Orzeczenie · 2026-04-01

I ACa 209/25Niedozwolone klauzule kredytu walutowego bank przegrywa apelację

Sąd

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie

Miejsce

Rzeszów

Data

2026-04-01

SAOSCywilneochrona konsumentówWysokaapelacyjny

kredyt frankowyabuzywnośćklauzula niedozwolonaochrona konsumentanieważność umowyzwrot świadczeniakoszty postępowania

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła powództwa C. I. przeciwko (...) S.A. w A. o zapłatę kwoty 92.617,67 zł oraz 97.347,00 CHF, które powódka uznała za nienależnie pobrane w ramach umowy kredytu hipotecznego denominowanego w CHF z 2006 roku. Sąd Okręgowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 8 stycznia 2025 r. zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 92.617,67 zł oraz kwotę 97.347,00 CHF wraz z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałym zakresie i zasądzając koszty procesu. Sąd Okręgowy ustalił, że umowa kredytu była wadliwa z powodu niedozwolonych postanowień umownych dotyczących mechanizmu ustalania kursu waluty, co skutkowało nieważnością umowy. Pozwany bank wniósł apelację, kwestionując m.in. ustalenia faktyczne, ocenę dowodów oraz zastosowanie przepisów o abuzywności klauzul umownych. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, rozpoznając apelację, oddalił ją w całości. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu Okręgowego, podkreślając, że bank nie wykazał, iż przedstawił konsumentce pełne informacje o ryzyku kursowym i całkowitym koszcie kredytu. Sąd Apelacyjny potwierdził, że klauzule indeksacyjne w tej umowie były abuzywne, ponieważ pozostawiały bankowi swobodę w ustalaniu kursów walut, co rażąco naruszało interesy konsumenta. Sąd odwoławczy wskazał, że po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul umowa nie może funkcjonować, co prowadzi do jej nieważności, a rozliczenia stron powinny nastąpić według teorii dwóch kondykcji. W konsekwencji apelacja pozwanego została oddalona, a pozwany został obciążony kosztami postępowania apelacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie nieważności umów kredytów denominowanych/indeksowanych w CHF z powodu abuzywności klauzul kursowych oraz zasady rozliczeń stron według teorii dwóch kondykcji.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i umowy, ale jego zasady prawne są szeroko stosowalne do podobnych spraw frankowych.

Zagadnienia prawne (4)

Czy klauzule umowne dotyczące sposobu ustalania kursu waluty obcej w umowie kredytu denominowanego do CHF są abuzywne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, klauzule te są abuzywne, ponieważ pozostawiają bankowi swobodę w ustalaniu kursów walut, co rażąco narusza interesy konsumenta i jest sprzeczne z dobrymi obyczajami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że bank nie przedstawił konsumentce wystarczających informacji o ryzyku kursowym i całkowitym koszcie kredytu. Klauzule te nie zawierały jednoznacznych kryteriów ustalania kursów, co dawało bankowi nadmierną swobodę i naruszało równowagę kontraktową.

Jaki jest skutek stwierdzenia abuzywności klauzul umownych w umowie kredytu denominowanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Stwierdzenie abuzywności klauzul prowadzi do ich bezskuteczności ex tunc, a jeśli umowa nie może funkcjonować bez tych klauzul, prowadzi to do jej całkowitej nieważności.

Uzasadnienie

Po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul indeksacyjnych umowa nie może funkcjonować, ponieważ nie można ustalić wysokości rat i całkowitego kosztu kredytu. Sąd nie może uzupełniać luk w umowie na podstawie przepisów ogólnych, a zastąpienie klauzul średnim kursem NBP byłoby zmianą umowy.

Jak należy rozliczyć strony w przypadku stwierdzenia nieważności umowy kredytu walutowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Strony powinny rozliczyć się według teorii dwóch kondykcji, co oznacza, że bank zwraca konsumentowi wpłacone raty, a konsument zwraca bankowi wypłacony kapitał.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na uchwale Sądu Najwyższego (III CZP 6/21), która stanowi, że w przypadku nieważności umowy kredytu walutowego strony powinny rozliczyć się według teorii dwóch kondykcji. Teoria salda nie ma podstawy normatywnej i byłaby niekorzystna dla konsumenta.

Czy bank może żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty kapitału kredytu po stwierdzeniu nieważności umowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bank nie może żądać zwrotu całej nominalnej kwoty kapitału kredytu, ignorując dokonane przez konsumenta spłaty. Sądy krajowe mają obowiązek stosowania przepisów z uwzględnieniem interesu konsumenta.

Uzasadnienie

Wyrok TSUE w sprawie C-396/24 (P.) precyzuje zasady rozliczeń po stronie banku, potwierdzając, że bank nie może ignorować spłat dokonanych przez konsumenta. Sądy krajowe muszą uwzględniać interes konsumenta.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powódka

Strony

Nazwa	Typ	Rola
C. I.	osoba_fizyczna	powódka
(...) S.A. w A.	spółka	pozwany

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych) w umowach z konsumentami. Postanowienia nieuzgodnione indywidualnie, kształtujące prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami lub rażąco naruszający jego interesy, nie wiążą konsumenta, chyba że dotyczą głównych świadczeń stron i są sformułowane jednoznacznie.

Pomocnicze

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Reguluje obowiązek zwrotu bezpodstawnie uzyskanej korzyści majątkowej.

k.p.c. art. 387 § § 2¹

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji nie jest obowiązany powtarzać ustaleń sądu pierwszej instancji, jeśli są one prawidłowe.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy swobodnej oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 321 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad zasądzania kosztów postępowania.

Pr. bank. art. 69 § ust. 1

Prawo bankowe

Definicja umowy kredytu bankowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedozwolony charakter klauzul umownych dotyczących sposobu ustalania kursu waluty CHF. • Brak wystarczających informacji o ryzyku kursowym i całkowitym koszcie kredytu udzielonych konsumentowi przez bank. • Nieważność umowy kredytu po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul. • Zastosowanie teorii dwóch kondykcji do rozliczenia stron po stwierdzeniu nieważności umowy.

Odrzucone argumenty

Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i prawa materialnego przez Sąd Okręgowy. • Twierdzenie banku, że nie ma obowiązku informowania o ryzykach związanych z kredytem. • Argumentacja banku o braku możliwości badania abuzywności postanowień po spłaceniu kredytu. • Zarzut naruszenia art. 5 k.c. przez powódkę.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Apelacyjny nie przewiduje możliwości zastąpienia abuzywnych postanowień umownych związanych z przeliczeniem kursu franka szwajcarskiego innym przelicznikiem. • Sama świadomość powódki, że zawiera kredyt indeksowany, nie oznacza w żadnym razie należytego wykonania przez bank spoczywających na nim jako przedsiębiorcy obowiązków względem konsumenta. • Postanowienia określające główne świadczenia stron nie podlegają bowiem takiej kontroli jedynie pod warunkiem, że zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. • Konsekwencją stwierdzenia abuzywności klauzul umownych spełniających wymagania art. 385 1 § 1 k.c. jest działająca ex lege sankcja bezskuteczności niedozwolonych postanowień, połączona z przewidzianą w art. 385 1 § 2 k.c. zasadą związania stron umową w pozostałym zakresie. • Po wyeliminowaniu klauzul indeksacyjnych umowa uniemożliwiała ustalanie zasad spłaty kredytu, w szczególności wysokości rat oraz ogólny koszt kredytu, który zupełnie nie dał się przewidzieć.

Skład orzekający

Witold Benicki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytów denominowanych/indeksowanych w CHF z powodu abuzywności klauzul kursowych oraz zasady rozliczeń stron według teorii dwóch kondykcji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i umowy, ale jego zasady prawne są szeroko stosowalne do podobnych spraw frankowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą dotyczącą abuzywności klauzul walutowych oraz nieważności umów, co jest niezwykle istotne dla wielu konsumentów i prawników.

“Bank przegrywa apelację w sprawie kredytu frankowego: Sąd potwierdza nieważność umowy i zasądza zwrot pieniędzy dla konsumenta.”

Dane finansowe

WPS: 537 591 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 8100 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników