I ACa 751/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa A. P. i (...) Spółka z o.o. o ustalenie nieważności dwóch umów zawartych w 2013 roku, które miały być podstawą do wydania prawomocnych tytułów wykonawczych przeciwko powodom. Sąd Okręgowy w Kielcach oddalił powództwo, uznając, że powodowie nie posiadają interesu prawnego w żądaniu ustalenia nieważności umów, ponieważ istnieją inne, bardziej właściwe środki prawne do kwestionowania tytułów wykonawczych, takie jak powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności lub skarga o wznowienie postępowania. Sąd Okręgowy podkreślił, że umowy te, zawarte z naruszeniem zasad reprezentacji spółki, były bezwzględnie nieważne, a pozwana S. G. nie wywodziła z nich żadnych skutków prawnych, a jedynie dochodziła należności na podstawie prawomocnych orzeczeń. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację powodów, podzielając argumentację sądu pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny wskazał, że choć wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12.04.2023 r. (P 5/19) otwiera nowe możliwości kwestionowania odpowiedzialności członków zarządu na podstawie art. 299 k.s.h., to nie zmienia to faktu, że powodowie nie wykazali interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieważności umów. Podkreślono, że powództwo o ustalenie nie może służyć podważaniu prawomocnych orzeczeń ani sanowaniu błędów w ich zaskarżaniu, a właściwą drogą do kwestionowania tytułów wykonawczych są powództwa opozycyjne lub skargi o wznowienie postępowania. W związku z brakiem interesu prawnego, apelacja została oddalona, a powodowie zostali obciążeni kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że brak jest interesu prawnego w powództwie o ustalenie nieważności umowy, gdy istnieją inne środki prawne do kwestionowania tytułów wykonawczych, a także interpretacja art. 189 KPC w kontekście prawomocnych orzeczeń.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej, gdzie istnieją już prawomocne tytuły wykonawcze. Interpretacja art. 299 KSH w kontekście wyroku TK jest ważna, ale nie była kluczowa dla rozstrzygnięcia o interesie prawnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy strona powodowa posiada interes prawny w ustaleniu nieważności umów, które były podstawą do wydania prawomocnych tytułów wykonawczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, strona powodowa nie posiada interesu prawnego w ustaleniu nieważności umów, ponieważ istnieją inne, właściwsze środki prawne do kwestionowania tytułów wykonawczych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powództwo o ustalenie nieważności umowy jest niedopuszczalne, gdy istnieje możliwość wytoczenia powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności lub skargi o wznowienie postępowania, które zapewniają pełniejszą ochronę prawną. Powództwo o ustalenie nie może służyć podważaniu prawomocnych orzeczeń.
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12.04.2023 r. (P 5/19) otwiera nowe możliwości kwestionowania odpowiedzialności członków zarządu na podstawie art. 299 k.s.h. i wpływa na ocenę interesu prawnego w niniejszej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wyrok TK otwiera nowe możliwości kwestionowania odpowiedzialności na podstawie art. 299 k.s.h., jednak nie zmienia to faktu, że powodowie nie wykazali interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieważności umów.
Uzasadnienie
Sąd podzielił tezę TK, że art. 299 § 1 i 2 k.s.h. w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości uwolnienia się od odpowiedzialności poprzez wykazanie nieistnienia wierzytelności, jest niezgodny z Konstytucją. Niemniej jednak, nawet przy tej wykładni, powodowie mogli kwestionować tytuł wykonawczy w ramach postępowania egzekucyjnego lub skargi o wznowienie, co wyłącza interes prawny w powództwie o ustalenie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. P. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka z o.o. w K. | spółka | powód |
| S. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki legitymacji w sprawie o ustalenie z odwołaniem się do interesu prawnego, mając charakter materialnoprawny.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy nieważności czynności prawnej.
k.s.h. art. 205
Kodeks spółek handlowych
Dotyczy reprezentacji spółki.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 105 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasądzenia kosztów od kilku stron.
k.s.h. art. 299
Kodeks spółek handlowych
Dotyczy odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powodowie nie wykazali interesu prawnego w ustaleniu nieważności umów, gdyż istnieją inne, właściwsze środki prawne do kwestionowania tytułów wykonawczych. • Powództwo o ustalenie nie może służyć podważaniu prawomocnych orzeczeń ani sanowaniu błędów w ich zaskarżaniu. • Właściwą drogą do kwestionowania tytułów wykonawczych są powództwa opozycyjne lub skargi o wznowienie postępowania.
Odrzucone argumenty
Powodowie posiadają interes prawny w ustaleniu nieważności umów, ponieważ pozytywny wyrok mógłby stanowić podstawę do dalszych rozstrzygnięć celem wyeliminowania nieprawidłowego tytułu wykonawczego. • Wyrok ustalający nieważność umów miałby charakter deklaratoryjny i mógłby stanowić podstawę do wznowienia postępowania lub powództwa przeciwegzekucyjnego.
Godne uwagi sformułowania
brak interesu prawnego • powództwo o ustalenie nie może służyć podważaniu prawomocnych orzeczeń • właściwą drogą jest skarga o wznowienie czy też powództwo przeciwegzekucyjne • wyrok ustalający nieważność umów miałby charakter deklaratoryjny, a nie prawokształtujący
Skład orzekający
Kamil Grzesik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że brak jest interesu prawnego w powództwie o ustalenie nieważności umowy, gdy istnieją inne środki prawne do kwestionowania tytułów wykonawczych, a także interpretacja art. 189 KPC w kontekście prawomocnych orzeczeń."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej, gdzie istnieją już prawomocne tytuły wykonawcze. Interpretacja art. 299 KSH w kontekście wyroku TK jest ważna, ale nie była kluczowa dla rozstrzygnięcia o interesie prawnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczowe zagadnienie procesowe dotyczące interesu prawnego w powództwie o ustalenie, co jest istotne dla praktyków prawa. Odwołanie do wyroku TK dodaje jej aktualności.
“Czy można unieważnić umowę, gdy masz już prawomocny wyrok przeciwko sobie? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 4050 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.