Orzeczenie · 2025-09-16

I ACa 3429/23Uchylenie decyzji VAT brak uzasadnienia 62

Sąd
Sąd Apelacyjny w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2025-09-16
SAOSCywilneochrona konsumentówWysokaapelacyjny
kredyt frankowyabuzywnośćnieważność umowyzwrot świadczeńochrona konsumentaSąd Apelacyjny Krakówdenominacjaprzeliczenia walutowe

Sprawa dotyczyła roszczenia powodów M. i J. Z. o zapłatę kwoty 609 029,09 zł tytułem zwrotu świadczeń nienależnie spełnionych w wykonaniu umowy kredytu denominowanego w CHF z 2005 roku, zawartej z poprzednikiem prawnym pozwanego Banku (...) S.A. Powodowie argumentowali, że umowa jest nieważna z powodu abuzywności części jej postanowień, w szczególności dotyczących mechanizmu denominacji i przeliczeń walutowych. Sąd Okręgowy w Krakowie uwzględnił powództwo w przeważającej części, zasądzając od banku na rzecz powodów kwotę 609 029,09 zł wraz z odsetkami oraz zwrot kosztów postępowania. Bank złożył apelację, podnosząc szereg zarzutów procesowych i materialnych, w tym naruszenie art. 233 §1 kpc, art. 227 kpc, art. 385¹ §1 kc oraz uznanie umowy za nieważną w całości. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację banku, uznając ją za nieuzasadnioną. Sąd odwoławczy podzielił stanowisko Sądu Okręgowego co do nieważności umowy od samego początku z powodu abuzywności klauzul dotyczących mechanizmu denominacji i przeliczeń walutowych. Stwierdzono, że klauzule te nie były indywidualnie uzgodnione, naruszały dobre obyczaje i rażąco interesy konsumentów, a ich eliminacja prowadziła do niemożności określenia świadczenia. Sąd Apelacyjny odrzucił również zarzuty procesowe banku, w tym dotyczące oceny dowodów i pominięcia dowodu z opinii biegłego. Uznano, że umowa nie mogła być dalej wykonywana ani uzupełniana przepisami ogólnymi, zgodnie z orzecznictwem TSUE. W konsekwencji, bank został obciążony obowiązkiem zwrotu spełnionych przez powodów świadczeń, a apelacja banku została oddalona. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania apelacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie nieważności umów kredytów denominowanych w walucie obcej z powodu klauzul abuzywnych i obowiązek zwrotu świadczeń przez bank.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy umów zawartych przed wejściem w życie specyficznych regulacji dotyczących kredytów walutowych i umów opartych na wzorcach stosowanych przez banki.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postanowienia umowy kredytu denominowanego w walucie obcej dotyczące mechanizmu denominacji i przeliczeń walutowych, oparte na tabeli kursów banku, mogą być uznane za klauzule abuzywne w rozumieniu art. 385¹ §1 kc?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienia te są klauzulami abuzywnymi, ponieważ nie były indywidualnie uzgodnione, naruszały dobre obyczaje i rażąco interesy konsumentów, a bank jednostronnie kształtował kursy walut.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mechanizm przeliczeniowy oparty na tabeli kursów banku, nie był indywidualnie uzgodniony, narzucał konsumentowi nieograniczone ryzyko walutowe i pozwalał bankowi na dowolne ustalanie kursów, co naruszało dobre obyczaje i interesy konsumenta. Brak jasności i przejrzystości tych postanowień uniemożliwił konsumentowi racjonalną ocenę swojej sytuacji finansowej.

Jaka jest konsekwencja uznania klauzul dotyczących mechanizmu denominacji i przeliczeń walutowych za abuzywne dla ważności całej umowy kredytu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Uznanie tych klauzul za abuzywne prowadzi do nieważności całej umowy kredytu, ponieważ eliminacja tych postanowień uniemożliwia określenie świadczenia stron i nie można wypełnić powstałej luki przepisami ogólnymi.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że kluczowe postanowienia dotyczące mechanizmu denominacji i przeliczeń walutowych, które określają główne świadczenia stron, po ich wyeliminowaniu jako abuzywnych, powodują, że umowa nie może dalej funkcjonować. Brak jest podstaw do uzupełnienia luki przepisami ogólnymi, a próba zastąpienia ich innymi mechanizmami stanowiłaby nadmierną ingerencję w treść umowy.

Czy zarzut przedawnienia roszczenia o zwrot nienależnie spełnionych świadczeń z umowy kredytu jest uzasadniony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut przedawnienia nie jest uzasadniony, ponieważ termin przedawnienia roszczeń o zwrot nienależnie spełnionych świadczeń może rozpocząć bieg dopiero po podjęciu przez kredytobiorcę-konsumenta wiążącej decyzji o braku podstawy prawnej świadczenia.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na uchwale SN III CZP 11/20, zgodnie z którą bieg terminu przedawnienia roszczeń o zwrot nienależnych świadczeń rozpoczyna się od momentu, gdy konsument podejmie świadomą decyzję o braku podstawy prawnej świadczenia, co oznacza, że brak podstawy stał się definitywny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
powodowie

Strony

NazwaTypRola
M. Z.osoba_fizycznapowód
J. Z.osoba_fizycznapowód
Bank (...) S.A. w W.spółkapozwany

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 385 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

k.c. art. 410 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 410 § 2

Kodeks cywilny

u.p.b. art. 69

Ustawa Prawo bankowe

Pomocnicze

k.p.c. art. 327 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 22 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 98 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 98 § 3

Kodeks cywilny

u.p.b. art. 69 § 3

Ustawa Prawo bankowe

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa kredytu denominowanego w CHF zawiera klauzule abuzywne dotyczące mechanizmu denominacji i przeliczeń walutowych. • Abuzywność klauzul prowadzi do nieważności całej umowy kredytu. • Roszczenie o zwrot nienależnie spełnionych świadczeń nie jest przedawnione. • Bank nie wykazał, że świadczenia zostały zużyte lub że nie podlegają zwrotowi z innych przyczyn.

Odrzucone argumenty

Zarzuty apelacyjne banku dotyczące naruszenia prawa procesowego (art. 233 §1 kpc, art. 227 kpc) i materialnego (art. 385¹ §1 kc, art. 65 §1 i 2 kc). • Zarzut przedawnienia roszczenia. • Zarzut zatrzymania świadczenia przez bank.

Godne uwagi sformułowania

pisemne motywy rozstrzygnięcia mają zachowywać zwięzłość • klauzule, na podstawie których dochodziło do przeliczenia wypłaconej w złotówkach kwoty kredytu i spłacanych w złotówkach kwot rat na CHF, są klauzulami abuzywnymi w rozumieniu art. 385 1 §1 kc • brak jest podstaw do kwestionowania, w dacie podpisania jej przez strony sporu, możliwości zawierania umów kredytowych , w których zobowiązania stron wyrażane były w walucie innej niż złoty polski • mechanizm denominacji kształtuje więc w sposób bezpośredni zasady, według których powodowie spełniać mieli swoje podstawowe obowiązki wynikające z umowy kredytu • oceny, czy postanowienie umowne jest niedozwolone ( art. 385 1 § 1 k.c. ), dokonuje się według stanu z chwili jej zawarcia • nie można podzielić , jako zasadnego, żadnego z zarzutów apelacyjnych na które powołuje się bank • zarzut procesowy jest usprawiedliwiony jedynie wówczas, jeżeli zostanie dowiedzione , że gdyby nie potwierdzone błędy proceduralne Sądu niższej instancji , orzeczenie kończące spór stron miałoby inną treść • nie można tracić z pola widzenia również , że swobodna ocena dowodów stanowi jeden z podstawowych elementów składających się na jurysdykcyjną kompetencję Sądu • nie można uznać za usprawiedliwiony żadnego z zarzutów materialnych postawionych w apelacji strony pozwanej • postanowienia umowy, które określają zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu na złotówki przy wypłacie kredytu, a także spłacanych rat na walutę obcą, pozwalające bankowi…

Skład orzekający

Grzegorz Krężołek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytów denominowanych w walucie obcej z powodu klauzul abuzywnych i obowiązek zwrotu świadczeń przez bank."

Ograniczenia: Dotyczy umów zawartych przed wejściem w życie specyficznych regulacji dotyczących kredytów walutowych i umów opartych na wzorcach stosowanych przez banki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i abuzywnych klauzul bankowych, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie zarówno wśród prawników, jak i konsumentów.

Bank przegrał w sądzie apelacyjnym: umowa kredytu frankowego nieważna z powodu klauzul abuzywnych!

Dane finansowe

WPS: 609 029,09 PLN

zwrot świadczeń: 609 029,09 PLN

koszty postępowania apelacyjnego: 8100 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst