I C 1227/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka B. S., prowadząca działalność vendingową, wniosła pozew o ustalenie wysokości czynszu najmu za automaty sprzedażowe na symboliczną kwotę 1 zł za poszczególne miesiące w okresie pandemii COVID-19. Powódka argumentowała, że pandemia stanowiła nadzwyczajną zmianę stosunków, uzasadniającą zastosowanie art. 357¹ Kodeksu cywilnego i obniżenie należności. Pozwany (...) (...) w T. wniósł o oddalenie powództwa, wskazując, że umowy dotyczyły jedynie zwrotu zryczałtowanych kosztów utrzymania automatów (energia, woda, podatek od nieruchomości), a nie czynszu najmu generującego zysk. Sąd Rejonowy w Toruniu oddalił powództwo. Sąd uznał, że choć pandemia COVID-19 stanowiła nadzwyczajną zmianę stosunków, której strony nie mogły przewidzieć, powódka nie wykazała, aby spełnienie świadczenia w dotychczasowej wysokości groziło jej rażącą stratą. Podkreślono, że opłaty były jedynie zwrotem kosztów utrzymania automatów, a nie czynszem najmu. Sąd zwrócił uwagę, że obniżenie opłat do 1 zł naruszyłoby równowagę stron i zasady współżycia społecznego, zwłaszcza że pozwany wcześniej zawiesił realizację umów w okresie pandemii. Sąd oddalił powództwo, zasądzając od powódki na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 357¹ k.c. w kontekście pandemii COVID-19, zwłaszcza w sprawach dotyczących opłat za korzystanie z powierzchni pod automaty vendingowe.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie opłaty były jedynie zwrotem kosztów utrzymania, a nie czynszem najmu. Konieczność wykazania groźby rażącej straty i naruszenia równowagi stron.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pandemia COVID-19 stanowi nadzwyczajną zmianę stosunków uzasadniającą obniżenie czynszu najmu na podstawie art. 357¹ k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pandemia COVID-19 stanowi nadzwyczajną zmianę stosunków, której strony nie mogły przewidzieć przy zawieraniu umowy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pandemia COVID-19 i związane z nią ograniczenia stanowiły nadzwyczajną zmianę stosunków, której strony nie mogły przewidzieć. Jednakże, powódka nie wykazała, aby żądane opłaty stanowiły czynsz najmu generujący zysk, a jedynie zwrot kosztów utrzymania automatów, których uiszczenie nie groziło jej rażącą stratą.
Czy żądanie obniżenia czynszu do kwoty 1 zł za automat, stanowiącego jedynie zwrot kosztów utrzymania, jest uzasadnione w świetle art. 357¹ k.c. i zasad współżycia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie obniżenia czynszu do kwoty 1 zł, który stanowił jedynie zwrot kosztów utrzymania automatów, nie jest uzasadnione, gdyż naruszałoby to równowagę stron i zasady współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obniżenie opłat do symbolicznej kwoty 1 zł za automat, które stanowiły zwrot kosztów utrzymania, prowadziłoby do nieuzasadnionej dysproporcji świadczeń i straty po stronie pozwanego. Ponadto, pozwany wykazał pewną elastyczność w trakcie pandemii, zawieszając umowy, co przemawiało przeciwko uwzględnieniu żądania powódki.
Czy sąd może ingerować w treść stosunku zobowiązaniowego na podstawie art. 357¹ k.c. po wygaśnięciu okresu, którego dotyczy żądanie?
Odpowiedź sądu
Tak, możliwość oznaczenia sposobu wykonania zobowiązania lub wysokości świadczenia na podstawie art. 357¹ k.c. istnieje, dopóki trwa stosunek zobowiązaniowy.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na orzecznictwo, zgodnie z którym ingerencja sądu w treść stosunku zobowiązaniowego na podstawie art. 357¹ k.c. jest możliwa, dopóki stosunek ten trwa, a modyfikacja ma charakter konstytutywny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) (...) w T. | inne | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 357¹
Kodeks cywilny
Przepis zezwala na ingerencję sądu w treść istniejącego stosunku zobowiązaniowego, dopuszcza zmianę sposobu jego wykonania lub wysokości świadczenia, a także rozwiązanie umowy, gdy wystąpią kumulatywnie przesłanki nadzwyczajnej zmiany stosunków, braku możliwości jej przewidzenia, groźby rażącej straty oraz związku przyczynowego między tymi przesłankami.
Pomocnicze
k.p.c. art. 228 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Fakty powszechnie znane nie wymagają dowodu.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Fakty przyznane przez strony w toku postępowania, jeśli nie budzą wątpliwości, mogą stanowić podstawę ustaleń faktycznych.
k.p.c. art. 235 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może pominąć dowody, jeśli fakty, na które miały być przeprowadzone, nie są sporne lub nie są istotne dla rozstrzygnięcia.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Do niezbędnych kosztów procesu zalicza się koszty sądowe oraz koszty zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłaty za automaty vendingowe stanowiły jedynie zwrot kosztów utrzymania, a nie czynsz najmu. • Powódka nie wykazała groźby rażącej straty. • Obniżenie opłat do 1 zł naruszałoby równowagę stron i zasady współżycia społecznego. • Pozwany wykazał elastyczność w trakcie pandemii, zawieszając umowy.
Odrzucone argumenty
Pandemia COVID-19 stanowiła nadzwyczajną zmianę stosunków uzasadniającą obniżenie czynszu do 1 zł.
Godne uwagi sformułowania
nie mogły przewidzieć pandemii • nie mogły przewidzieć również jej skutków • nie musi to być strata, która zachwiałaby kondycją finansową wykonawcy bądź groziłaby mu upadłością, a chodzi o stratę transakcyjną • nieuzasadnionej dysproporcji świadczeń stron i straty po stronie pozwanego • przerzucenie kosztów utrzymania automatów stanowiących własność powódki, a także źródło jej przychodu z działalności gospodarczej na pozwanego
Skład orzekający
Paweł Kamiński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 357¹ k.c. w kontekście pandemii COVID-19, zwłaszcza w sprawach dotyczących opłat za korzystanie z powierzchni pod automaty vendingowe."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie opłaty były jedynie zwrotem kosztów utrzymania, a nie czynszem najmu. Konieczność wykazania groźby rażącej straty i naruszenia równowagi stron.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie klauzuli nadzwyczajnej zmiany stosunków w kontekście pandemii, co jest nadal aktualnym tematem. Pokazuje też, jak sąd analizuje charakter opłat w umowach.
“Pandemia a czynsz za automat: Czy 1 zł to sprawiedliwa opłata?”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 287 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.