Orzeczenie · 2026-05-11

I C 1304/24Bank nie może waloryzowac kapitału kredytu po uniewaznieniu umowy 2

Sąd
Sąd Okręgowy w Suwałkach
Miejsce
Suwałki
Data
2026-05-11
SAOSCywilneochrona konsumentówokręgowy
kredyt hipotecznynieważność umowywaloryzacjaTSUEochrona konsumentabankowośćbezpodstawne wzbogaceniekoszty procesu

Powód Bank (...) S.A. wystąpił z pozwem przeciwko U. S. i P. S. domagając się zwrotu kapitału kredytu w kwocie 134.000,00 zł wraz z odsetkami, a także zwrotu kwoty 20.285,99 zł tytułem urealnienia wysokości świadczenia Banku, ewentualnie waloryzacji kapitału do kwoty 163.857,94 zł i zasądzenia 29.857,94 zł. Bank argumentował, że podejmuje te kroki na wypadek uznania umowy kredytu za nieważną, mimo że sam uważa umowę za ważną. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, podnosząc zarzuty nadużycia prawa procesowego, przedwczesności, niewymagalności i przedawnienia. Sąd ustalił, że umowa kredytu z 2008 roku została prawomocnie uznana za nieważną. W związku z tym strony powinny zwrócić sobie wzajemne świadczenia. Sąd oddalił żądania banku dotyczące waloryzacji i zwrotu kwot ponad nominalną wartość kapitału. Powołano się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), w szczególności wyroki dotyczące dyrektywy 93/13/EWG, które zakazują bankom dochodzenia roszczeń wykraczających poza zwrot kapitału i ustawowych odsetek za opóźnienie po stwierdzeniu nieważności umowy z powodu abuzywności. Sąd podkreślił, że bank nie może czerpać korzyści z sytuacji powstałej wskutek stosowania niedozwolonych klauzul, a utrata spodziewanego zysku stanowi sankcję za naruszenie obowiązków wynikających z prawa UE. Oddalono również żądanie waloryzacji sądowej, wskazując na art. 358(1) § 4 kc, który wyklucza takie żądania od przedsiębiorcy w związku z prowadzoną działalnością. Sąd nie podzielił zarzutu przedawnienia, uznając roszczenie za 3-letnie i wskazując, że bieg terminu rozpoczął się od momentu zakwestionowania umowy przez kredytobiorców. Sąd uznał, że roszczenie banku było wymagalne w momencie wytoczenia powództwa, a cofnięcie częściowe powództwa przez bank było dopuszczalne. Rozstrzygnięto o kosztach postępowania na korzyść pozwanych, uznając zachowanie banku za przejaw złej wiary.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Zagadnienia prawne (3)

Czy bank po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu z powodu abuzywności klauzul może dochodzić roszczeń wykraczających poza zwrot kapitału i ustawowych odsetek, w tym waloryzacji świadczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bank po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu z powodu abuzywności klauzul nie może dochodzić roszczeń wykraczających poza zwrot kapitału i ustawowych odsetek za opóźnienie, w tym waloryzacji świadczenia.

Uzasadnienie

Uwzględnienie takich żądań byłoby sprzeczne z celem dyrektywy 93/13/EWG, który ma zapobiegać stosowaniu niedozwolonych klauzul i chronić konsumentów. Bank nie może czerpać korzyści z sytuacji powstałej wskutek jego własnych nieprawidłowych działań, a utrata spodziewanego zysku stanowi sankcję. Ponadto, polskie prawo (art. 358(1) § 4 kc) wyklucza waloryzację sądową świadczeń związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

Jaki jest termin przedawnienia roszczenia banku o zwrot kapitału wypłaconego z tytułu nieważnej umowy kredytu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Roszczenie banku o zwrot kapitału z nieważnej umowy kredytu przedawnia się w terminie 3 lat, a bieg terminu rozpoczyna się od dnia następującego po dniu, w którym kredytobiorca zakwestionował względem banku związanie postanowieniami umowy.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na uchwale SN z dnia 25 kwietnia 2024 r. ( (...) ), zgodnie z którą bieg przedawnienia rozpoczyna się od momentu zakwestionowania umowy przez kredytobiorcę. W tej sprawie kredytobiorcy zakwestionowali umowę w pozwie z 2023 roku, a bank wystąpił z obecnym powództwem w grudniu 2024 roku, co mieści się w terminie 3 lat.

Czy zarzut przedawnienia lub przedwczesności roszczenia banku jest zasadny, gdy bank broni ważności umowy, a jednocześnie składa oświadczenie o potrąceniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut przedawnienia lub przedwczesności roszczenia banku nie jest zasadny w sytuacji, gdy bank broni ważności umowy, ale jednocześnie składa oświadczenie o potrąceniu, co prowadzi do wymagalności jego roszczenia.

Uzasadnienie

Zgodnie z orzecznictwem TSUE, bank może bronić się przed powództwem kredytobiorców poprzez potrącenie swojej wierzytelności i doprowadzić do wymagalności swojego roszczenia przez wezwanie do zapłaty, mimo że procesowo nadal broni ważności umowy. W tej sprawie wezwanie do zapłaty z lutego 2024 r. uczyniło roszczenie banku wymagalnym.

Strony

NazwaTypRola
Bank (...)spółkapowód
U. S.osoba_fizycznapozwana
P. S.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 410

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące świadczeń nienależnych, stosowane w przypadku stwierdzenia nieważności umowy.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące obowiązku zwrotu korzyści uzyskanych kosztem innej osoby (bezpodstawne wzbogacenie).

Pomocnicze

k.c. art. 358¹ § § 3

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące waloryzacji sądowej świadczeń.

k.c. art. 358¹ § § 4

Kodeks cywilny

Wykluczenie waloryzacji sądowej świadczeń związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Związanie sądu treścią prawomocnego orzeczenia.

k.p.c. art. 203 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dopuszczalność cofnięcia pozwu.

k.p.c. art. 355

Kodeks postępowania cywilnego

Umorzenie postępowania w przypadku skutecznego cofnięcia pozwu.

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Termin przedawnienia roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Skład orzekający

Agnieszka Kluczyńska

sędzia

Informacje dodatkowe

Dane finansowe

WPS: 134 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst