I ACa 2/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Rzeszowie rozpoznał sprawę z powództwa J. D. przeciwko (...) Spółce z o.o. o zapłatę, dotyczącą ceny sprzedaży linii do obierania cebuli. Sąd Okręgowy w Rzeszowie zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 319 800 zł z odsetkami oraz koszty postępowania. Pozwany w apelacji kwestionował wyrok, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o błędzie (art. 84 kc) i podstępie (art. 86 kc), twierdząc, że skutecznie uchylił się od skutków prawnych umowy sprzedaży z powodu błędu co do wartości maszyny. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że własność maszyny przez powoda w dacie sprzedaży została skutecznie wykazana. Analizując zarzuty dotyczące błędu, sąd uznał, że błąd pozwanej co do wysokości ceny nie był błędem co do treści czynności prawnej, lecz błędem co do pobudki (motywacji), który nie uzasadnia uchylenia się od skutków prawnych umowy, chyba że został wywołany podstępnie. Sąd nie dopatrzył się podstępu ze strony powoda ani osób trzecich. Wartość maszyny i jej stan techniczny w dacie sprzedaży nie były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, która dotyczyła ceny wynikającej z umowy sprzedaży. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Okręgowego, oddalając apelację na podstawie art. 385 kpc i zasądzając od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia błędu co do treści czynności prawnej w kontekście umowy sprzedaży i błędnego oszacowania wartości przedmiotu umowy, a także rozróżnienie błędu co do pobudki od błędu co do treści czynności prawnej.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z umową sprzedaży maszyny i późniejszym leasingiem.
Zagadnienia prawne (3)
Czy błąd pozwanej co do wartości maszyny stanowi błąd co do treści czynności prawnej, uzasadniający uchylenie się od skutków prawnych umowy sprzedaży?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, błąd co do wysokości ceny ustalonej w umowie sprzedaży nie może być uznany za błąd co do treści czynności prawnej. W tym przypadku był to błąd co do pobudki (motywacji) i nietrafne przewidywanie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że błąd pozwanej dotyczył sfery motywacyjnej (chęć zawarcia umowy leasingu, przewidywane zyski), a nie elementów istotnych samej umowy sprzedaży, takich jak cena jako taka. Pozwana znała opinie o wartości maszyny i podjęła decyzję o cenie, kierując się przyszłymi korzyściami z leasingu, co nie jest błędem co do treści czynności prawnej.
Czy działania powoda lub osób trzecich nosiły znamiona podstępu w rozumieniu art. 86 kc, który uzasadniałby uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, materiał dowodowy nie potwierdził podstępnego działania powoda ani osób trzecich.
Uzasadnienie
Sąd analizował zeznania świadków i dokumenty, stwierdzając, że zabiegi powoda o zawarcie umowy sprzedaży i leasingu nie nosiły cech podstępu. Wątpliwości co do przyczyn ustalania różnych cen maszyny czy motywów kolejnych zbywców nie stanowiły dowodu podstępu.
Czy powód był właścicielem linii do obierania cebuli w dacie zawarcia umowy sprzedaży z pozwanym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, własność maszyny przez powoda w dacie sprzedaży została skutecznie wykazana.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na fakturze VAT, wykazie środków trwałych, rejestrze zakupów VAT, a także zeznaniach powoda i świadków, które potwierdzały własność powoda w kluczowym momencie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. D. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka z o.o. | spółka | pozwany |
| K. M. | osoba_fizyczna | świadkowa/leasingobiorca/sprzedawca |
| P.P.U. H. K. J. D. | inne | powód (w uzasadnieniu wyroku SO) |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 535
Kodeks cywilny
Podstawa rozstrzygnięcia o zapłacie ceny sprzedaży.
k.c. art. 84 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Dotyczy uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu.
k.c. art. 86 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Dotyczy uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem podstępu.
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach procesu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia apelacji.
Pomocnicze
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Podstawa rozstrzygnięcia o odsetkach ustawowych.
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny materiału dowodowego.
k.p.c. art. 245
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dokumentów jako dowodów.
k.p.c. art. 278 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dowodu z opinii biegłego.
k.c. art. 339
Kodeks cywilny
Dotyczy domniemania prawnych związanych z posiadaniem.
k.c. art. 341
Kodeks cywilny
Dotyczy domniemania prawnego zgodności posiadania z prawem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błąd pozwanej dotyczył pobudki, a nie treści czynności prawnej. • Powód był właścicielem maszyny w dacie sprzedaży. • Brak dowodów na podstępne działanie powoda lub osób trzecich.
Odrzucone argumenty
Pozwana skutecznie uchyliła się od skutków prawnych umowy sprzedaży z powodu błędu co do wartości maszyny. • Powód nie był właścicielem sprzedanej maszyny. • Naruszenie przepisów o domniemaniach prawnych (art. 339, 341 kc). • Naruszenie przepisów procesowych dotyczących oceny dowodów i wniosków dowodowych.
Godne uwagi sformułowania
błąd był błędem, co do wnioskowania, należał do sfery motywacyjnej i stanowił pobudkę • nie dotyczył w chwili zawierania umowy sprzedaży w dniu 20 stycznia 2011r. okoliczności związanej z jej treścią • Wartość maszyny nie łączy się z mylnym wyobrażeniem o jakiejś okoliczności zewnętrznej, lecz jest wynikiem nietrafnego przewidywania. • Błąd co do wysokości ceny ustalonej w umowie sprzedaży nie może być uznany za błąd co do treści czynności prawnej.
Skład orzekający
Marek Klimczak
przewodniczący
Kazimierz Rusin
sędzia
Małgorzata Moskwa
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia błędu co do treści czynności prawnej w kontekście umowy sprzedaży i błędnego oszacowania wartości przedmiotu umowy, a także rozróżnienie błędu co do pobudki od błędu co do treści czynności prawnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z umową sprzedaży maszyny i późniejszym leasingiem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne rozróżnienie między błędem co do treści czynności prawnej a błędem co do pobudki, co ma kluczowe znaczenie przy uchylaniu się od skutków prawnych umów. Pokazuje też, jak sądy analizują złożone transakcje finansowe i oceniają dowody.
“Błąd co do ceny to nie zawsze podstawa do unieważnienia umowy – kluczowe rozróżnienie dla przedsiębiorców.”
Dane finansowe
WPS: 319 800 PLN
zapłata ceny sprzedaży: 319 800 PLN
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 5400 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.