I C 210/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie H. Ł. i W. Ł. domagali się od pozwanej R. Ł. zwrotu nakładów poniesionych na remont zewnętrzny domu, który wcześniej darowali swojemu synowi A. Ł. i pozwanej. Początkowo żądali 5.000 zł, następnie sprecyzowali żądanie do kwoty 48.570 zł. Sąd ustalił, że remont zewnętrzny domu, obejmujący m.in. docieplenie ścian, przebudowę dachu i kominów, został przeprowadzony w 2009 roku i sfinansowany przez powodów. Pozwana kwestionowała termin wykonania remontu i jego zakres, jednak sąd oparł się na opinii biegłego, która wyceniła wartość nakładów na 48.570 zł. Sąd uznał powodów za samoistnych posiadaczy w złej wierze, uprawnionych do zwrotu nakładów koniecznych na podstawie art. 224-226 k.c. w zw. z art. 230 k.c. Sąd oddalił zarzut przedawnienia, wskazując, że wniesienie pozwu przerwało bieg terminu, a jego uwzględnienie stanowiłoby nadużycie prawa. Z uwagi na fakt, że nakłady były czynione w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej pozwanych, a nie dokonano podziału majątku, sąd zasądził od pozwanej na rzecz powodów jedynie połowę wartości nakładów, tj. 24.285 zł, zgodnie z domniemaniem równych udziałów małżonków (art. 50¹ k.r.o.). W pozostałym zakresie powództwo oddalono. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 102 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaRozliczenie nakładów na nieruchomość darowaną w kontekście posiadania w złej wierze oraz wspólności majątkowej małżeńskiej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, w tym faktu darowania nieruchomości przez rodziców synowi i jego żonie, a następnie remontowania jej przez rodziców. Kluczowe jest zastosowanie art. 50¹ k.r.o. w kontekście braku podziału majątku.
Zagadnienia prawne (4)
Jaki jest status prawny stron w zakresie rozliczenia nakładów na nieruchomość, która została darowana synowi i jego żonie, a następnie remontowana przez darczyńców?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Powodowie byli samoistnymi posiadaczami w złej wierze, uprawnionymi do zwrotu nakładów koniecznych.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na postanowieniu SN III CZP 6/09, wskazując, że należy ustalić stosunek prawny, na podstawie którego dokonano nakładów. W sytuacji braku umowy regulującej rozliczenie, stosuje się odpowiednio przepisy o posiadaczu w złej wierze (art. 224-226 k.c. w zw. z art. 230 k.c.).
Czy nakłady na remont zewnętrzny domu (docieplenie, dach, kominy) stanowią nakłady konieczne w rozumieniu art. 226 k.c. dla posiadacza w złej wierze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nakłady te miały charakter nakładów koniecznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nakłady te były niezbędne do utrzymania rzeczy w należytym stanie i zapobieżenia jej zniszczeniu lub uszkodzeniu, a także służyły utrzymaniu domu w stanie umożliwiającym normalne korzystanie.
Czy zarzut przedawnienia roszczenia o zwrot nakładów jest zasadny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut przedawnienia jest bezzasadny.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że termin przedawnienia wynosi 10 lat (art. 118 k.c.), a wniesienie pozwu przerwało jego bieg. Ponadto, uwzględnienie zarzutu przedawnienia stanowiłoby nadużycie prawa (art. 5 k.c.).
W jakiej wysokości można dochodzić zwrotu nakładów poniesionych w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Można dochodzić zwrotu jedynie połowy wartości nakładów.
Uzasadnienie
Z uwagi na fakt, że nakłady były czynione w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej, a nie dokonano podziału majątku, powodowie mogli dochodzić od pozwanej jedynie zwrotu połowy kwoty, zgodnie z domniemaniem równych udziałów małżonków (art. 50¹ k.r.o.).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. Ł. | osoba_fizyczna | powód |
| W. Ł. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| R. Ł. | osoba_fizyczna | pozwana |
| A. Ł. (1) | osoba_fizyczna | współpozwany (początkowo) |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 224
Kodeks cywilny
Dotyczy posiadacza w złej wierze i jego odpowiedzialności.
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Dotyczy posiadacza w złej wierze i jego odpowiedzialności.
k.c. art. 226
Kodeks cywilny
Określa zakres zwrotu nakładów przez posiadacza w złej wierze (nakłady konieczne).
k.r.o. art. 50¹
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Domniemanie równych udziałów małżonków w majątku wspólnym.
Pomocnicze
k.c. art. 230
Kodeks cywilny
Stosuje się odpowiednio przepisy o posiadaczu samoistnym, gdy stosunek prawny nie reguluje rozliczenia nakładów.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Określa termin przedawnienia roszczeń.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Klauzula generalna niedopuszczalności czynienia ze swego prawa użytku sprzecznego z zasadami współżycia społecznego.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nakłady miały charakter konieczny i zwiększyły wartość nieruchomości. • Powodowie byli posiadaczami w złej wierze, co uzasadnia zwrot nakładów. • Zarzut przedawnienia jest bezzasadny, a jego uwzględnienie stanowiłoby nadużycie prawa. • Roszczenie o zwrot nakładów mieści się w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej, co ogranicza wysokość zasądzonej kwoty do połowy wartości nakładów.
Odrzucone argumenty
Remont został wykonany w innym terminie niż wskazywali powodowie. • Nakłady zostały poniesione na własne ryzyko powodów. • Roszczenie uległo przedawnieniu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd zważył, co następuje : Powództwo zasługiwało na częściowe uwzględnienie. • Zgodnie z postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 2009 r. III CZP 6/09: „W sprawie o zwrot nakładów zawsze należy na wstępie ustalić, na podstawie jakiego stosunku prawnego czyniący nakłady posiadał nieruchomość i dokonywał nakładów. • Przyjmując, iż powodowie w stosunku do nieruchomości pozwanej mieli przymiot posiadaczy samoistnych w złej wierze. • Zgodnie z art. 226 § 2 kc samoistny posiadacz w złej wierze może żądać jedynie zwrotu nakładów koniecznych, i to tylko o tyle, o ile właściciel wzbogaciłby się bezpodstawnie jego kosztem. • W ocenie Sądu zatem zapłata orzeczona wyrokiem w tym postępowaniu winna chociaż w jakimś stopniu stanowić zabezpieczenie na jesień życia powodów. • Z uwagi jednak na okoliczność, że nakłady czynione były w trakcie trwania małżeństwa pozwanych i majątkowej wspólności ustawowej, a nie dokonano póki co podziału majątku wspólnego stron i ustalenia nierównych udziałów, powodowie w świetle obowiązującego domniemania równych udziałów małżonków wynikającego z art. 50 1 kro , mogli od pozwanej R. Ł. dochodzić jedynie zwrotu połowy kwoty wskazanej jako wartość nakładów, tj. kwoty 24.285 zł.
Skład orzekający
Karolina Malinowska - Krutul
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Rozliczenie nakładów na nieruchomość darowaną w kontekście posiadania w złej wierze oraz wspólności majątkowej małżeńskiej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, w tym faktu darowania nieruchomości przez rodziców synowi i jego żonie, a następnie remontowania jej przez rodziców. Kluczowe jest zastosowanie art. 50¹ k.r.o. w kontekście braku podziału majątku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność rozliczeń majątkowych w rodzinie, zwłaszcza po darowiźnie i w kontekście wspólności majątkowej. Pokazuje, jak decyzje o przekazaniu majątku mogą mieć nieprzewidziane konsekwencje.
“Rodzice wyremontowali dom, który darowali synowi. Teraz chcą zwrotu pieniędzy, ale sąd ograniczył ich roszczenie.”
Dane finansowe
WPS: 48 570 PLN
zwrot nakładów: 24 285 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.