I ACA 698/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa (...) (...) przeciwko B.G., W.G. i poręczycielowi R.S. o zapłatę kwoty 93.909,04 zł wraz z odsetkami z tytułu niespłaconej umowy pożyczki. Sąd Okręgowy wydał nakaz zapłaty, który stał się prawomocny wobec B.G. i W.G. Pozwany R.S. wniósł sprzeciw, kwestionując swoją odpowiedzialność jako poręczyciela i podnosząc zarzuty dotyczące zaniedbania powoda w badaniu zdolności kredytowej oraz własnej sytuacji majątkowej i zdrowotnej. Sąd Okręgowy zasądził dochodzoną kwotę od R.S., uznając go za solidarnego dłużnika na podstawie umowy poręczenia. Pozwany R.S. złożył apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów proceduralnych (błędna ocena dowodów, oddalenie wniosku o dowód z opinii biegłego psychiatry) oraz materialnych (niezastosowanie przepisów o wadach oświadczenia woli, wyzysku, zasad współżycia społecznego). Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podzielając ustalenia faktyczne i prawne Sądu Okręgowego. Sąd odwoławczy uznał, że powód prawidłowo ocenił zdolność kredytową pozwanego, który był świadomy konsekwencji poręczenia, a jego zarzuty dotyczące stanu zdrowia psychicznego i wprowadzenia w błąd były nieudowodnione. Sąd Apelacyjny nie znalazł również podstaw do rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty ani do zastosowania art. 102 kpc w zakresie kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie odpowiedzialności poręczyciela w przypadku braku wad oświadczenia woli i prawidłowego badania zdolności kredytowej przez wierzyciela. Ugruntowanie stanowiska w zakresie odmowy rozłożenia świadczenia na raty w braku szczególnie uzasadnionych okoliczności.
Dotyczy specyficznej sytuacji poręczyciela w umowie pożyczki konsumenckiej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy poręczyciel odpowiada solidarnie za zobowiązanie z umowy pożyczki, jeśli nie wykazał wad oświadczenia woli lub innych okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, poręczyciel odpowiada jak współdłużnik solidarny, chyba że udowodni istnienie wad oświadczenia woli lub innych okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwany R.S. jako poręczyciel ponosi odpowiedzialność solidarną za zobowiązanie z umowy pożyczki. Pozwany nie udowodnił, że został wprowadzony w błąd, że jego zdolność kredytowa nie została należycie zbadana, ani że jego stan psychiczny uniemożliwiał świadome podjęcie decyzji. Zarzuty dotyczące wad oświadczenia woli, wyzysku i naruszenia zasad współżycia społecznego okazały się bezzasadne.
Czy sąd może rozłożyć zasądzone świadczenie na raty w przypadku braku szczególnie uzasadnionego wypadku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty jest możliwe tylko w szczególnie uzasadnionych wypadkach, gdy jednorazowe spełnienie świadczenia byłoby niemożliwe lub bardzo utrudnione.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny nie uwzględnił wniosku pozwanego o rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty, ponieważ pozwany nie wykazał istnienia szczególnie uzasadnionego wypadku, a także nie udowodnił swojej aktualnej sytuacji materialnej i życiowej.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego psychiatry?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego psychiatry, gdyż dowód ten nie miał istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż dowód z opinii biegłego psychiatry nie był niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy, a jego przeprowadzenie spowodowałoby jedynie nieuzasadnioną zwłokę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) (...) | spółka | powódka |
| R. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| B. G. | osoba_fizyczna | pozwana |
| W. G. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (22)
Główne
k.c. art. 876 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał.
k.c. art. 879 § § 1
Kodeks cywilny
O zakresie zobowiązania poręczyciela rozstrzyga każdoczesny zakres zobowiązania dłużnika.
k.c. art. 881
Kodeks cywilny
W braku odmiennego zastrzeżenia poręczyciel jest odpowiedzialny jak współdłużnik solidarny.
Pr. bank. art. 69 § ust. 1
Prawo bankowe
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Pomocnicze
Pr. bank. art. 75
Prawo bankowe
W przypadku niedotrzymania przez kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu albo w razie utraty przez kredytobiorcę zdolności kredytowej bank może obniżyć kwotę przyznanego kredytu albo wypowiedzieć umowę kredytu. Termin wypowiedzenia wynosi trzydzieści dni.
u.k.k. art. 3 § ust. 1-3
Ustawa o kredycie konsumenckim
Definicja kredytu konsumenckiego.
u.k.k. art. 2
Ustawa o kredycie konsumenckim
Zakres stosowania ustawy do umów o kredyt konsumencki zawieranych przez SKOK.
k.c. art. 359 § § 1
Kodeks cywilny
Odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu.
k.c. art. 359 § § 2 (1)
Kodeks cywilny
Maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej nie może w stosunku rocznym przekraczać czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego NBP (odsetki maksymalne).
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności.
k.p.c. art. 320
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 98 § § 1, 11 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów postępowania.
k.p.c. art. 374
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym przez sąd II instancji.
k.p.c. art. 233 § par. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny materiału dowodowego przez sąd.
k.p.c. art. 235 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pominięcie dowodu przez sąd odwoławczy.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zakaz nadużywania prawa podmiotowego.
k.c. art. 58 § par. 1 i 2
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 82
Kodeks cywilny
Nieważność oświadczenia woli złożonego pod wpływem braku świadomości lub swobody.
k.c. art. 84
Kodeks cywilny
Wadliwość oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu.
k.c. art. 86
Kodeks cywilny
Skutki błędu wywołanego podstępem.
k.c. art. 388
Kodeks cywilny
Wykorzystanie cudzego przymusowego położenia, niedołęstwa lub braku doświadczenia.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada słuszności w zakresie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność poręczyciela jako dłużnika solidarnego. • Prawidłowe zbadanie zdolności kredytowej przez powoda. • Brak dowodów na wadliwość oświadczenia woli pozwanego. • Brak podstaw do rozłożenia świadczenia na raty. • Bezzasadność wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego psychiatry.
Odrzucone argumenty
Zaniedbanie powoda w badaniu zdolności kredytowej. • Wprowadzenie pozwanego w błąd przy zawieraniu umowy poręczenia. • Niewłaściwość poręczenia ze względu na stan zdrowia psychicznego pozwanego. • Naruszenie zasad współżycia społecznego i wyzysk. • Konieczność rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty. • Konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego psychiatry.
Godne uwagi sformułowania
Pozwany wskazał, iż nie miał świadomości jakie konsekwencje niesie za sobą umowa poręczenia oraz że w razie niewypłacalności kredytobiorców będzie on zobowiązany do spłaty pożyczki. • Teza o tym, że pozwany nie był świadomy znaczenia czynności których dokonuje nie została poparta żadnymi dowodami i jest w istocie gołosłowna. • W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się szczególnie uzasadnionego wypadku, o którym mowa w cytowanym przepisie [art. 320 k.p.c.].
Skład orzekający
Małgorzata Mazurkiewicz-Talaga
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności poręczyciela w przypadku braku wad oświadczenia woli i prawidłowego badania zdolności kredytowej przez wierzyciela. Ugruntowanie stanowiska w zakresie odmowy rozłożenia świadczenia na raty w braku szczególnie uzasadnionych okoliczności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji poręczyciela w umowie pożyczki konsumenckiej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy związane z umowami poręczenia i odpowiedzialnością poręczyciela, a także pokazuje, jak sądy podchodzą do zarzutów dotyczących wad oświadczenia woli i zdolności kredytowej.
“Poręczyłeś pożyczkę? Uważaj, bo możesz spłacić wszystko! Jak uniknąć odpowiedzialności?”
Dane finansowe
WPS: 93 909,04 PLN
zapłata: 93 909,04 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 4050 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.