
k.c. art. 829 § 1
Kodeks cywilny
Przedmiot ubezpieczenia osobowego, w tym ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków.
k.p.c. art. 195
Kodeks postępowania cywilnego
Wezwanie do udziału w sprawie.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o kosztach procesu.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Odsetki ustawowe za opóźnienie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność organizatora turystyki za zaniedbania hotelu. • Możliwość zasądzenia zadośćuczynienia w ramach odpowiedzialności kontraktowej. • Abuzywność klauzuli ograniczającej wysokość odszkodowania. • Związek przyczynowy między wypadkiem a poniesionymi kosztami leczenia, rehabilitacji i pomocy. • Naruszenie obowiązku zapewnienia bezpiecznych warunków zakwaterowania.
Odrzucone argumenty
Brak związku przyczynowego między niektórymi zakupionymi lekami a wypadkiem. • Brak podstaw do zasądzenia zadośćuczynienia od ubezpieczyciela. • Niektóre koszty (np. dalsza rehabilitacja, pas masujący) nie zostały wystarczająco udowodnione jako pozostające w związku ze szkodą. • Brak podstaw do zwrotu kosztów dojazdu do lekarzy (nieudowodnione).
Godne uwagi sformułowania
Organizator turystyki odpowiada za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy o świadczenie usług turystycznych, chyba że wykonanie lub nienależyte wykonanie było spowodowane wyłącznie działaniem lub zaniechaniem klienta lub osób trzecich nieuczestniczących w wykonywaniu usług przewidzianych w umowie, jeżeli tych działań lub zaniechań nie można było przewidzieć ani uniknąć, albo zdarzeniami noszącymi cechy siły wyższej. • Zadośćuczynienie ma na celu złagodzenie cierpień, zarówno tych już doznanych, jak i tych które wystąpią w przyszłości. • Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne).
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności organizatora turystyki za szkody wynikłe z zaniedbań podwykonawców (np. hoteli), dopuszczalność zasądzenia zadośćuczynienia w ramach odpowiedzialności kontraktowej w branży turystycznej, a także kontrola abuzywności klauzul w umowach ubezpieczenia podróżnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed wejściem w życie nowej ustawy o imprezach turystycznych, choć zasady odpowiedzialności i interpretacja przepisów mogą być nadal aktualne. Konkretne ustalenia faktyczne mogą ograniczać bezpośrednie stosowanie do innych spraw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy wypadku podczas wakacji zagranicznych, co jest tematem bliskim wielu osobom. Analiza odpowiedzialności biura podróży i ubezpieczyciela, a także kwestia abuzywności klauzul ubezpieczeniowych, czynią ją interesującą dla prawników i konsumentów.
“Wypadek na wakacjach: Czy biuro podróży i ubezpieczyciel ponoszą pełną odpowiedzialność za Twój uraz?”
Dane finansowe
WPS: 49 800 PLN
zwrot ceny wycieczki: 1914 PLN
koszt lekarstw: 164,41 PLN
koszt rehabilitacji: 6200 PLN
koszt pomocy domowej: 7800 PLN
koszt dojazdu: 786 PLN
zwrot kosztu gorsetu: 40 PLN
koszt pomocy medycznej na Słowacji: 385,54 PLN
koszt tłumaczenia: 270 PLN
zadośćuczynienie: 25 000 PLN
odszkodowanie (część od ubezpieczyciela): 1375,95 PLN
uzupełnienie odszkodowania za uszczerbek na zdrowiu: 19 000 PLN
Sektor
turystyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.