I ACa 769/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód Z. O., 71-letni emeryt, wystąpił z powództwem o pozbawienie wykonalności kilkunastu tytułów wykonawczych, które zostały wystawione przeciwko niemu na podstawie umów pożyczek i kredytów. Jako podstawę swojego żądania wskazał fakt, że został oszukany przez Ł. P., któremu przekazał środki uzyskane z tych zobowiązań. Ł. P. został skazany prawomocnym wyrokiem karnym za oszustwa, a Sąd Rejonowy w D. zasądził od niego na rzecz powoda znaczne kwoty. Sąd Okręgowy w Katowicach uwzględnił powództwo jedynie w części, w jakiej pozwani uznali roszczenie, uznając, że pozostałe tytuły wykonawcze nadal są skuteczne. Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił apelację powoda, podkreślając, że wyrok karny skazujący oszusta ani zasądzenie należności od oszusta na rzecz powoda nie stanowią zdarzeń, wskutek których zobowiązania powoda wobec wierzycieli wygasły lub nie mogą być egzekwowane. Sąd zaznaczył, że powód zaciągnął zobowiązania finansowe u pozwanych, a fakt przekazania środków oszustowi nie ma znaczenia dla istnienia tych zobowiązań. Sąd Apelacyjny oddalił również zarzuty naruszenia art. 5 k.c. i art. 233 § 1 k.p.c., uznając, że pozwani egzekwujący swoje należności nie działają w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, a sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy. Z uwagi na trudną sytuację materialną i zdrowotną powoda, Sąd Apelacyjny odstąpił od obciążania go kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie, że wyrok karny skazujący oszusta nie zwalnia automatycznie dłużnika z obowiązku spłaty wierzycieli, a powództwo przeciwegzekucyjne nie jest narzędziem do ponownego badania zasadności prawomocnych orzeczeń.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której dłużnik przekazał środki z kredytu/pożyczki oszustowi, a następnie próbuje uwolnić się od obowiązku spłaty wobec pierwotnego wierzyciela.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wyrok karny skazujący oszusta, któremu dłużnik przekazał środki z kredytu/pożyczki, stanowi zdarzenie uzasadniające pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego wobec pierwotnego wierzyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok karny skazujący oszusta ani zasądzenie należności od oszusta na rzecz dłużnika nie stanowią zdarzeń, wskutek których zobowiązania dłużnika wobec pierwotnych wierzycieli wygasły lub nie mogą być egzekwowane.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dłużnik zaciągnął zobowiązania finansowe u pozwanych wierzycieli. Fakt, że środki te zostały następnie przekazane oszustowi, nie ma znaczenia dla istnienia zobowiązań dłużnika wobec wierzycieli. Dłużnik musi wykazać, że zobowiązania wygasły lub nie mogą być egzekwowane z innych przyczyn materialnoprawnych, a nie tylko z powodu oszustwa.
Czy powództwo przeciwegzekucyjne może być oparte na zarzucie sprzeczności z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 5 k.c. nie może stanowić samodzielnej podstawy żądania pozwu o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, jeśli wierzyciel egzekwuje swoje należności, które zostały prawidłowo zaciągnięte.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że pozwani egzekwujący stwierdzone tytułami wykonawczymi zobowiązania, które powód zaciągnął, nie czynią ze swego prawa użytku sprzecznego z zasadami współżycia społecznego.
Czy sąd w postępowaniu przeciwegzekucyjnym może badać merytoryczną zasadność orzeczeń, na podstawie których wydano tytuły wykonawcze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powództwo przeciwegzekucyjne nie może naruszać powagi rzeczy osądzonej i nie pozwala na kwestionowanie orzeczeń, które mają moc wiążącą.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że w trybie powództwa przeciwegzekucyjnego nie jest dopuszczalna merytoryczna ocena przesłanek wydanych przeciwko dłużnikowi prawomocnych orzeczeń.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. O. | osoba_fizyczna | powód |
| M. D. | osoba_fizyczna | pozwany |
| G. C. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. Ż. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. Z. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Ł. O. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. O. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. R. (poprzednio Z. ) | osoba_fizyczna | pozwany |
| (...) Niestandaryzowanemu Sekurytyzacyjnemu Funduszowi Inwestycyjnemu Zamkniętemu w W. | instytucja | pozwany |
| (...) Spółce Akcyjnej we W. | spółka | pozwany |
| (...) Niestandaryzowanemu Sekurytyzacyjnemu Funduszowi Inwestycyjnemu Zamkniętemu w W. | instytucja | pozwany |
| (...) Finanse Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K. | spółka | pozwany |
| (...) Bankowi (...) Spółce Akcyjnej we W. | spółka | pozwany |
| (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. | spółka | pozwany |
| (...) Kasie (...) w K. | instytucja | pozwany |
| (...) Spółce Akcyjnej w W. | spółka | pozwany |
| (...) Spółce Akcyjnej w B. | spółka | pozwany |
| (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 840 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. Wskazuje na zdarzenia, które nastąpiły po powstaniu tytułu egzekucyjnego, a wskutek których zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane.
Pomocnicze
k.p.c. art. 843 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wymóg przytoczenia wszystkich zarzutów w pozwie przeciwegzekucyjnym pod rygorem utraty prawa do ich podnoszenia w dalszym postępowaniu.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zasada niedziałania prawa w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego; sąd może odmówić udzielenia ochrony prawnej stronie, jeśli jej działanie lub zaniechanie wyczerpuje znamiona nadużycia prawa podmiotowego.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądu.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Odstąpienie od obciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Fakty uznane za niebudzące wątpliwości przez strony.
k.p.c. art. 358
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok karny skazujący oszusta nie stanowi zdarzenia materialnoprawnego zwalniającego dłużnika z obowiązku spłaty wierzycieli. • Powództwo przeciwegzekucyjne nie może służyć do ponownego badania zasadności prawomocnych orzeczeń. • Egzekwowanie należności przez wierzyciela, który udzielił kredytu/pożyczki, nie jest nadużyciem prawa podmiotowego (art. 5 k.c.).
Odrzucone argumenty
Wyrok karny skazujący Ł. P. za oszustwa stanowi zdarzenie, wskutek którego zobowiązania powoda nie mogą być egzekwowane. • Zastosowanie art. 5 k.c. do pozbawienia wykonalności tytułów wykonawczych. • Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przez nieuwzględnienie faktu oszukania powoda.
Godne uwagi sformułowania
powództwo przeciwegzekucyjne stanowi wprawdzie sposób obrony merytorycznej dłużnika, ale obrona ta nie może naruszać powagi rzeczy osądzonej. • W trybie powództwa przeciwegzekucyjnego, nie można więc badać słuszności wyroku sądowego, na podstawie którego toczy się przeciwko stronie egzekucja. • fakt, że środki pieniężne uzyskane od pozwanych przekazał Ł. P. nie ma żadnego znaczenia dla istnienia zobowiązań powoda wobec pozwanych.
Skład orzekający
Elżbieta Karpeta
przewodniczący-sprawozdawca
Ewa Jastrzębska
sędzia
Tomasz Tatarczyk
sędzia (delegowany)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że wyrok karny skazujący oszusta nie zwalnia automatycznie dłużnika z obowiązku spłaty wierzycieli, a powództwo przeciwegzekucyjne nie jest narzędziem do ponownego badania zasadności prawomocnych orzeczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której dłużnik przekazał środki z kredytu/pożyczki oszustowi, a następnie próbuje uwolnić się od obowiązku spłaty wobec pierwotnego wierzyciela.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność sytuacji, gdy dłużnik pada ofiarą oszustwa, ale próbuje wykorzystać to jako podstawę do uwolnienia się od zobowiązań wobec pierwotnych wierzycieli. Pokazuje granice ochrony prawnej dłużnika.
“Oszukany przez złodzieja, ale nadal musi spłacić dług? Sąd wyjaśnia, kiedy wyrok karny nie ratuje przed egzekucją.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.