I C 204/25

Sprawa dotyczyła roszczenia powodów P. J. i W. J. przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowej z siedzibą w G. o zapłatę kary umownej w wysokości 47.677,50 zł. Powodowie zawarli z pozwaną umowę deweloperską, która przewidywała karę umowną w wysokości 0,015% ceny nabycia za każdy dzień opóźnienia w zawarciu umowy przenoszącej własność lokalu. Termin ten upłynął 29 września 2023 roku, a umowa przenosząca własność została zawarta dopiero 20 sierpnia 2024 roku, co skutkowało opóźnieniem wynoszącym 326 dni. Pozwana spółka odmówiła zapłaty, twierdząc, że opóźnienie było spowodowane okolicznościami niezależnymi od niej, w tym problemami z przyłączeniem do sieci elektroenergetycznej przez (...) S.A. oraz postępowaniem przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym. Pozwana podniosła również zarzut rażącego wygórowania kary umownej i wniosła o jej miarkowanie. Sąd Rejonowy w Gdańsku uznał powództwo za zasadne. W pierwszej kolejności sąd rozważył, czy kara umowna była należna niezależnie od winy pozwanej. Analizując przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące kar umownych (art. 483 § 1 i 484 § 1 kc), sąd stwierdził, że co do zasady odpowiedzialność z tytułu kary umownej opiera się na winie dłużnika, chyba że strony w sposób wyraźny postanowiły inaczej. Sąd uznał, że samo użycie w umowie terminu „opóźnienie” zamiast „zwłoka” nie oznaczało rozszerzenia odpowiedzialności pozwanej na okoliczności od niej niezależne, a umowa miała charakter adhezyjny, co wykluczało przyjęcie gwarancyjnego charakteru kary. Następnie sąd ocenił, czy pozwana wykazała brak swojej winy. Sąd uznał, że pozwana nie udowodniła, iż opóźnienie wynikało z przyczyn od niej niezależnych. Korespondencja z (...) S.A. wskazywała na problemy na etapie wykonawstwa i projektowania, ale pozwana nie wykazała, że dołożyła należytej staranności, aby te problemy przezwyciężyć, ani że dostarczyła wymaganą dokumentację. Sąd zakwestionował również znaczenie postępowania administracyjnego i wymagań spółki wodno-kanalizacyjnej jako przyczyn opóźnienia. Wreszcie, sąd rozpatrzył zarzut miarkowania kary umownej. Stwierdził, że kara umowna nie była rażąco wygórowana, stanowiąc jedynie 4,89% ceny sprzedaży, a jej wysokość była uzasadniona odszkodowawczym charakterem kary i potencjalnymi szkodami powodów, w tym kosztami wynajmu innego lokalu i składowania rzeczy. Sąd podkreślił również, że zgodnie z ustawą o ochronie praw nabywcy lokalu, powodom przysługiwałaby rekompensata w znacznie wyższej kwocie, gdyby umowa nie zawierała postanowień o karze umownej. W konsekwencji, sąd zasądził od pozwanej na rzecz powodów kwotę 47.677,50 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 3 października 2024 roku oraz zasądził od pozwanej na rzecz powodów 6.001,00 zł tytułem kosztów procesu.

Zagadnienia prawne (3)

Skład orzekający