I C 124/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie K. P. i R. K. (1) domagali się od (...) S.A. zadośćuczynienia i odszkodowania po śmierci ich syna i brata, D. P., w wypadku samochodowym z 2003 roku. Pozwany ubezpieczyciel kwestionował możliwość dochodzenia zadośćuczynienia na podstawie przepisów, które weszły w życie po dacie wypadku, a także podnosił, że powódka nie była bezpośrednio poszkodowana. Sąd Rejonowy w Ostrzeszowie, rozpoznając sprawę, uznał, że mimo iż art. 446 § 4 kc wszedł w życie po dacie wypadku, zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych (więzi rodzinnych) można przyznać na podstawie art. 448 kc w związku z art. 24 § 1 kc. Sąd ustalił, że więzi rodzinne łączące powodów ze zmarłym były silne, a jego śmierć spowodowała ogromny wstrząs i cierpienie. Z tego tytułu zasądził na rzecz powódki K. P. kwotę 25 000 zł (po uwzględnieniu 50% przyczynienia się poszkodowanego) oraz na rzecz powoda R. K. (1) kwotę 7 500 zł (również po uwzględnieniu przyczynienia). Sąd obniżył zasądzone kwoty o 50%, uznając, że poszkodowany D. P. przyczynił się do powstania szkody, wsiadając do pojazdu prowadzonego przez nietrzeźwego kierowcę W. M., z którym wcześniej spożywał alkohol. Żądanie odszkodowania z tytułu znacznego pogorszenia sytuacji życiowej powódki zostało oddalone, ponieważ sąd uznał, że synowy wkład w budżet domowy (około 580 zł miesięcznie) nie był wystarczająco znaczący, aby uzasadnić takie roszczenie. Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia 26 kwietnia 2012 r., zgodnie z żądaniem powodów. Koszty procesu zostały wzajemnie zniesione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie możliwości dochodzenia zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej na podstawie art. 448 kc w związku z art. 24 § 1 kc w przypadku zdarzeń sprzed nowelizacji k.c. wprowadzającej art. 446 § 4 kc. Ocena przyczynienia się poszkodowanego do wypadku, gdy wsiadł do pojazdu prowadzonego przez nietrzeźwego kierowcę.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście zdarzeń sprzed 2008 roku. Ocena przyczynienia się jest indywidualna dla każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy można dochodzić zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej na podstawie art. 448 kc w związku z art. 24 § 1 kc, jeśli wypadek miał miejsce przed wejściem w życie art. 446 § 4 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, można dochodzić zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych (więzi rodzinnych) na podstawie art. 448 kc w związku z art. 24 § 1 kc, nawet jeśli zdarzenie miało miejsce przed nowelizacją kodeksu cywilnego wprowadzającą art. 446 § 4 kc.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym naruszenie dóbr osobistych wskutek bezprawnego działania uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 kc, a katalog dóbr osobistych jest otwarty i obejmuje ochronę więzi rodzinnych.
W jakim zakresie poszkodowany, który wsiadł do pojazdu prowadzonego przez nietrzeźwego kierowcę, przyczynił się do powstania szkody?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Poszkodowany, który wsiadł do pojazdu prowadzonego przez nietrzeźwego kierowcę, przyczynił się do powstania szkody w 50%.
Uzasadnienie
Sąd ocenił zachowanie poszkodowanego jako wysoce nieodpowiednie i stanowiące przyzwolenie na kierowanie pojazdem przez nietrzeźwego kierowcę, co uzasadnia obniżenie odszkodowania o 50% na podstawie art. 362 kc.
Czy śmierć syna prowadzącego wspólne gospodarstwo domowe z matką i dokładającego do budżetu około 1000 zł miesięcznie przez 7 miesięcy w roku, stanowi podstawę do przyznania odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka kwota nie stanowi podstawy do przyznania odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kwota wkładu syna w budżet domowy była stosunkowo niska i nie mogła stanowić znaczącego wsparcia dla matki, co skutkowało oddaleniem żądania odszkodowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. K. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| K. P. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) S.A. | spółka | pozwany |
| W. M. | osoba_fizyczna | interwenient uboczny |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, nawet jeśli zdarzenie miało miejsce przed wejściem w życie art. 446 § 4 kc.
k.c. art. 24 § § 1
Kodeks cywilny
Umożliwia żądanie zaniechania naruszeń dóbr osobistych i usunięcia skutków naruszeń, w tym przyznania odpowiedniej sumy pieniężnej.
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Reguluje zmniejszenie obowiązku naprawienia szkody, gdy poszkodowany przyczynił się do jej powstania lub zwiększenia.
Pomocnicze
k.c. art. 446 § § 3
Kodeks cywilny
Podstawa do przyznania odszkodowania najbliższym członkom rodziny zmarłego, jeżeli wskutek jego śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej.
u.u.o. art. 34 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Określa odpowiedzialność ubezpieczyciela, ale nie wyłącza możliwości dochodzenia zadośćuczynienia na podstawie przepisów ogólnych k.c.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wzajemnego zniesienia kosztów procesu, gdy powództwo zostało uwzględnione tylko w części.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Dotyczy wymagalności świadczeń bezterminowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Możliwość dochodzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 kc w związku z art. 24 § 1 kc, mimo braku przepisów o zadośćuczynieniu za śmierć bliskiej osoby w dacie wypadku. • Silne więzi emocjonalne łączące powodów ze zmarłym synem i bratem. • Bezprawne działanie kierowcy (jazda pod wpływem alkoholu) jako podstawa odpowiedzialności.
Odrzucone argumenty
Brak podstawy prawnej do dochodzenia zadośćuczynienia z uwagi na datę wypadku. • Powódka nie była bezpośrednio poszkodowana. • Brak podstaw do stwierdzenia znacznego pogorszenia sytuacji życiowej powódki. • Zeznania świadka D. W. o złych relacjach z rodziną.
Godne uwagi sformułowania
śmierć syna dla każdej matki jest ogromnym ciosem i przyczyną niewyobrażalnych cierpień • zachowanie takie należy ocenić jako wysoce nieodpowiednie i stanowiące przyzwolenie na kierowanie pojazdem przez nietrzeźwego kierowcę • kwota ta jest stosunkowo niska i nawet jeśli wystarczała na pokrycie kosztów związanych z utrzymaniem zmarłego, to nie mogła stanowić wsparcia dla powódki
Skład orzekający
Małgorzata Wierzba-Golicka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie możliwości dochodzenia zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej na podstawie art. 448 kc w związku z art. 24 § 1 kc w przypadku zdarzeń sprzed nowelizacji k.c. wprowadzającej art. 446 § 4 kc. Ocena przyczynienia się poszkodowanego do wypadku, gdy wsiadł do pojazdu prowadzonego przez nietrzeźwego kierowcę."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście zdarzeń sprzed 2008 roku. Ocena przyczynienia się jest indywidualna dla każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu wypadków śmiertelnych i dochodzenia zadośćuczynienia, a także pokazuje, jak sąd interpretuje przepisy w kontekście zmian prawnych i przyczynienia się poszkodowanego.
“Zadośćuczynienie za śmierć bliskiego: czy można je dostać, nawet jeśli przepisy weszły w życie po wypadku?”
Dane finansowe
WPS: 90 000 PLN
zadośćuczynienie: 25 000 PLN
zadośćuczynienie: 7500 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.