Orzeczenie · 2016-05-31

I ACA 63/16Bezumowne korzystanie nieruchomości rolne skarb państwa

Sąd

Sąd Apelacyjny w Białymstoku

Miejsce

Białystok

Data

2016-05-31

SAOSNieruchomościgospodarowanie nieruchomościamiŚredniaapelacyjny

nieruchomości rolneSkarb Państwabezumowne korzystaniewynagrodzenieustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymiposiadaniewładanieapelacjakoszty postępowania

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Powódka, Agencja Nieruchomości Rolnych, domagała się od pozwanej spółki (...) Sp. z o.o. zapłaty kwoty 104.976,33 zł tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości rolnych Skarbu Państwa w okresie od 1 stycznia 2013 r. do 7 października 2013 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z dnia 6 listopada 2015 r. zasądził od pozwanej kwotę 74.316,19 zł z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałej części. Sąd Okręgowy ustalił, że pozwana spółka, która została wpisana do rejestru producentów rolnych 26 kwietnia 2013 r. i zawarła umowę spółki 12 kwietnia 2013 r., użytkowała przedmiotowe działki od 12 kwietnia 2013 r. do 7 października 2013 r. Podstawą roszczenia był art. 39b ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Pozwana w apelacji zarzuciła naruszenie art. 233 k.p.c. przez błędną ocenę dowodów oraz art. 39b ustawy w związku z art. 336 k.c. przez uznanie, że władała nieruchomościami. Sąd Apelacyjny w Białymstoku oddalił apelację, w pełni podzielając ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny uznał, że dowody, w tym wniosek o dopłaty obszarowe i protokół zdawczo-odbiorczy podpisany przez prezesa zarządu pozwanej, jednoznacznie potwierdzają fakt władania nieruchomością przez pozwaną spółkę. Sąd podkreślił, że samo złożenie wniosku o dopłaty nie stanowi dowodu władania, ale w korelacji z innymi dowodami, w tym protokołem wydania nieruchomości, wskazuje na posiadanie. Sąd Apelacyjny odrzucił również zarzut naruszenia art. 336 k.c., wskazując, że pojęcie posiadania na potrzeby art. 39b ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa obejmuje zarówno posiadanie samoistne, jak i zależne, a pozwana spółka władała nieruchomością dla siebie. Sąd Apelacyjny zasądził od pozwanej na rzecz powódki 2700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Potwierdzenie zasad odpowiedzialności za bezumowne korzystanie z nieruchomości rolnych Skarbu Państwa oraz interpretacja dowodów w kontekście władania nieruchomością.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej nieruchomości rolnych Skarbu Państwa i zastosowania art. 39b ustawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy złożenie wniosku o dopłaty obszarowe przez spółkę, która nie posiadała jeszcze gruntów, stanowi dowód ich faktycznego władania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Samo złożenie wniosku nie jest dowodem władania, ale w korelacji z innymi dowodami, takimi jak protokół zdawczo-odbiorczy, może potwierdzać fakt władania nieruchomością.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że wniosek o dopłaty, złożony przez pozwaną spółkę, w połączeniu z protokołem zdawczo-odbiorczym nieruchomości, jednoznacznie wskazuje na fakt władania nieruchomością przez pozwaną.

Jak należy interpretować pojęcie 'władania nieruchomością' na potrzeby art. 39b ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pojęcie 'władania' na potrzeby art. 39b ustawy należy rozumieć w cywilnoprawnym znaczeniu, obejmującym zarówno posiadanie samoistne, jak i zależne.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny stwierdził, że dla zastosowania art. 39b ustawy nie ma znaczenia, czy pozwana była posiadaczem samoistnym, czy zależnym, ponieważ przepis ten ma na celu sankcjonowanie korzystania z nieruchomości bez tytułu prawnego.

Czy pozwana spółka, która zawarła umowę spółki i została wpisana do rejestru producentów rolnych po rozpoczęciu okresu, za który dochodzone jest wynagrodzenie, może być obciążona za bezumowne korzystanie z nieruchomości w okresie poprzedzającym jej istnienie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pozwana spółka nie może być obciążona za okres, w którym nie istniała.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy ustalił, że pozwana spółka nie mogła władać gruntami od 1 stycznia 2013 r. do 11 kwietnia 2013 r., ponieważ w tym okresie spółka jeszcze nie istniała.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powódka

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Agencja Nieruchomości Rolnych w W. Oddział Terenowy w O.	instytucja	powódka
... Spółka z o.o. w likwidacji w W.	spółka	pozwana

Przepisy (15)

Główne

u.g.n.r.S.P. art. 39b § 1

Ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa

Osoba władająca nieruchomością Skarbu Państwa bez tytułu prawnego jest zobowiązana do zapłaty wynagrodzenia za korzystanie z niej.

u.g.n.r.S.P. art. 39b § 2

Ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa

Wysokość wynagrodzenia ustala się na dzień, w którym Agencja zażądała zwrotu nieruchomości.

Pomocnicze

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

Podstawa odpowiedzialności deliktowej (w związku z podatkiem rolnym).

k.c. art. 361 § 2

Kodeks cywilny

Zakres odszkodowania (w związku z podatkiem rolnym).

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Termin spełnienia świadczenia (odsetki).

k.c. art. 482

Kodeks cywilny

Odsetki od zaległych odsetek.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.

u.k.s.c. art. 113

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Rozstrzygnięcie o brakujących kosztach sądowych.

k.c. art. 233 § 1

Kodeks cywilny

Zasady oceny dowodów.

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Definicja posiadania.

u.p.w.s.b. art. 7 § 1

Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

Przesłanki przyznania jednolitej płatności obszarowej (wymóg posiadania gruntu).

k.c. art. 224 § 1

Kodeks cywilny

Obowiązek wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy przez samoistnego posiadacza.

k.c. art. 225

Kodeks cywilny

Obowiązek wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy przez samoistnego posiadacza.

k.c. art. 385

Kodeks cywilny

Oddalenie apelacji.

k.c. art. 98

Kodeks cywilny

Zasądzenie kosztów procesu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwana spółka użytkowała nieruchomości rolne Skarbu Państwa bez tytułu prawnego. • Złożenie wniosku o dopłaty obszarowe oraz protokół zdawczo-odbiorczy potwierdzają fakt władania nieruchomością przez pozwaną. • Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie powinno być ustalone zgodnie z art. 39b ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.

Odrzucone argumenty

Pozwana spółka nie władała i nie korzystała z nieruchomości. • Zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. przez błędną ocenę dowodów. • Zarzut naruszenia art. 39b ustawy w związku z art. 336 k.c. przez błędne uznanie posiadania.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Apelacyjny w całości podziela poczynione przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne i przyjmuje je za własne. • Ustalenia faktyczne Sąd pierwszej instancji poczynił - wbrew odmiennej opinii skarżącej w tym względzie - z poszanowaniem zasad oceny dowodów wynikających z art. 233 § 1 k.p.c. • Samo złożenie przez nią w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. wniosków o przyznanie płatności za 2013 rok (...) „nie stanowi przejawu władania” tymi nieruchomościami. • Wskazał mianowicie na protokół zdawczo - odbiorczy z dnia 7 października 2013 roku, podpisany przez prezesa zarządu pozwanej spółki - (...) , którego zapisy są jednoznaczne, a wynika z nich, że pozwana spółka przekazuje Agencji Nieruchomości Rolnych nieruchomość niezabudowaną... • Z faktu przekazania nieruchomości przez pozwaną wynika wprost wniosek, że pozwana władała wcześniej tą nieruchomością. Inaczej nie da się tego logicznie wyjaśnić. • cywilistyczne pojęcie „posiadania” nie w pełni pokrywa się zakresowo z pojęciem rolniczego użytkowania gruntu, niezbędnego dla uzyskania płatności obszarowych.

Skład orzekający

Irena Ejsmont - Wiszowata

przewodniczący

Elżbieta Bieńkowska

sędzia sprawozdawca

Beata Wojtasiak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad odpowiedzialności za bezumowne korzystanie z nieruchomości rolnych Skarbu Państwa oraz interpretacja dowodów w kontekście władania nieruchomością."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej nieruchomości rolnych Skarbu Państwa i zastosowania art. 39b ustawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia bezumownego korzystania z nieruchomości Skarbu Państwa i interpretacji dowodów, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości i administracyjnego.

“Jak udowodnić władanie nieruchomością? Sąd Apelacyjny wyjaśnia znaczenie protokołu zdawczo-odbiorczego.”

Dane finansowe

WPS: 104 976,33 PLN

wynagrodzenie za bezumowne korzystanie: 74 316,19 PLN

podatek rolny: 4311,3 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników