Orzeczenie · 2016-06-22

I ACA 992/15Brak interesu prawnego w sprawie o klauzule abuzywne

Sąd

Sąd Apelacyjny w Warszawie

Miejsce

Warszawa

Data

2016-06-22

SAOSCywilneochrona konsumentówWysokaapelacyjny

kredyt hipotecznyindeksacja walutowafrank szwajcarskiklauzule niedozwoloneinteres prawnyart. 189 k.p.c.prawo bankoweochrona konsumenta

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła powództwa małżonków G. i T. S. przeciwko (...) Bank (...) S.A. o ustalenie, że postanowienia § 7 ust. 4 oraz § 9 ust. 2 regulaminu kredytu hipotecznego nr (...) udzielonego przez bank są niedozwolone w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. Powodowie argumentowali, że postanowienia te, dotyczące sposobu ustalania kursu waluty obcej do przeliczenia salda zadłużenia i rat, są abuzywne, powołując się na wpis podobnych klauzul do rejestru klauzul niedozwolonych. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, stwierdzając, że sporne postanowienia nie są tożsame z wpisanymi do rejestru, nie stanowią głównych świadczeń stron, a powodowie mieli wpływ na treść umowy i byli świadomi ryzyka kursowego. Ponadto, Sąd Okręgowy uznał, że powodowie nie posiadają interesu prawnego w wytoczeniu powództwa, zwłaszcza w kontekście nowelizacji Prawa bankowego z 2011 r. oraz zawarcia aneksu do umowy, który przewidywał spłatę w walucie obcej. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powodów, podzielając argumentację Sądu Okręgowego co do braku interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie. Sąd Apelacyjny podkreślił, że interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. wymaga, aby wyrok ustalający definitywnie zakończył spór lub zapobiegł jego powstaniu, a stan niepewności prawnej nie może być usunięty w drodze dalej idącego powództwa o świadczenie. W przypadku potencjalnej nadpłaty wynikającej z abuzywności postanowień, powodom przysługuje powództwo o zapłatę, a nie o ustalenie. Sąd Apelacyjny uznał, że brak interesu prawnego dotyczy zarówno części kredytu spłaconej, jak i niespłaconej, co skutkowało oddaleniem apelacji bez konieczności merytorycznego badania zarzutów dotyczących abuzywności klauzul.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska sądów w zakresie braku interesu prawnego w sprawach o ustalenie abuzywności klauzul indeksacyjnych, gdy istnieją inne środki ochrony prawnej (np. powództwo o świadczenie). Podkreślenie znaczenia nowelizacji Prawa bankowego z 2011 r. oraz wpływu aneksów do umów na ocenę interesu prawnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z kredytami indeksowanymi do walut obcych i powództwem o ustalenie na podstawie art. 189 k.p.c. w kontekście przepisów sprzed i po nowelizacji Prawa bankowego z 2011 r.

Zagadnienia prawne (2)

Czy postanowienia regulaminu kredytu hipotecznego dotyczące sposobu ustalania kursu waluty obcej do przeliczenia salda zadłużenia i rat są niedozwolone (abuzywne) w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienia te nie są niedozwolone, a powodowie nie posiadają interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie ich abuzywności.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że powodowie nie mają interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie abuzywności klauzul, ponieważ stan niepewności prawnej mógł być usunięty w drodze powództwa o świadczenie. Ponadto, nowelizacja Prawa bankowego oraz zawarcie aneksu do umowy zmieniły stan prawny i faktyczny w zakresie niespłaconej części kredytu, a spłacona część została skonkretyzowana w momencie jej spłaty.

Czy powodowie posiadają interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie niedozwolonych postanowień umownych na podstawie art. 189 k.p.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, powodowie nie posiadają interesu prawnego.

Uzasadnienie

Interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. występuje, gdy wyrok ustalający definitywnie zakończy spór lub zapobiegnie jego powstaniu, a stan niepewności nie może być usunięty w drodze dalej idącego powództwa o świadczenie. W tej sprawie, możliwość dochodzenia świadczenia (np. zwrotu nadpłaty) wykluczała potrzebę ustalenia abuzywności klauzul.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

(...) - Bank (...) spółka akcyjna

Strony

Nazwa	Typ	Rola
G. S.	osoba_fizyczna	powód
T. S.	osoba_fizyczna	powód
(...) - Bank (...) spółka akcyjna	spółka	pozwany

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna żądania ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy powód ma w tym interes prawny.

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Definicja i skutki stosowania klauzul niedozwolonych (abuzywnych) w umowach z konsumentami.

Prawo bankowe art. 69 § ust. 2 pkt 4a

Ustawa - Prawo bankowe

Przepis określający wymogi dotyczące umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do waluty innej niż polska, w tym zasady ustalania kursów walut.

Ustawa z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw art. 4

Przepis nowelizujący Prawo bankowe, mający zastosowanie do umów zawartych przed wejściem w życie ustawy, w części pozostałej do spłacenia.

Pomocnicze

k.c. art. 385 § § 3

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 316 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Orzekanie przez sąd na podstawie stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady obciążania stron kosztami procesu.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek orzeczenia o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji.

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie powództwa w przypadku braku interesu prawnego.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady oceny dowodów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak interesu prawnego powodów w wytoczeniu powództwa o ustalenie abuzywności klauzul. • Możliwość usunięcia stanu niepewności prawnej w drodze powództwa o świadczenie. • Zmiana stanu prawnego (nowelizacja Prawa bankowego) i faktycznego (aneks do umowy) w odniesieniu do niespłaconej części kredytu. • Konkretyzacja spłaty w momencie jej dokonania, eliminująca stan niepewności co do spłaconej części kredytu.

Odrzucone argumenty

Postanowienia regulaminu dotyczące kursów walut są niedozwolone (abuzywne). • Istnienie interesu prawnego w ustaleniu abuzywności klauzul, zarówno w odniesieniu do spłaconej, jak i niespłaconej części kredytu. • Niewłaściwa wykładnia art. 385¹ § 1 k.c. przez Sąd Okręgowy. • Niewłaściwe zastosowanie art. 69 ust. 2 pkt 4a Prawa bankowego. • Niewłaściwe przyjęcie braku interesu prawnego przez Sąd Okręgowy. • Obraza przepisów postępowania, w tym art. 233 § 1 k.p.c. (błędna ocena dowodów).

Godne uwagi sformułowania

Interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. powinien wyprzedzać badanie ustalenia prawa. • Brak interesu prawnego ma miejsce wówczas, gdy stan niepewności prawnej może być usunięty w drodze dalej idącego powództwa o świadczenie. • Z chwilą dokonania spłaty [kredytu] został skonkretyzowany [sposób przeliczeń], w rezultacie niedozwolony (abuzywny) charakter tych postanowień został wyeliminowany.

Skład orzekający

Edyta Jefimko

przewodniczący-sprawozdawca

Marta Szerel

sędzia

Paulina Asłanowicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska sądów w zakresie braku interesu prawnego w sprawach o ustalenie abuzywności klauzul indeksacyjnych, gdy istnieją inne środki ochrony prawnej (np. powództwo o świadczenie). Podkreślenie znaczenia nowelizacji Prawa bankowego z 2011 r. oraz wpływu aneksów do umów na ocenę interesu prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z kredytami indeksowanymi do walut obcych i powództwem o ustalenie na podstawie art. 189 k.p.c. w kontekście przepisów sprzed i po nowelizacji Prawa bankowego z 2011 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i klauzul abuzywnych, ale skupia się na formalnej przesłance procesowej (interes prawny), co może być mniej interesujące dla szerokiej publiczności, a bardziej dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

“Kredyt frankowy: Czy można jeszcze walczyć o unieważnienie klauzul? Sąd Apelacyjny wyjaśnia kluczową przeszkodę.”

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 2700 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

k.c. art. 385_1 k.p.c. art. 189 k.c. art. 385 k.p.c. art. 108 k.p.c. art. 233 k.p.c. art. 316 k.p.c. art. 385 k.p.c. art. 386 k.p.c. art. 98

Powiązane tematy

kredyt hipoteczny indeksacja walutowa frank szwajcarski klauzule niedozwolone interes prawny art. 189 k.p.c.prawo bankowe ochrona konsumenta

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst