I ACA 750/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczeń powódki J. K. o zapłatę od pozwanego ubezpieczyciela (...) SA, po śmierci jej męża M. K. w wypadku przy pracy. Mąż powódki zginął przygnieciony głową koparki do ściany wagonu kolejowego podczas rozładunku kruszywa. Sąd Okręgowy w Poznaniu zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 109 525,24 zł tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia, w tym koszty pogrzebu oraz zadośćuczynienie za krzywdę. Sąd Okręgowy oparł odpowiedzialność pozwanego na art. 435 § 1 KC w zw. z art. 822 § 1 KC, uznając koparkę za część przedsiębiorstwa. Pozwany wniósł apelację, zarzucając m.in. błędną wykładnię art. 435 KC i art. 446 § 4 KC oraz sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym. Sąd Apelacyjny w Poznaniu uznał apelację za bezzasadną. Sąd odwoławczy sprostował, że odpowiedzialność pozwanego nie wynika z art. 435 KC (ruch przedsiębiorstwa jako całości), lecz z art. 436 KC (odpowiedzialność posiadacza mechanicznego środka komunikacji poruszanego siłami przyrody) w zw. z art. 34 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Sąd Apelacyjny uznał koparkę za mechaniczny środek komunikacji w rozumieniu art. 436 KC, spełniający cechy napędu mechanicznego, poruszania się siłami przyrody i służący celom komunikacyjnym (przemieszczanie towaru). Wypadek podczas załadunku został uznany za zdarzenie pozostające w związku z ruchem pojazdu. Sąd Apelacyjny podzielił również stanowisko Sądu Okręgowego co do wysokości zasądzonego zadośćuczynienia, uznając je za adekwatne do doznanej przez powódkę krzywdy, biorąc pod uwagę długość i jakość małżeństwa, nagłość śmierci oraz trwałe skutki psychiczne dla powódki. W konsekwencji apelacja została oddalona, a pozwanemu zasądzono zwrot kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie apelacyjne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że koparka jest mechanicznym środkiem komunikacji w rozumieniu art. 436 KC i ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, a szkoda powstała w związku z jej ruchem (w tym załadunkiem/rozładunkiem), co rodzi odpowiedzialność ubezpieczyciela OC.
Orzeczenie dotyczy specyficznego typu maszyny (koparka) i konkretnych okoliczności wypadku. Interpretacja pojęcia 'mechaniczny środek komunikacji' może być różnie stosowana do innych maszyn.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ruch koparki, w tym podczas czynności załadunku, może być uznany za ruch mechanicznego środka komunikacji w rozumieniu art. 436 § 1 k.c. i ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, rodzący odpowiedzialność ubezpieczyciela OC posiadaczy pojazdów mechanicznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ruch koparki, w tym podczas czynności załadunku, jest uznawany za ruch mechanicznego środka komunikacji w rozumieniu art. 436 § 1 k.c. i ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, co rodzi odpowiedzialność ubezpieczyciela.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał koparkę za mechaniczny środek komunikacji, ponieważ posiada napęd mechaniczny, porusza się za pomocą sił przyrody i służy celom komunikacyjnym (przemieszczanie towaru). Wypadek podczas załadunku został uznany za zdarzenie pozostające w związku z ruchem pojazdu, a nie tylko z ruchem przedsiębiorstwa jako całości.
Czy odpowiedzialność ubezpieczyciela OC posiadaczy pojazdów mechanicznych obejmuje szkody powstałe w związku z ruchem koparki używanej w ramach przedsiębiorstwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odpowiedzialność ubezpieczyciela obejmuje szkody powstałe w związku z ruchem koparki, jeśli koparka jest uznana za mechaniczny środek komunikacji, a szkoda powstała w związku z jej ruchem.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność ubezpieczyciela jest wtórna i zależy od odpowiedzialności sprawcy. Sąd uznał, że koparka spełnia definicję mechanicznego środka komunikacji, a wypadek nastąpił w związku z jej ruchem, co uzasadnia odpowiedzialność ubezpieczyciela na podstawie art. 436 KC i ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.
Jaka kwota zadośćuczynienia jest adekwatna za śmierć męża w wyniku tragicznego wypadku przy pracy, biorąc pod uwagę długość i jakość małżeństwa oraz skutki psychiczne dla powódki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwota 100 000 zł zadośćuczynienia jest adekwatna do doznanej przez powódkę krzywdy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zmarły był stosunkowo młodym człowiekiem, małżeństwo było udane i szczęśliwe, a powódka doznała wstrząsu psychicznego skutkującego niezdolnością do pracy i przejściem na rentę. Wysokość zadośćuczynienia uwzględnia rodzaj naruszonego dobra, charakter, stopień nasilenia i czas trwania ujemnych przeżyć psychicznych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) SA | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 436 § 1
Kodeks cywilny
Sąd Apelacyjny uznał art. 436 KC za właściwą podstawę odpowiedzialności pozwanego, uznając koparkę za mechaniczny środek komunikacji poruszany siłami przyrody.
k.c. art. 822 § 1
Kodeks cywilny
Przepis regulujący odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy ubezpieczenia OC.
k.c. art. 446 § 4
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący zadośćuczynienia za krzywdę dla najbliższych członków rodziny po śmierci osoby bliskiej.
u.u.o. art. 34 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Określa, kiedy z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie.
u.u.o. art. 34 § 2
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Definiuje, co uważa się za szkodę powstałą w związku z ruchem pojazdu mechanicznego, w tym podczas załadunku/rozładunku.
Pomocnicze
k.c. art. 435 § 1
Kodeks cywilny
Sąd Apelacyjny uznał, że art. 435 KC nie jest właściwą podstawą odpowiedzialności w tej sprawie, gdyż dotyczy ruchu przedsiębiorstwa jako całości, a nie ruchu pojedynczego pojazdu.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia tego przepisu został uznany za zbyt ogólny.
u.k.s.s.c. art. 113
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Koparka jest mechanicznym środkiem komunikacji w rozumieniu art. 436 KC i ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. • Szkoda powstała w związku z ruchem koparki, w tym podczas czynności załadunku. • Odpowiedzialność ubezpieczyciela OC posiadaczy pojazdów mechanicznych obejmuje szkody powstałe w związku z ruchem koparki. • Kwota zadośćuczynienia w wysokości 100 000 zł jest adekwatna do doznanej krzywdy.
Odrzucone argumenty
Odpowiedzialność pozwanego wynika z art. 435 § 1 k.c. w zw. z art. 822 § 1 k.c. • Koparka nie była w ruchu w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych podczas zdarzenia. • Zadośćuczynienie w wysokości 100 000 zł jest rażąco wygórowane.
Godne uwagi sformułowania
problem wzajemnej relacji art. 435 i 436 k.c. nabiera praktycznego znaczenia w sytuacji , gdy szkoda zostaje wyrządzona przez ruch pojazdu mechanicznego , który stanowi składnik przedsiębiorstwa • mechaniczny środek komunikacji poruszany za pomocą sił przyrody , w rozumieniu art. 436 §1 k.c. , charakteryzuje się następującymi cechami: 1) napędzany jest własnym urządzeniem mechanicznym ; 2) porusza się za pomocą sił przyrody ; 3) służy celom komunikacyjnym • Przepis mówi o ruchu mechanicznego środka komunikacji , a nie o ruchu w czasie komunikacji. • nie sposób uznać by zadośćuczynienie przyznane powódce za śmierć męża , a więc najbliższej osoby było nadmiernie ( rażąco ) wygórowane.
Skład orzekający
Jan Futro
przewodniczący
Piotr Górecki
sędzia
Ryszard Marchwicki
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że koparka jest mechanicznym środkiem komunikacji w rozumieniu art. 436 KC i ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, a szkoda powstała w związku z jej ruchem (w tym załadunkiem/rozładunkiem), co rodzi odpowiedzialność ubezpieczyciela OC."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego typu maszyny (koparka) i konkretnych okoliczności wypadku. Interpretacja pojęcia 'mechaniczny środek komunikacji' może być różnie stosowana do innych maszyn.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności ubezpieczyciela za wypadek śmiertelny przy użyciu maszyny budowlanej, co jest istotne dla branży i pokazuje szerokie rozumienie pojęcia 'pojazdu mechanicznego' w kontekście ubezpieczeń.
“Czy koparka to 'pojazd mechaniczny'? Sąd Apelacyjny wyjaśnia kluczową kwestię odpowiedzialności ubezpieczyciela za śmiertelny wypadek.”
Dane finansowe
WPS: 109 525,24 PLN
zapłata: 109 525,24 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 2700 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.