I ACA 491/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację powoda w sprawie o zapłatę należności z umowy kredytu hipotecznego, zabezpieczonego hipoteką na nieruchomości, która następnie została sprzedana pozwanemu jako dłużnikowi rzeczowemu. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, uznając roszczenie za niewymagalne z powodu niewykazania skutecznego wypowiedzenia umowy kredytu. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że powód nie udowodnił skutecznego doręczenia wypowiedzenia umowy kredytu dłużnikom osobistym, ani spełnienia warunków formalnych do wypowiedzenia. Ponadto, sąd odwoławczy z urzędu zbadał umowę pod kątem klauzul abuzywnych i uznał, że postanowienia dotyczące indeksacji walutowej (ustalanie kursu CHF przez bank) są niedozwolone, co czyni umowę nieważną. Sąd odwoławczy stwierdził, że brak skutecznego wypowiedzenia umowy i nieważność umowy z powodu abuzywnych klauzul uniemożliwiają dochodzenie roszczenia zarówno od dłużników osobistych, jak i rzeczowego. Sąd odrzucił również próbę zmiany powództwa w postępowaniu apelacyjnym na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (4)
Czy umowa kredytu hipotecznego indeksowanego kursem CHF, zawarta z konsumentem, zawiera niedozwolone postanowienia umowne dotyczące sposobu ustalania kursu waluty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia dotyczące indeksacji walutowej, pozwalające bankowi na dowolne ustalanie kursu waluty, są niedozwolone i czynią umowę nieważną.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że postanowienia umowy pozwalające bankowi na jednostronne i dowolne ustalanie kursu waluty CHF, bez obiektywnych kryteriów rynkowych, są niedozwolone (abuzywne) zgodnie z art. 385¹ KC i implementowaną dyrektywą UE. Brak jasnych zasad ustalania kursu narażał konsumenta na nieprzewidywalność i nierówność stron.
Czy wypowiedzenie umowy kredytu hipotecznego przez bank było skuteczne wobec dłużników osobistych i dłużnika rzeczowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wypowiedzenie nie było skuteczne z powodu niewykazania spełnienia warunków formalnych (wezwanie do zapłaty) oraz nieskutecznego doręczenia oświadczenia o wypowiedzeniu dłużnikom osobistym i rzeczowemu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że powód nie przedłożył dowodów na spełnienie warunków wypowiedzenia umowy (wcześniejsze wezwanie do zapłaty) ani na skuteczne doręczenie oświadczenia o wypowiedzeniu dłużnikom osobistym. Dodatkowo, wypowiedzenie było adresowane w sposób niezgodny z umową (nie na adres pełnomocnika). Brak skutecznego wypowiedzenia wobec dłużników osobistych uniemożliwia dochodzenie roszczenia od dłużnika rzeczowego.
Czy pozew o zapłatę złożony przez nabywcę wierzytelności może stanowić skuteczne wypowiedzenie umowy kredytu wobec dłużnika rzeczowego?
Odpowiedź sądu
Nie, złożenie pozwu o zapłatę nie jest skutecznym wypowiedzeniem umowy kredytu w rozumieniu przepisów materialnoprawnych.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy odrzucił argumentację apelacji, że samo doręczenie odpisu pozwu o zapłatę może stanowić skuteczne wypowiedzenie umowy kredytu. Podkreślono, że wypowiedzenie jest czynnością materialnoprawną, a doręczenie pozwu kuratorowi procesowemu nie wywołuje skutków materialnoprawnych.
Czy wpis hipoteki do księgi wieczystej stanowi domniemanie istnienia i wymagalności zabezpieczonej wierzytelności w postępowaniu przeciwko dłużnikowi rzeczowemu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wpis hipoteki kaucyjnej do księgi wieczystej stanowi domniemanie istnienia wierzytelności, ale nie jej wymagalności, która musi być udowodniona.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że domniemanie z art. 3 KWU (a wcześniej art. 71 KWU) dotyczy istnienia prawa, ale nie jego wymagalności. Wymagalność wierzytelności hipotecznej, która zależy od wypowiedzenia umowy, musi być udowodniona przez wierzyciela.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Fundusz (...) | instytucja | powód |
| S. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| r.pr. J. S. | inne | kurator dla pozwanego |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 61 § § 1
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli o wypowiedzeniu jest złożone z chwilą, gdy doszło do adresata w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią.
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne).
u.k.w.h. art. 65 § ust. 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
u.k.w.h. art. 78 § ust. 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Jeżeli wymagalność wierzytelności hipotecznej zależy od wypowiedzenia, a właściciel nieruchomości obciążonej nie jest dłużnikiem osobistym, wypowiedzenie powinno być dokonane także w stosunku do niego.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 385¹ § § 2
Kodeks cywilny
Umowa związuje strony w pozostałym zakresie.
k.c. art. 385¹ § § 4
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.
k.p.c. art. 144
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 383
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 191
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 506 § § 2
Kodeks cywilny
W razie wątpliwości poczytuje się, że zmiana treści dotychczasowego zobowiązania nie stanowi odnowienia.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Skład orzekający
Kamil Grzesik
przewodniczący-sprawozdawca
Józef Wąsik
sędzia
Sławomir Jamróg
sędzia
Informacje dodatkowe
Dane finansowe
WPS: 500 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.