I C 1190/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach rozpatrzył sprawę z powództwa K. K. i G. K. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę, dotyczącą umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF z 2007 roku. Powodowie domagali się zwrotu kwot zapłaconych w wykonaniu umowy, argumentując, że klauzule dotyczące ryzyka walutowego i sposobu ustalania kursów walut są abuzywne, nie zostały indywidualnie uzgodnione i rażąco naruszają ich interesy jako konsumentów. Sąd, opierając się na orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i przepisach Kodeksu cywilnego (art. 385¹ §1 kc), uznał, że postanowienia umowy dotyczące ryzyka kursowego, mimo że określają główne świadczenia stron, nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Bank miał swobodę w ustalaniu kursów walut, co prowadziło do nierówności informacyjnej i braku możliwości oszacowania przez konsumentów przyszłych zobowiązań. Sąd stwierdził, że umowa zawiera niedozwolone postanowienia umowne, które nie wiążą powodów. W związku z tym, umowa została uznana za nieważną od samego początku. Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powodów zwrot spełnionych świadczeń w kwocie 135.783,90 zł i 106.865,50 CHF, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wyrokowania. W pozostałym zakresie powództwo oddalono. Zasądzono również koszty procesu od pozwanego na rzecz powodów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie nieważności umów kredytów indeksowanych do CHF z powodu abuzywnych klauzul dotyczących ryzyka walutowego i sposobu ustalania kursów, a także możliwość dochodzenia zwrotu spełnionych świadczeń.
Orzeczenie dotyczy umów zawartych przed zmianami w prawie bankowym i specyficznych okoliczności faktycznych sprawy. Ocena abuzywności klauzul może być różna w zależności od konkretnego brzmienia umowy i sposobu jej wykonania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej, dotyczące sposobu ustalania kursu waluty i ryzyka kursowego, stanowią niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne) w rozumieniu art. 385¹ §1 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia umowy dotyczące ryzyka kursowego, mimo że określają główne świadczenia stron, nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny i naruszają prawa konsumentów, co czyni je niedozwolonymi postanowieniami umownymi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że bank miał swobodę w ustalaniu kursów walut, co prowadziło do braku przejrzystości i możliwości oszacowania przez konsumentów przyszłych zobowiązań. Klauzule te nie były jednoznaczne i rażąco naruszały interesy konsumentów, co jest sprzeczne z dobrymi obyczajami.
Czy umowa kredytu hipotecznego z niedozwolonymi postanowieniami umownymi jest nieważna od początku, a jeśli tak, czy konsument może żądać zwrotu spełnionych świadczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa z niedozwolonymi postanowieniami umownymi, które nie zostały indywidualnie uzgodnione i rażąco naruszają interesy konsumenta, jest nieważna. Konsument może żądać zwrotu spełnionych świadczeń na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Uzasadnienie
Nieważność umowy z powodu abuzywnych klauzul nie jest niwelowana przez późniejsze aneksy czy spłatę kredytu. Konsument, który nie wiedział o nieważności umowy w momencie jej zawierania i spłacania, może dochodzić zwrotu nienależnie spełnionych świadczeń.
Czy postanowienia umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, dotyczące sposobu ustalania kursu waluty, stanowią główne świadczenie stron w rozumieniu art. 385¹ §1 zd. 2 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z wykładnią prounijną i orzecznictwem TSUE, klauzule dotyczące ryzyka wymiany walut, w tym sposób ustalania kursu, określają główny przedmiot umowy kredytu.
Uzasadnienie
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej konsekwentnie kwalifikuje klauzule dotyczące ryzyka wymiany jako klauzule określające główny przedmiot umowy kredytu, co jest wiążące dla sądów krajowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. K. | osoba_fizyczna | powód |
| G. K. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepis regulujący bezpodstawne wzbogacenie, stanowiący podstawę do żądania zwrotu spełnionych świadczeń z nieważnej umowy.
pr. bank. art. 69
Prawo bankowe
Definicja umowy kredytu bankowego.
Pomocnicze
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, dopuszczająca umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej w czasie zawarcia spornej umowy.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub mającej na celu obejście ustawy.
k.c. art. 411
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący sytuacji, w których nie można żądać zwrotu świadczenia nienależnego, uznany za nie mający zastosowania w niniejszej sprawie.
k.c. art. 98
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący zasad zasądzania kosztów postępowania.
k.p.c. art. 235² § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do pominięcia wniosku dowodowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzule dotyczące ryzyka walutowego i sposobu ustalania kursów walut są abuzywne, nie zostały indywidualnie uzgodnione i rażąco naruszają interesy konsumentów. • Umowa kredytu indeksowanego do CHF, zawierająca niedozwolone postanowienia, jest nieważna od początku. • Konsument ma prawo żądać zwrotu świadczeń spełnionych w wykonaniu nieważnej umowy na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Odrzucone argumenty
Umowa została indywidualnie uzgodniona i nie zawiera klauzul abuzywnych. • Żądanie zwrotu świadczenia nienależnego jest nieuzasadnione w świetle art. 411 kc. • Zawarcie aneksu w 2011 roku i spłata kredytu niwelują ewentualną abuzywność postanowień.
Godne uwagi sformułowania
Postanowienia umowne w §1ust.1-3a; §7ust.1-2; §11 nie zostały indywidualnie uzgodnione między stronami, a jednostronnie narzucone przez bank powodując dezorientację co do wysokości świadczeń mających zostać spełnionych w przyszłości. • Bank stosował własne kursy kupna i sprzedaży walut ustalane wg własnej Tabeli kursów walut, które ustalał w sposób dowolny. • W ocenie TSUE nie jest możliwe odrywanie klauzuli ryzyka walutowego (wyrażonej czy to przez indeksację czy też denominację) od mechanizmu przeliczania waluty krajowej na walutę obcą i Trybunał Sprawiedliwości konsekwentnie kwalifikuje klauzule dotyczące ryzyka wymiany, do których zalicza także sposób ustalania kursu wymiany, jako klauzule określające główny przedmiot umowy kredytu. • Jest to równoznaczne z prawem dowolnego kształtowania wysokości świadczeń głównych (wysokości raty i całej należności) w czasie trwania stosunku prawnego. • Powodowie jako konsumenci, na podstawie treści umowy, w chwili jej zawarcia, nie byli w stanie oszacować całości kwoty, którą będą musieli spłacić w przyszłości, a o poziomie zadłużenia ratalnego [wysokości raty], dowiadywali się dopiero w związku z podjęciem odpowiedniej sumy z ich rachunku. […]
Skład orzekający
Wojciech Hajduk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytów indeksowanych do CHF z powodu abuzywnych klauzul dotyczących ryzyka walutowego i sposobu ustalania kursów, a także możliwość dochodzenia zwrotu spełnionych świadczeń."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy umów zawartych przed zmianami w prawie bankowym i specyficznych okoliczności faktycznych sprawy. Ocena abuzywności klauzul może być różna w zależności od konkretnego brzmienia umowy i sposobu jej wykonania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych, który nadal budzi duże emocje i zainteresowanie. Wyrok potwierdza stanowisko sądów w kwestii ochrony konsumentów przed nieuczciwymi klauzulami bankowymi.
“Kredyt we frankach okazał się pułapką? Sąd Okręgowy w Gliwicach unieważnił umowę i nakazał bankowi zwrot pieniędzy!”
Dane finansowe
WPS: 208 178,94 PLN
zwrot świadczenia: 135 783,9 PLN
zwrot świadczenia: 106 865,5 CHF
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.