I C 1304/24Bank nie może waloryzowac kapitału kredytu po uniewaznieniu umowy 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód Bank (...) S.A. wystąpił z pozwem przeciwko U. S. i P. S. domagając się zwrotu kapitału kredytu w kwocie 134.000,00 zł wraz z odsetkami, a także zwrotu kwoty 20.285,99 zł tytułem urealnienia wysokości świadczenia Banku, ewentualnie waloryzacji kapitału do kwoty 163.857,94 zł i zasądzenia 29.857,94 zł. Bank argumentował, że podejmuje te kroki na wypadek uznania umowy kredytu za nieważną, mimo że sam uważa umowę za ważną. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, podnosząc zarzuty nadużycia prawa procesowego, przedwczesności, niewymagalności i przedawnienia. Sąd ustalił, że umowa kredytu z 2008 roku została prawomocnie uznana za nieważną. W związku z tym strony powinny zwrócić sobie wzajemne świadczenia. Sąd oddalił żądania banku dotyczące waloryzacji i zwrotu kwot ponad nominalną wartość kapitału. Powołano się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), w szczególności wyroki dotyczące dyrektywy 93/13/EWG, które zakazują bankom dochodzenia roszczeń wykraczających poza zwrot kapitału i ustawowych odsetek za opóźnienie po stwierdzeniu nieważności umowy z powodu abuzywności. Sąd podkreślił, że bank nie może czerpać korzyści z sytuacji powstałej wskutek stosowania niedozwolonych klauzul, a utrata spodziewanego zysku stanowi sankcję za naruszenie obowiązków wynikających z prawa UE. Oddalono również żądanie waloryzacji sądowej, wskazując na art. 358(1) § 4 kc, który wyklucza takie żądania od przedsiębiorcy w związku z prowadzoną działalnością. Sąd nie podzielił zarzutu przedawnienia, uznając roszczenie za 3-letnie i wskazując, że bieg terminu rozpoczął się od momentu zakwestionowania umowy przez kredytobiorców. Sąd uznał, że roszczenie banku było wymagalne w momencie wytoczenia powództwa, a cofnięcie częściowe powództwa przez bank było dopuszczalne. Rozstrzygnięto o kosztach postępowania na korzyść pozwanych, uznając zachowanie banku za przejaw złej wiary.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (3)
Czy bank po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu z powodu abuzywności klauzul może dochodzić roszczeń wykraczających poza zwrot kapitału i ustawowych odsetek, w tym waloryzacji świadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bank po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu z powodu abuzywności klauzul nie może dochodzić roszczeń wykraczających poza zwrot kapitału i ustawowych odsetek za opóźnienie, w tym waloryzacji świadczenia.
Uzasadnienie
Uwzględnienie takich żądań byłoby sprzeczne z celem dyrektywy 93/13/EWG, który ma zapobiegać stosowaniu niedozwolonych klauzul i chronić konsumentów. Bank nie może czerpać korzyści z sytuacji powstałej wskutek jego własnych nieprawidłowych działań, a utrata spodziewanego zysku stanowi sankcję. Ponadto, polskie prawo (art. 358(1) § 4 kc) wyklucza waloryzację sądową świadczeń związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa.
Jaki jest termin przedawnienia roszczenia banku o zwrot kapitału wypłaconego z tytułu nieważnej umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie banku o zwrot kapitału z nieważnej umowy kredytu przedawnia się w terminie 3 lat, a bieg terminu rozpoczyna się od dnia następującego po dniu, w którym kredytobiorca zakwestionował względem banku związanie postanowieniami umowy.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale SN z dnia 25 kwietnia 2024 r. ( (...) ), zgodnie z którą bieg przedawnienia rozpoczyna się od momentu zakwestionowania umowy przez kredytobiorcę. W tej sprawie kredytobiorcy zakwestionowali umowę w pozwie z 2023 roku, a bank wystąpił z obecnym powództwem w grudniu 2024 roku, co mieści się w terminie 3 lat.
Czy zarzut przedawnienia lub przedwczesności roszczenia banku jest zasadny, gdy bank broni ważności umowy, a jednocześnie składa oświadczenie o potrąceniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut przedawnienia lub przedwczesności roszczenia banku nie jest zasadny w sytuacji, gdy bank broni ważności umowy, ale jednocześnie składa oświadczenie o potrąceniu, co prowadzi do wymagalności jego roszczenia.
Uzasadnienie
Zgodnie z orzecznictwem TSUE, bank może bronić się przed powództwem kredytobiorców poprzez potrącenie swojej wierzytelności i doprowadzić do wymagalności swojego roszczenia przez wezwanie do zapłaty, mimo że procesowo nadal broni ważności umowy. W tej sprawie wezwanie do zapłaty z lutego 2024 r. uczyniło roszczenie banku wymagalnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank (...) | spółka | powód |
| U. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
| P. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące świadczeń nienależnych, stosowane w przypadku stwierdzenia nieważności umowy.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące obowiązku zwrotu korzyści uzyskanych kosztem innej osoby (bezpodstawne wzbogacenie).
Pomocnicze
k.c. art. 358¹ § § 3
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące waloryzacji sądowej świadczeń.
k.c. art. 358¹ § § 4
Kodeks cywilny
Wykluczenie waloryzacji sądowej świadczeń związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie sądu treścią prawomocnego orzeczenia.
k.p.c. art. 203 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszczalność cofnięcia pozwu.
k.p.c. art. 355
Kodeks postępowania cywilnego
Umorzenie postępowania w przypadku skutecznego cofnięcia pozwu.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Termin przedawnienia roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Skład orzekający
Agnieszka Kluczyńska
sędzia
Informacje dodatkowe
Dane finansowe
WPS: 134 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.