I ACa 542/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczeń powodów M. K. i A. K. o zapłatę z tytułu wad fizycznych nieruchomości sprzedanej przez pozwanych J. S. (1) i J. S. (2) oraz różnicy w powierzchni działki. Sąd Okręgowy w Częstochowie zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powodów kwotę 55 126,28 zł z odsetkami. Pozwani wnieśli apelację, zarzucając szereg uchybień proceduralnych i błędów w ustaleniach faktycznych. Sąd Apelacyjny w Katowicach, po rozpoznaniu sprawy, stwierdził, że apelacja w dużej mierze zasługuje na uwzględnienie. Sąd Apelacyjny zidentyfikował liczne uchybienia proceduralne Sądu Okręgowego, w tym błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego (art. 405 kc zamiast przepisów o rękojmi lub odpowiedzialności kontraktowej) oraz wadliwe ustalenie stanu faktycznego. Sąd Apelacyjny ustalił, że powodowie nie dochowali terminu do zawiadomienia o wadach w ramach rękojmi, co skutkowało utratą tych uprawnień. Niemniej jednak, powodowie mogli dochodzić roszczeń z tytułu odpowiedzialności kontraktowej (art. 471 kc) za szkodę wynikłą z wad ukrytych. Sąd Apelacyjny ustalił koszt usunięcia wad na kwotę 13 816,28 zł, zasądzając od każdego z pozwanych po 6 908,14 zł z odsetkami od dnia doręczenia odpisu pozwu. Sąd Apelacyjny uchylił również wyrok zaoczny Sądu Okręgowego z dnia 3 października 2012 r. w całości, uznając go za wadliwy pod względem redakcji. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania pierwszoinstancyjnego i apelacyjnego, stosując zasadę stosunkowego rozdzielenia kosztów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących rękojmi za wady fizyczne rzeczy sprzedanej, odpowiedzialności kontraktowej za wady ukryte, zasad rozliczania kosztów procesu oraz wadliwości postępowania sądowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji wad nieruchomości i utraty uprawnień z tytułu rękojmi. Interpretacja przepisów o kosztach może być zależna od konkretnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (5)
Czy w przypadku utraty uprawnień z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy sprzedanej, kupujący może dochodzić roszczeń z tytułu odpowiedzialności kontraktowej za szkodę wynikłą z wad ukrytych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kupujący może dochodzić roszczeń z tytułu odpowiedzialności kontraktowej (art. 471 kc) za szkodę wynikłą z wad ukrytych, jeśli nie dochował terminów z tytułu rękojmi.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że powodowie utracili uprawnienia z tytułu rękojmi z powodu niedochowania miesięcznego terminu na zawiadomienie sprzedawcy o wadzie. Jednakże, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, w takiej sytuacji dopuszczalne jest dochodzenie roszczeń z art. 471 kc, które opierają się na wykazaniu szkody, w tym kosztów usunięcia wad.
Czy postanowienie w umowie przedwstępnej o wyłączeniu odpowiedzialności z tytułu rękojmi jest skuteczne?
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie o wyłączeniu odpowiedzialności z tytułu rękojmi zawarte jedynie w umowie przedwstępnej nie wyłącza odpowiedzialności sprzedającego z tytułu rękojmi przy umowie sprzedaży.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że oświadczenie zawarte jedynie w umowie przedwstępnej nie ma wpływu na odpowiedzialność z tytułu rękojmi przy zawarciu umowy sprzedaży.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 kc) zamiast przepisów o rękojmi lub odpowiedzialności kontraktowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zastosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu było całkowicie błędne w sytuacji ważnej umowy sprzedaży.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że w przypadku ważnej umowy kupna-sprzedaży, źródłem ewentualnych roszczeń mogą być przepisy dotyczące rękojmi lub odpowiedzialności kontraktowej, a nie przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Czy zasądzenie kwoty od pozwanych jako dłużników solidarnych i na rzecz powodów jako wierzycieli solidarnych było prawidłowe, gdy solidarność nie wynikała z ustawy ani czynności prawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasądzenie solidarne było nieprawidłowe, gdyż pozwani byli współwłaścicielami w częściach ułamkowych, a po stronie powodowej nie zachodziła solidarność czynna.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że solidarność dłużników i wierzycieli musi wynikać z ustawy lub czynności prawnej, czego brakowało w tej sprawie. Kwota została zasądzona w połowie od każdego z pozwanych na rzecz powodów łącznie.
Od kiedy należało zasądzić odsetki za opóźnienie w przypadku, gdy pozwani nie otrzymali odpisu pozwu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki za opóźnienie należało zasądzić od daty doręczenia pozwanym odpisu wyroku zaocznego, gdyż odpis pozwu nie został im doręczony.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że w sytuacji braku doręczenia odpisu pozwu, datą początkową biegu odsetek powinien być termin doręczenia wyroku zaocznego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | powód |
| A. K. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| J. S. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. S. (2) | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności za szkodę wynikłą z nienależytego wykonania umowy, dopuszczalna w przypadku utraty uprawnień z tytułu rękojmi.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu.
k.p.c. art. 347
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek sądu ponownego rozpoznania sprawy po sprzeciwie od wyroku zaocznego - utrzymanie w mocy lub uchylenie wyroku zaocznego.
u.k.s.s.c. art. 113
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zasady pobierania nieuiszczonych kosztów sądowych.
Pomocnicze
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Sąd pierwszej instancji błędnie zastosował przepis o bezpodstawnym wzbogaceniu.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Sąd pierwszej instancji błędnie zastosował przepis o nienależnym świadczeniu.
k.c. art. 560
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący uprawnień kupującego z tytułu rękojmi (odstąpienie od umowy, obniżenie ceny).
k.c. art. 563
Kodeks cywilny
Przepis określający termin miesięczny na zawiadomienie sprzedawcy o wadzie, którego niedochowanie skutkuje utratą uprawnień z tytułu rękojmi.
k.c. art. 568
Kodeks cywilny
Przepis określający termin wygaśnięcia uprawnień z tytułu rękojmi za wady budynku (trzy lata).
k.p.c. art. 369
Kodeks postępowania cywilnego
Źródła solidarności dłużników i wierzycieli (ustawa lub czynność prawna).
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 328
Kodeks postępowania cywilnego
Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku.
k.p.c. art. 207
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przepisów o dopuszczalności dowodu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji, w tym dopuszczenie spóźnionych dowodów i błędna ocena dowodów. • Naruszenie prawa materialnego, w tym błędne zastosowanie art. 405 kc zamiast przepisów o rękojmi lub odpowiedzialności kontraktowej. • Utrata przez powodów uprawnień z tytułu rękojmi z powodu niedochowania terminu na zawiadomienie o wadzie. • Nieprawidłowe zasądzenie kosztów procesu i sądowych przez sąd pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Argumenty pozwanych dotyczące wyłączenia odpowiedzialności z tytułu rękojmi na podstawie umowy przedwstępnej (uznane za nieskuteczne).
Godne uwagi sformułowania
Prawidłowość zastosowania lub wykładni prawa materialnego może być właściwie oceniona jedynie na kanwie niewadliwie ustalonej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. • Opinia biegłych winna być dopuszczoną w sprawie, gdy zachodzi konieczność powzięcia wiadomości specjalnych, a nie powielanie procesu myślowego biegłego. • W sytuacji utraty roszczeń z tytułu rękojmi można dochodzić roszczeń z art. 471 kc, stanowiącego o szkodzie spowodowanej nienależytym wykonaniem umowy. • Nie można przyjąć, że płacąc wyższą cenę powodowie doprowadzili do bezpodstawnego wzbogacenia pozwanych.
Skład orzekający
Ewa Tkocz
przewodniczący
Lucyna Świderska-Pilis
sprawozdawca
Aneta Pieczyrak-Pisulińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rękojmi za wady fizyczne rzeczy sprzedanej, odpowiedzialności kontraktowej za wady ukryte, zasad rozliczania kosztów procesu oraz wadliwości postępowania sądowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wad nieruchomości i utraty uprawnień z tytułu rękojmi. Interpretacja przepisów o kosztach może być zależna od konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność postępowań dotyczących wad nieruchomości i błędów proceduralnych sądów pierwszej instancji, co jest cenne dla praktyków prawa. Pokazuje również, jak ważne jest prawidłowe dochodzenie roszczeń i przestrzeganie terminów procesowych.
“Wady nieruchomości: Kiedy rękojmia nie działa, a odpowiedzialność kontraktowa ratuje kupującego?”
Dane finansowe
WPS: 152 550 PLN
częściowe zasądzenie roszczenia: 6908,14 PLN
częściowe zasądzenie roszczenia: 6908,14 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.