I ACA 784/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie D. K. i S. K. pozwali W. G. o ochronę dóbr osobistych w związku z wywiadem, w którym pozwany obraźliwie wypowiadał się o zmarłych przodkach powodów, sugerując nieuczciwe zdobycie majątku i niejasne okoliczności śmierci ojca. Pozwany nie stawił się na rozprawie, a sąd pierwszej instancji wydał wyrok zaoczny, nakazując publikację przeprosin, upoważniając powodów do zastępczego wykonania wyroku na koszt pozwanego oraz zasądzając niższe kwoty na cel społeczny. Sąd Okręgowy uzasadnił obniżenie kwot możliwościami finansowymi pozwanego. Powodowie wnieśli apelację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne zastosowanie art. 440 k.c. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację, uznał, że naruszenie dóbr osobistych było wielopłaszczyznowe i wysoce dolegliwe, a pierwotne zasądzenie kwot na cel społeczny było rażąco zaniżone. Podwyższył kwoty zadośćuczynienia do 20 000 zł dla każdego z powodów, uznając je za odpowiednie w rozumieniu art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c. Oddalił apelację w pozostałej części i zasądził od pozwanego na rzecz powodów koszty postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOdpowiedzialność dziennikarzy za naruszenie dóbr osobistych, granice wolności słowa, zasady ustalania zadośćuczynienia pieniężnego na cel społeczny.
Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu wypowiedzi medialnych i naruszenia dóbr osobistych przodków, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych typach spraw.
Zagadnienia prawne (3)
Czy obraźliwe wypowiedzi dziennikarza w wywiadzie dotyczące zmarłych przodków i sugerujące nieuczciwe zdobycie majątku naruszają dobra osobiste żyjących członków rodziny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obraźliwe wypowiedzi dziennikarza dotyczące zmarłych przodków i sugerujące nieuczciwe zdobycie majątku naruszają dobra osobiste żyjących członków rodziny, w tym prawo do kultywowania pamięci zmarłych oraz dobre imię.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wypowiedzi dziennikarza, zawierające zarzuty przestępczej działalności przodków i sugestie o nieuczciwym zdobyciu majątku, godzą w uczucia powodów związane z pamięcią o zmarłych oraz w ich dobre imię, nawet jeśli dane powodów nie były bezpośrednio wskazane. Działania naruszyciela były celowe i zawinione, a brak podstaw do usprawiedliwienia takich tez.
Czy sąd może miarkować wysokość zasądzonej kwoty na cel społeczny ze względu na sytuację materialną pozwanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sytuacja materialna sprawcy szkody może być brana pod uwagę przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia lub kwoty na cel społeczny, jednak nie może prowadzić do rażącego zaniżenia rekompensaty.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że choć stan majątkowy pozwanego może wpływać na wysokość świadczenia, to nie może być jedyną podstawą do obniżenia kwoty, zwłaszcza gdy naruszenie jest poważne. Pierwotne zasądzenie zostało uznane za rażąco zaniżone, a podwyższenie kwot było uzasadnione stopniem naruszenia i krzywdy.
Czy wolność słowa dziennikarza pozwala na przekraczanie granic krytyki w publikacjach dotyczących osób publicznych i ich rodzin?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wolność słowa nie pozwala na bezkarne naruszanie dóbr osobistych, nawet jeśli dziennikarz działa w przekonaniu o służeniu społeczeństwu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że konstytucyjna wolność wyrażania opinii i prawo do informacji nie dają dziennikarzom przyzwolenia na przekraczanie granic krytyki i naruszanie praw innych osób, zwłaszcza gdy stawiane są zarzuty przestępczej działalności bez rzetelnego dochodzenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. K. | osoba_fizyczna | powód |
| S. K. | osoba_fizyczna | powód |
| W. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Instytut (...) | instytucja | uprawniony do otrzymania świadczenia na cel społeczny |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 24 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa żądania ochrony dóbr osobistych, w tym zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty na cel społeczny.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Podstawa zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny w przypadku naruszenia dóbr osobistych.
Pomocnicze
k.c. art. 440
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący miarkowania obowiązku naprawienia szkody niemajątkowej, który może być stosowany przy uwzględnieniu zasad współżycia społecznego i sytuacji materialnej sprawcy.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia apelacji przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa stosowania przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego.
Dz.U. Nr 5, poz. 24 ze zm. art. 11
Ustawa Prawo prasowe
Przepisy dotyczące wolności prasy i odpowiedzialności za jej naruszenie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie dóbr osobistych powodów poprzez obraźliwe wypowiedzi w wywiadzie. • Niewystarczające uzasadnienie obniżenia kwot na cel społeczny przez sąd pierwszej instancji. • Rażące zaniżenie kwot zadośćuczynienia w stosunku do skali naruszenia i krzywdy.
Odrzucone argumenty
Apelacja w pozostałej części nie była zasadna, w szczególności w zakresie żądania zasądzenia kwot po 100 000 zł na cel społeczny.
Godne uwagi sformułowania
„(…) był paserem, czyli tanio wyłudzał, trochę drożej sprzedawał. Żerował na tzw. procesie prywatyzacji, czyli na wspólnym majątku, tzw. narodowym majątku, który wyłudzał dzięki swoim koneksjom politycznym, dzięki układom, dzięki układom swojego ojca. • „(…) K. był nikim. To, że miał dużo pieniędzy, które pochodziły z niejasnych interesów, to nie znaczy, że był jakimś królem życia i J. B. , który nagle znika. To był nikt.” • „(…) po operacjach służb specjalnych powikłania się zdarzają, a K. po uszy był zanurzony w takich operacjach.” • „To naprawdę nieciekawe postaci. Zwykli, tuzinkowi kombinatorzy.” • „Nie jest więc dopuszczalne by dziennikarz sam bezkarnie mógł naruszyć dobro osobiste, nawet jeżeli jest w przeświadczeniu , że jego działanie służy społeczeństwu i wolności wyrażania opinii czy stanowi inny wyraz działania w imię szeroko pojmowanej sprawiedliwości dziejowej” • „Rażące zaniżenie kwoty w świetle powołanych wyżej okoliczności.”
Skład orzekający
Zbigniew Ducki
przewodniczący
Barbara Górzanowska
sędzia
Sławomir Jamróg
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Odpowiedzialność dziennikarzy za naruszenie dóbr osobistych, granice wolności słowa, zasady ustalania zadośćuczynienia pieniężnego na cel społeczny."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu wypowiedzi medialnych i naruszenia dóbr osobistych przodków, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych typach spraw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy konfliktu między wolnością słowa dziennikarza a ochroną dóbr osobistych, podnosząc kwestie odpowiedzialności za słowa wypowiadane publicznie i ich wpływ na reputację rodziny.
“Dziennikarz obraził zmarłych przodków – sąd podwyższył zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych.”
Dane finansowe
zadośćuczynienie na cel społeczny: 20 000 PLN
zadośćuczynienie na cel społeczny: 20 000 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 4480 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 4480 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.