I C 169/26Oddalenie powodztwa o odsetki po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) Spółka Akcyjna wystąpił z powództwem o zapłatę kwoty 2 154,04 zł z tytułu skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie od nominalnej kwoty kapitału kredytu, który został udzielony pozwanym B. A. i C. A. na podstawie umowy kredytu. Pozwani zwrócili kapitał kredytu w kwocie 30 000 zł w dniu 21 listopada 2025 roku. Spór dotyczył tego, czy bank był uprawniony do naliczania odsetek za okres od 19 marca 2025 roku do 21 listopada 2026 roku, przypadający w czasie, gdy toczyło się postępowanie o stwierdzenie nieważności umowy kredytu. Sąd Rejonowy w Piszu prawomocnym wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2025 roku (sygn. akt I C 11/25) stwierdził nieważność umowy kredytu i zasądził od banku na rzecz kredytobiorców kwotę 40 594,29 zł. Sąd w niniejszej sprawie podkreślił, że prawomocne orzeczenie o nieważności umowy ma charakter deklaratoryjny i oznacza, że umowa była traktowana jako nigdy nie zawarta. Sąd uznał, że pozwani nie popadli w opóźnienie w zwrocie kapitału kredytu, ponieważ bank sam kwestionował nieważność umowy i utrzymywał, że stosunek kredytowy nadal istnieje. Ponadto, pozwani zwrócili kapitał od razu po otrzymaniu środków zasądzonych w poprzednim postępowaniu. Sąd ocenił dochodzenie odsetek przez bank jako nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 kc) i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, lojalności kontraktowej oraz zasadami ochrony konsumenta wynikającymi z prawa unijnego. W związku z tym, sąd oddalił powództwo banku w całości i zasądził od niego na rzecz pozwanych zwrot kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasad rozliczeń po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu z powodu abuzywności, zwłaszcza w kontekście naliczania odsetek i opóźnienia.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której bank sam kwestionował nieważność umowy, a pozwani zwrócili kapitał po prawomocnym orzeczeniu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy bank jest uprawniony do naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie od kapitału kredytu za okres przypadający w czasie trwania postępowania o stwierdzenie nieważności umowy kredytu, po tym jak pozwani zwrócili kapitał po prawomocnym stwierdzeniu nieważności umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bank nie był uprawniony do naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie w tej sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwani nie popadli w opóźnienie, ponieważ bank sam kwestionował nieważność umowy i utrzymywał, że stosunek kredytowy nadal istnieje. Ponadto, dochodzenie odsetek przez bank zostało uznane za nadużycie prawa i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego oraz ochroną konsumenta.
Czy pozwani pozostawali w zwłoce w zwrocie kapitału kredytu, skoro bank sam zaprzeczał nieważności umowy i utrzymywał, że stosunek kredytowy jest ważny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozwani nie pozostawali w zwłoce.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwani mieli uzasadnione podstawy do przyjęcia, że do czasu prawomocnego zakończenia postępowania dotyczącego ważności umowy kwestia wzajemnych rozliczeń stron nie została definitywnie ukształtowana. Bank, kwestionując nieważność umowy, nie mógł jednocześnie domagać się odsetek od świadczenia, które było należne wyłącznie na wypadek upadku tej umowy.
Czy dochodzenie przez bank odsetek za opóźnienie w zwrocie kapitału kredytu, po stwierdzeniu nieważności umowy z powodu abuzywnych postanowień, stanowi nadużycie prawa podmiotowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi nadużycie prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że bank, będąc autorem wzorca umownego zawierającego niedozwolone postanowienia i kwestionując nieważność umowy, nie mógł dochodzić odsetek za okres, w którym sam negował podstawę prawną rozliczeń restytucyjnych. Taki rezultat byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, lojalności kontraktowej oraz zasadami ochrony konsumenta wynikającymi z prawa unijnego.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki Akcyjnej | spółka | powód |
| B. A. | osoba_fizyczna | pozwany |
| C. A. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (8)
Pomocnicze
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa prawna roszczenia o zwrot świadczenia nienależnego.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Regulacje dotyczące świadczenia nienależnego.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Dług z bezpodstawnego wzbogacenia jest długiem bezterminowym, podlegającym zwrotowi niezwłocznie po wezwaniu.
k.p.c. art. 365
Kodeks postępowania cywilnego
Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia.
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
Powaga rzeczy osądzonej.
k.p.c. art. 98 § § 1, 1 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nadużycie prawa podmiotowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwani nie pozostawali w zwłoce w zwrocie kapitału kredytu, ponieważ bank sam kwestionował nieważność umowy. • Dochodzenie odsetek przez bank było nadużyciem prawa i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. • Pozwani zwrócili kapitał niezwłocznie po otrzymaniu środków zasądzonych w poprzednim postępowaniu.
Odrzucone argumenty
Bank był uprawniony do naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia następującego po upływie terminu wskazanego w wezwaniu do zapłaty.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób przyjąć jakoby był on uprawniony do naliczania od udostępnionej pozwanym – jako kredytobiorcom – kwoty kapitału kredytu odsetek ustawowych za opóźnienie za okres przypadający między dniem następnym po upływie wyznaczonego rzeczonym wezwaniem terminu zapłaty do dnia zapłaty przez pozwanych. • W tej sytuacji nie sposób uznać, aby po stronie pozwanych istniał stan opóźnienia w rozumieniu art. 481 § 1 kc. • Dochodzenie przez powodowy Bank odsetek ustawowych za opóźnienie za okres od dnia wyznaczonego w wezwaniu do zapłaty do dnia zawarcia porozumienia należało ocenić także przez pryzmat art. 5 kc jako nadużycie prawa podmiotowego, które nie zasługuje na otoczenie ochroną prawną.
Skład orzekający
Anna Gajewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad rozliczeń po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu z powodu abuzywności, zwłaszcza w kontekście naliczania odsetek i opóźnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której bank sam kwestionował nieważność umowy, a pozwani zwrócili kapitał po prawomocnym orzeczeniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak sąd chroni konsumentów przed bankami, które próbują naliczać odsetki nawet po stwierdzeniu nieważności umowy z ich winy, co jest ważnym tematem dla wielu osób.
“Bank chciał odsetek od kredytu, którego umowa była nieważna. Sąd powiedział 'nie'!”
Dane finansowe
WPS: 2154,04 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.