I ACA 2/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa Z. W. przeciwko (...) spółce z o.o. o zapłatę 480 000 zł tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, na której posadowiona była trafostacja. Powód wskazał, że jest właścicielem działki, a stan prawny korzystania z niej przez pozwaną nie jest uregulowany. Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 6 listopada 2012 r. zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 18 155 zł z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałej części. Sąd ustalił, że trafostacja została wybudowana przez R. M. na podstawie pozwolenia na budowę, które później zostało uchylone. Pozwana nabyła urządzenia od poprzednika prawnego R. M. w 1990 r. Sąd Okręgowy uznał, że pozwana korzystała z nieruchomości w złej wierze co najmniej od 2000 roku, kiedy to powód zaczął dochodzić wydania nieruchomości, i zasądził wynagrodzenie za okres 10 lat wstecz. Pozwana wniosła apelację, zarzucając naruszenie prawa materialnego (art. 7 kc w zw. z art. 224 § 2 kc) poprzez błędne przyjęcie utraty dobrej wiary oraz naruszenie przepisów procesowych (art. 234 kpc, art. 233 § 1 kpc) w zakresie oceny dowodów, w szczególności opinii biegłego dotyczącej powierzchni zajmowanej przez urządzenia. Sąd Apelacyjny w Szczecinie oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i ocenę dowodów Sądu Okręgowego. Uznano, że pozwana, jako profesjonalny podmiot, powinna była ustalić stan prawny nieruchomości w momencie przejęcia urządzeń, a pozwolenie na budowę wydane osobie trzeciej nie stanowiło wystarczającego tytułu prawnego. Sąd Apelacyjny podkreślił, że dobra wiara wyłączona jest nie tylko przez pozytywną wiedzę o braku uprawnienia, ale także przez brak wiadomości spowodowany niedbalstwem. W tym kontekście, wezwania powoda do wydania nieruchomości od 2000 roku stanowiły dla pozwanej sygnał o potencjalnym braku tytułu prawnego do gruntu. Sąd Apelacyjny uznał, że ustalona przez Sąd Okręgowy kwota wynagrodzenia jest adekwatna do zakresu korzystania z nieruchomości, uwzględniając także uciążliwości związane z lokalizacją urządzeń.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie odpowiedzialności za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez przedsiębiorstwa przesyłowe, zwłaszcza w kontekście dobrej wiary i obowiązku ustalenia stanu prawnego nieruchomości.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z urządzeniami przesyłowymi i trafostacją. Interpretacja dobrej wiary może być różnie stosowana w zależności od okoliczności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przedsiębiorca energetyczny korzystający z nieruchomości bez tytułu prawnego, na której posadowione są urządzenia przesyłowe, działa w dobrej wierze, jeśli posiadał pozwolenie na budowę wydane osobie trzeciej i nie ustalił stanu prawnego nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedsiębiorca działa w złej wierze, jeśli nie ustalił stanu prawnego nieruchomości, na której posadowione są urządzenia, a jedynie posiadał pozwolenie na budowę wydane osobie trzeciej. Dobra wiara wyłączona jest także przez niedbalstwo.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że profesjonalny podmiot powinien ustalić stan prawny nieruchomości w momencie przejęcia urządzeń, a pozwolenie na budowę wydane osobie trzeciej nie stanowi tytułu prawnego do gruntu. Wezwania właściciela nieruchomości do jej wydania od 2000 roku stanowiły dla pozwanej sygnał o potencjalnym braku tytułu prawnego.
Jak ustalić wysokość wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, na której znajdują się urządzenia przesyłowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wysokość wynagrodzenia powinna być ustalana według stawek rynkowych, uwzględniając charakter i trwałość obciążenia oraz jego uciążliwości, a także możliwość oddania nieruchomości do użytkowania innemu podmiotowi.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłego, który wycenił wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości na podstawie stawek rynkowych dla terenów skomercjalizowanych, uwzględniając także trwałe zmniejszenie wartości gruntu i uciążliwości związane z obsługą urządzeń.
Czy urządzenia służące do doprowadzania energii elektrycznej, posadowione na gruncie, stają się częścią składową nieruchomości lub przedsiębiorstwa energetycznego na podstawie samego faktu przyłączenia do sieci?
Odpowiedź sądu
Urządzenia te nie stają się częścią składową nieruchomości, chyba że są trwale z nią związane. Mogą wejść w skład przedsiębiorstwa na podstawie zdarzeń prawnych, a nie samego przyłączenia. Jeśli nie są trwale związane z instalacją, pozostają własnością właściciela gruntu.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 49 § 1 kc i orzecznictwa, wskazując, że urządzenia przesyłowe nie są częściami składowymi nieruchomości, chyba że są trwale z nią związane. Ich status zależy od umowy lub innych zdarzeń prawnych, a nie samego przyłączenia do sieci.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. W. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 224 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa do dochodzenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z rzeczy przez posiadacza w złej wierze.
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Nakłada na posiadacza rzeczy będącego w złej wierze obowiązek wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy.
Pomocnicze
k.c. art. 49 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej i innych podobnych urządzeń, które nie stanowią części składowych nieruchomości.
k.c. art. 47 § § 2
Kodeks cywilny
Definicja części składowej rzeczy.
k.c. art. 7
Kodeks cywilny
Zasada współżycia społecznego, w tym zasada dobrej wiary.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 234
Kodeks postępowania cywilnego
Domniemania prawne.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek orzeczenia o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwana korzystała z nieruchomości bez tytułu prawnego. • Pozwana działała w złej wierze od co najmniej 2000 roku, co uzasadnia zasądzenie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie. • Wysokość wynagrodzenia powinna być ustalona według stawek rynkowych, uwzględniając uciążliwości związane z urządzeniami przesyłowymi.
Odrzucone argumenty
Pozwana działała w dobrej wierze, ponieważ posiadała pozwolenie na budowę wydane osobie trzeciej. • Powód nie udźwignął ciężaru dowodu obalenia domniemania dobrej wiary. • Opinia biegłego dotycząca powierzchni zajmowanej przez urządzenia była wadliwa.
Godne uwagi sformułowania
Dobra wiara wyłączona jest nie tylko przez pozytywną wiadomość o braku uprawnienia, ale i brak wiadomości spowodowany niedbalstwem. • Pozwolenie na budowę co najwyżej wskazuje na to kto wybudował przejmowane urządzenie, nie rozstrzyga natomiast kwestii prawa własności działki, na której owo urządzenie zostało posadowione. • Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie nie jest świadczeniem okresowym, a z natury tego świadczenia wynika, że strona pozwana – podmiot profesjonalny - winna liczyć się z obowiązkiem zapłaty właścicielowi, za korzystnie z jego gruntu z chwilą kiedy do tego korzystania doszło.
Skład orzekający
Małgorzata Gawinek
przewodniczący-sprawozdawca
Marta Sawicka
sędzia
Agnieszka Sołtyka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie odpowiedzialności za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez przedsiębiorstwa przesyłowe, zwłaszcza w kontekście dobrej wiary i obowiązku ustalenia stanu prawnego nieruchomości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z urządzeniami przesyłowymi i trafostacją. Interpretacja dobrej wiary może być różnie stosowana w zależności od okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu bezumownego korzystania z nieruchomości pod infrastrukturę przesyłową, co jest istotne dla właścicieli gruntów i przedsiębiorstw energetycznych. Kwestia dobrej wiary i odpowiedzialności profesjonalnego podmiotu jest kluczowa.
“Czy pozwolenie na budowę zwalnia z odpowiedzialności za korzystanie z cudzej ziemi? Sąd Apelacyjny odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 480 000 PLN
wynagrodzenie za bezumowne korzystanie: 18 155 PLN
koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym: 1800 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.