I C 1207/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Kaliszu rozpoznał sprawę z powództwa L. F. przeciwko Miastu K. o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego po zmarłej babci, J. G. Powódka argumentowała, że stale zamieszkiwała z babcią, opiekowała się nią i posiada interes prawny w ustaleniu następstwa prawnego, powołując się na art. 691 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, wskazując, że powódka jako wnuczka nie mieści się w katalogu osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu. Sąd, analizując zebrany materiał dowodowy, ustalił, że J. G. była najemczynią lokalu na czas nieokreślony, a powódka L. F. stale z nią zamieszkiwała i się nią opiekowała. Mimo tych okoliczności, sąd oddalił powództwo. W uzasadnieniu wskazano, że przepis art. 691 § 1 kc nie wymienia wnuczki jako osoby wstępującej w stosunek najmu, a judykatura konsekwentnie wyłącza wnuki z tego kręgu, nawet przy silnych więziach uczuciowych i gospodarczych. Sąd podkreślił również, że pojęcie "faktycznego wspólnego pożycia" odnosi się do związków nieformalnych o charakterze konkubinatu, a nie relacji opiekuńczych czy rodzinnych. Nie stwierdzono również istnienia obowiązku alimentacyjnego zmarłej wobec powódki. W konsekwencji, sąd uznał, że powódka nie spełniła przesłanek ustawowych do wstąpienia w stosunek najmu, a jej powództwo podlegało oddaleniu na podstawie art. 189 kpc i art. 691 kc a contrario. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 108 § 1 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 691 Kodeksu cywilnego dotyczącego wstąpienia w stosunek najmu po śmierci najemcy, w szczególności w kontekście relacji wnuk-babcia oraz pojęcia wspólnego pożycia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, gdzie kluczowe jest ścisłe przestrzeganie katalogu osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wnuczka zmarłego najemcy lokalu mieszkalnego, która stale z nim zamieszkiwała i się nim opiekowała, wstępuje z mocy prawa w stosunek najmu na podstawie art. 691 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wnuczka zmarłego najemcy nie wstępuje z mocy prawa w stosunek najmu, ponieważ nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 691 § 1 Kodeksu cywilnego, a relacja opiekuńcza i wspólne zamieszkiwanie nie są równoznaczne z pozostawaniem we wspólnym pożyciu w rozumieniu tego przepisu.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na ścisłej wykładni art. 691 § 1 kc, który nie wymienia wnuków jako osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu. Podkreślono, że judykatura konsekwentnie wyłącza wnuki z tego kręgu, nawet przy silnych więziach. Stwierdzono również, że pojęcie "wspólnego pożycia" odnosi się do związków nieformalnych (konkubinat) i wymaga więzi fizycznej, a relacja opiekuńcza nie spełnia tych kryteriów. Nie stwierdzono też obowiązku alimentacyjnego.
Czy wspólne zamieszkiwanie i sprawowanie opieki nad starszą osobą przez wnuczkę może być uznane za pozostawanie we wspólnym pożyciu w rozumieniu art. 691 § 1 Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wspólne zamieszkiwanie i sprawowanie opieki nie jest równoznaczne z pozostawaniem we wspólnym pożyciu w rozumieniu art. 691 § 1 kc, które wymaga więzi emocjonalnej, gospodarczej i fizycznej, charakterystycznej dla związków nieformalnych (konkubinatu).
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo, które precyzuje, że wspólne pożycie w kontekście art. 691 kc oznacza relację zbliżoną do małżeńskiej, obejmującą również więź fizyczną, co wyklucza osoby pozostające w relacjach opiekuńczych lub spokrewnionych, które nie tworzą konkubinatu.
Czy sąd ma interes prawny w ustaleniu istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego, gdy przepis prawa (art. 691 kc) wprost określa krąg osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Powództwo o ustalenie istnienia stosunku prawnego na podstawie art. 189 kpc jest dopuszczalne, jednakże sąd ocenia, czy powód wykazał przesłanki wynikające z przepisów materialnoprawnych.
Uzasadnienie
Sąd rozpoznał sprawę na podstawie art. 189 kpc, ale ostatecznie oddalił powództwo z uwagi na brak spełnienia przesłanek materialnoprawnych wynikających z art. 691 kc, co oznacza, że powódka nie wykazała istnienia interesu prawnego w ustaleniu stosunku najmu, gdyż prawo nie przewiduje takiej możliwości w jej sytuacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. F. | osoba_fizyczna | powódka |
| Miasto K. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 691 § § 1
Kodeks cywilny
W razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą.
k.c. art. 691 § § 2
Kodeks cywilny
Osoby wymienione w § 1 wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez Sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
Pomocnicze
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 6
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1 – 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dz. U. 2023.1964 art. § 2 § pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powódka jako wnuczka nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 691 § 1 kc. • Relacja opiekuńcza i wspólne zamieszkiwanie nie są równoznaczne z pozostawaniem we wspólnym pożyciu w rozumieniu art. 691 § 1 kc. • Brak obowiązku alimentacyjnego zmarłej najemczyni wobec powódki.
Odrzucone argumenty
Powódka stale zamieszkiwała z babcią i się nią opiekowała. • Powódka posiada interes prawny w ustaleniu stosunku najmu.
Godne uwagi sformułowania
przepis art. 691 kc nie zalicza wnuczki najemcy do kręgu osób wstępujących w stosunek najmu • wnuk zmarłego najemcy nie należy do osób wymienionych w art. 691 § 1 kc także wtedy, gdy łączyła go z najemcą więź gospodarcza i uczuciowa • chodzi tu o osoby pozostające w związków nieformalnych • faktyczne wspólne pożycie oznacza więź łączącą dwie osoby pozostające w takich relacjach jak małżonkowie, a więc osoby pozostające w związku obejmującym więź emocjonalną, gospodarczą i fizyczną • w orzecznictwie odrzuca się natomiast pogląd, w myśl którego za pozostającą we wspólnym pożyciu z najemcą może być uważana osoba inna niż konkubent np. osoba spokrewniona z najemcą (wnuk, rodzeństwo, rodzice), dziecko w rodzinie zastępczej, jeżeli utrzymywała się między tą osobą a najemcą wspólnota domowa, duchowa i gospodarcza, albowiem do istotnych elementów relacji określanej jako wspólne pożycie należy także więź fizyczna • we wspólnym pożyciu nie pozostają także osoby pozostające w relacjach opiekuńczych
Skład orzekający
Michał Włodarek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 691 Kodeksu cywilnego dotyczącego wstąpienia w stosunek najmu po śmierci najemcy, w szczególności w kontekście relacji wnuk-babcia oraz pojęcia wspólnego pożycia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, gdzie kluczowe jest ścisłe przestrzeganie katalogu osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu dziedziczenia prawa do lokalu po bliskiej osobie, a orzeczenie jasno precyzuje granice stosowania przepisów, co jest istotne dla wielu osób.
“Czy wnuczka może odziedziczyć mieszkanie po babci? Sąd wyjaśnia kluczowy przepis Kodeksu cywilnego.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 270 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.