I C 15/23

Sąd Rejonowy w BrzozowieBrzozów2023-04-05
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
wznowienie postępowanianakaz zapłatyoszustwoumowa kredytunieważność umowyprawo bankowekoszty procesuwyrok skazujący

Podsumowanie

Sąd wznowił postępowanie zakończone nakazem zapłaty i oddalił powództwo, uznając umowę kredytu za nieważną z powodu oszustwa.

Pozwany złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym nakazem zapłaty, powołując się na wyrok skazujący za oszustwo przy zawieraniu umowy kredytowej. Sąd uznał skargę za zasadną, wznowił postępowanie, zmienił wcześniejsze orzeczenie i oddalił powództwo, stwierdzając nieważność umowy kredytu bankowego. Zasądzono również koszty postępowania od powoda na rzecz pozwanego.

Pozwany P. Z. złożył skargę o wznowienie postępowania, które zostało zakończone prawomocnym nakazem zapłaty Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie z dnia 31 marca 2016 r. sygn. akt (...). Skarga opierała się na fakcie, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Sanoku z dnia 1 czerwca 2022 r. A. P. została skazana za przestępstwo oszustwa (art. 286 §1 kk w zw. z art. 297 kk i art. 11 §2 kk), polegające na wprowadzeniu w błąd pozwanego co do warunków umowy kredytu zawartej w jego imieniu z (...) Bank S.A. (obecnie (...) S.A.). Sąd Rejonowy w Brzozowie, rozpoznając skargę, uznał jej zasadność. Powód (...) S.A. uznał żądanie pozwanego za uzasadnione. Sąd powołał się na art. 403 §1 pkt 2 kpc, który dopuszcza wznowienie postępowania, gdy wyrok został uzyskany za pomocą przestępstwa stwierdzonego prawomocnym wyrokiem skazującym. Ponieważ czyn został prawomocnie ustalony, a skarżący zachował trzymiesięczny termin na wniesienie skargi od uprawomocnienia się wyroku karnego, sąd wznowił postępowanie. Stwierdzono, że umowa kredytu bankowego była nieważna na podstawie art. 58 §1 kc, a środki uzyskane w jej wykonaniu nie trafiły do pozwanego. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo w całości na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy prawo bankowe. Zasądzono również od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, uznając, że powód (poprzednik prawny) zainicjował postępowanie w sytuacji, gdy powinien był wstrzymać się z pozwem lub zawiesić postępowanie do czasu zakończenia postępowania karnego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, można żądać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym nakazem zapłaty, jeśli wyrok został uzyskany za pomocą przestępstwa, co zostało ustalone prawomocnym wyrokiem skazującym.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 399 §1 kpc i art. 403 §1 pkt 2 kpc, zgodnie z którymi można żądać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem lub nakazem zapłaty, jeśli został on uzyskany za pomocą przestępstwa, którego popełnienie zostało ustalone prawomocnym wyrokiem skazującym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wznowienie postępowania i oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

P. Z.

Strony

NazwaTypRola
(...) S.A.spółkapowód
P. Z.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 399 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem.

k.p.c. art. 403 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Można żądać wznowienia postępowania, gdy wyrok został uzyskany za pomocą przestępstwa.

k.c. art. 58 § § 1

Kodeks cywilny

Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

u.p.b. art. 69 § ust. 1

Ustawa - Prawo bankowe

Przez umowę kredytu bankowego bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do zwrotu kwoty kredytu wraz z odsetkami w terminach określonych w umowie.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

Pomocnicze

k.p.c. art. 404

Kodeks postępowania cywilnego

Wznowienia można żądać, gdy czyn zostanie ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym.

k.p.c. art. 407

Kodeks postępowania cywilnego

Określa termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.

k.p.c. art. 408

Kodeks postępowania cywilnego

Określa termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem przez wprowadzenie jej w błąd albo wyzyskanie błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, podlega karze pozbawienia wolności.

k.k. art. 297

Kodeks karny

Kto w celu uzyskania dla siebie lub dla innej osoby, do której stosunek prawny go zobowiązuje, kredytu, pożyczki bankowej, gwarancji bankowej, akredytywy, potwierdzenia pokrycia weksla, inkasa lub innego podobnego świadczenia bankowego lub finansowego, przedstawia podrobiony, przerobiony, poświadczający nieprawdę lub nierzetelny dokument, albo fałszywe oświadczenie, podlega karze pozbawienia wolności.

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Jeżeli sprawca popełnia dwa albo więcej przestępstw i wymierza za każde z nich karę, a nie orzeka ich łącznie, najsurowszą z karگونه lub bardziej do niej zbliżoną wymierza się za wszystkie przestępstwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok skazujący za oszustwo przy zawieraniu umowy kredytowej stanowi podstawę do wznowienia postępowania. Umowa kredytu zawarta w wyniku oszustwa jest nieważna. Powód powinien był wstrzymać się z pozwem lub zawiesić postępowanie do czasu zakończenia postępowania karnego.

Godne uwagi sformułowania

wyrok został uzyskany za pomocą przestępstwa czyn zostanie ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym umowa kredytu bankowego między stronami była nieważna poprzednik prawny powoda zainicjował postępowanie sądowe w stanie faktycznym, który uzasadniał wstrzymanie się z wniesieniem powództwa, albo zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania karnego

Skład orzekający

Daniel Radwański

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Podstawy i skutki prawne wznowienia postępowania w przypadku wyroku uzyskanego za pomocą przestępstwa, nieważność umów zawartych w wyniku oszustwa, rozstrzyganie o kosztach procesu w sprawach o wznowienie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy przestępstwo zostało prawomocnie ustalone wyrokiem skazującym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak prawomocny wyrok karny może doprowadzić do uchylenia wcześniejszego orzeczenia cywilnego, co jest istotne dla zrozumienia wzajemnych relacji między różnymi gałęziami prawa. Podkreśla znaczenie uczciwości w obrocie prawnym.

Oszukany na kredycie? Sąd może uchylić wcześniejszy nakaz zapłaty!

Dane finansowe

WPS: 12 143,23 PLN

zwrot kosztów postępowania: 4367 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I C 15/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 kwietnia 2023 r. Sąd Rejonowy w Brzozowie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Prezes SR Daniel Radwański Protokolant: stażysta Dominika Wolanin po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2023 r. w Brzozowie sprawy z powództwa (...) S.A. z siedzibą w W. , następcy prawnego (...) Bank S.A. z siedzibą w W. przeciwko P. Z. ze skargi pozwanego o wznowienie postępowania I. wznawia postępowanie w sprawie z powództwa (...) Bank S.A. z siedzibą w W. (poprzednika prawnego (...) S.A. z siedzibą w W. ) zakończone prawomocnym nakazem zapłaty Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w L. , sygn. akt (...) z dnia 31 marca 2016 r.; II. zmienia orzeczenie wskazane w pkt 1. wyroku w ten sposób, że oddala powództwo w całości; III. zasądza od powoda (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz pozwanego P. Z. kwotę 4 367,00 zł (cztery tysiące trzysta sześćdziesiąt siedem złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Sędzia Prezes SR Daniel Radwański Sygn. akt I C 15/23 UZASADNIENIE wyroku z dnia 5.04.2023r. Pozwany P. Z. w dniu 9.09.2022r. złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym nakazem zapłaty Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie, sygn. akt (...) z dnia 31 marca 2016 r. Domagał się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym nakazem zapłaty, uchylenia tego nakazu zapłaty w całości i oddalenie powództwa. Ponadto pozwany domagał się zasądzenia od powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych prawem. W uzasadnieniu pozwany podniósł, że przedmiotowym nakazem zapłaty Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda (...) Bank SA z siedzibą w W. , którego następcą prawnym jest (...) Bank SA z siedzibą w W. , kwotę 12143,23 zł oraz koszty postępowania. Sąd uwzględnił tym orzeczeniem roszczenie powoda wynikające z umowy o kredyt z dnia 25.04.2014r. nr (...) . Następnie prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Sanoku z dnia 1 czerwca 2022r. A. P. została prawomocnie skazana za przestępstwo polegające na tym, że w dniu 25.04.2014r. w S. działając wspólnie i w porozumieniu z osobą o ustalonej tożsamości, co do której materiały wyłączono do odrębnego postępowania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wprowadziła w błąd P. Z. co do wysokości udzielonego kredytu, zamiaru i możliwości dokonywania spłaty kredytu oraz (...) Bank SA z/s w W. co do zdolności kredytowej P. Z. , do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 11.847,23 zł w ten sposób, że jako osoba upoważniona do zawierania umów kredytowych odebrała od P. B. dane osobowe i kopię dowodu osobistego P. Z. , a następnie sporządziła i uruchomiła umowę kredytu nr (...) na dane P. Z. , w której poświadczyła nieprawdę poprzez wpisanie nieprawdziwych danych dotyczących przedmiotu kredytowania, kwoty wpłaty własnej kredytobiorcy, zatrudnienia P. Z. w formie umowy o pracę i osiąganych przez niego dochodach, braku zobowiązań finansowych, które tom okoliczności miały istotne znaczenie dla uzyskania kredytu, a uzyskane w ten sposób środki przeznaczyli na własne cele oraz podjęli się częściowej spłaty zadłużenia w łącznej wysokości 931,88 zł, czym działali na szkodę w/w pokrzywdzonych, tj. za przestępstwo z art. 286 §1 kk w zw. z art. 297 kk i art. 11 §2 kk . skarga (k. 5-11). Powód w odpowiedzi na skargę uznał żądanie pozwanego za uzasadnione i wniósł o nieobciążanie go kosztami postępowania albo zniesienie kosztów postępowania. odpowiedź na skargę (k.64). Pozwany w piśmie procesowym z dnia 9.02.2023r. podtrzymał wniosek o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu i podniósł, że postępowanie karne w sprawie przestępstwa na szkodę pozwanego i powoda zostało wszczęte już w dniu 30.03.2015r. o czym powód został zawiadomiony. Pomimo tego powód wniósł pozew przeciwko pozwanemu w dniu 29.02.2016r. pismo procesowe (k.83-86). Stan faktyczny wskazany w skardze pozwanego o wznowienie postępowania nie był sporny. Sąd zważył co następuje: Zgodnie z art. 399 §1 kpc można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem, przy czym możliwe jest wznowienie postępowania zakończonego prawomocnie nakazem zapłaty wydanym w postepowaniu nakazowym lub upominawczym. Podstawą rozpoznawanej skargi o wznowienie postępowania był przepis art. 403 §1 pkt 2 kpc , który stanowi, że można żądać wznowienia postępowania, gdy wyrok został uzyskany za pomocą przestępstwa, przy czym zgodnie z art. 404 kpc wznowienia można żądać, gdy czyn zostanie ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym. Zasadność skargi pozwanego o wznowienie postępowania oraz żądania oddalenia powództwa zostały uznane przez powoda. Wszystkie wymagane wskazanymi przepisami okoliczności uzależniające uwzględnienie skargi zostały spełnione. Skarżący zachował wymagany przez art. 407 i 408 kpc , gdyż wyrok skazujący stwierdzający przestępstwo uprawomocnił się w dniu 9.06.2022r., a skarga została wniesiona z zachowaniem trzymiesięcznego terminu w dniu 9.09.2012r. Spełnione zostały też merytoryczne przesłanki zasadności tej skargi. Nie ulega wątpliwości, że prawomocny wyrok karny przesądzał o tym, że pozwany podał ofiarą oszustwa, a zawarta w jego imieniu umowa była nieważna na podst. art. 58 §1 kc , a środki uzyskane w wykonaniu umowy nie trafiły do niego, a zatem nie był on zobowiązany do zwrotu na rzecz powoda żadnej kwoty. Dlatego też Sąd wznowił postępowanie na podst. art. 403 §1 pkt 2 kpc i oddalił powództwo w całości na podst. art. 69 ust. 1 ustawy prawo bankowe , stwierdzając, że umowa kredytu bankowego między stronami była nieważna. Stosownie do treści przepisu art. 98§1 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Powód jest stroną przegrywając sprawę i winien zwrócić pozwanemu koszty procesu, w tym koszty poniesione na wynagrodzenie pełnomocnika. Wniosek powoda o nieobciążenie go kosztami albo zniesienie kosztów między stronami nie był uzasadniony. Słusznie pozwany podnosił, że poprzednik prawny powoda zainicjował postępowanie sądowe w stanie faktycznym, który uzasadniał wstrzymanie się z wniesieniem powództwa, albo zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania karnego o przestępstwo. Brak adekwatnej do stanu faktycznego reakcji banku spowodował zainicjowanie postępowania sądowego, które doprowadziło do powstawania kosztów procesu po stronie pozwanego, których ponoszenie przez pozwanego nie jest uzasadnione wynikiem procesu. Dlatego Sąd orzekł, jak w pkt. III wyroku. Sędzia PSR Daniel Radwański

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę