I ACa 196/25Szkoda górnicza przedawnienie wychylenie budynku
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie T. F. (1) i T. F. (2) domagali się od (...) Spółki Akcyjnej w W. odszkodowania za szkody górnicze w swoim lokalu mieszkalnym, w tym wychylenie budynku od pionu i utratę jego wartości. Sąd Okręgowy w Katowicach, wyrokiem z dnia 20 listopada 2024 r., zasądził na rzecz każdego z powodów po 9.452,17 zł tytułem odszkodowania za inne szkody, ale oddalił powództwo w pozostałym zakresie, uznając roszczenie dotyczące wychylenia budynku za przedawnione. Sąd Okręgowy ustalił, że eksploatacja górnicza zakończyła się w 2010 r., a teren został "uspokojony" do końca 2014 r. Powodowie zgłosili szkodę w 2020 r., co zdaniem sądu nastąpiło po upływie terminu przedawnienia. Sąd Okręgowy uznał, że podniesienie zarzutu przedawnienia przez pozwanego nie stanowi nadużycia prawa. Powodowie wnieśli apelację, zarzucając m.in. naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędne ustalenie daty powstania szkody i przedawnienia, a także naruszenie art. 5 k.c. poprzez nieuwzględnienie, że zarzut przedawnienia stanowi nadużycie prawa. Sąd Apelacyjny w Katowicach, rozpoznając apelację, oddalił ją jako nieuzasadnioną. Sąd Apelacyjny potwierdził ustalenia Sądu Okręgowego co do stanu faktycznego i zastosowania przepisów Prawa geologicznego i górniczego. Sąd Apelacyjny ustalił, że powód T. F. (1) miał wiedzę o "poważnym przechyłie całego budynku" już w maju 2013 r., co wynikało z jego wniosku do spółki. W związku z tym, 5-letni termin przedawnienia roszczenia, liczony od daty dowiedzenia się o szkodzie, upłynął przed wniesieniem pozwu w lipcu 2020 r. Sąd Apelacyjny uznał również, że zarzut przedawnienia nie stanowi nadużycia prawa, gdyż termin 5 lat jest wystarczający do dochodzenia roszczeń, a wychylenie budynku miało małą uciążliwość i nie zagrażało jego substancji. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powodów i nie obciążył ich kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c., uznając, że w sprawie zaszły wyjątkowe okoliczności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń o szkody górnicze, w szczególności ustalanie daty dowiedzenia się o szkodzie oraz stosowanie art. 5 k.c. w kontekście zarzutu przedawnienia.
Sprawa dotyczy specyficznego rodzaju szkód (górniczych) i może być mniej bezpośrednio stosowalna do innych rodzajów szkód. Kluczowe jest ustalenie konkretnych dat i wiedzy poszkodowanego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o naprawienie szkody górniczej, w tym wychylenia budynku, uległo przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie o naprawienie szkody w postaci wychylenia budynku uległo przedawnieniu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny ustalił, że powodowie mieli wiedzę o "poważnym przechyłie całego budynku" co najmniej od maja 2013 r. (wniosek powoda) lub z końcem grudnia 2014 r. Biorąc pod uwagę 5-letni termin przedawnienia wynikający z art. 149 Prawa geologicznego i górniczego, roszczenie było przedawnione w momencie wniesienia pozwu w lipcu 2020 r.
Czy podniesienie przez pozwanego zarzutu przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody górniczej stanowi nadużycie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podniesienie zarzutu przedawnienia nie stanowi nadużycia prawa w tej sprawie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że 5-letni termin przedawnienia jest wystarczający do dochodzenia roszczeń, a wychylenie budynku miało małą uciążliwość i nie zagrażało jego substancji, co wyklucza zastosowanie art. 5 k.c. w celu obejścia przepisów o przedawnieniu.
Jaki jest zakres odpowiedzialności pozwanego za szkody górnicze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pozwany ponosi odpowiedzialność za szkody górnicze, ale tylko w zakresie, w jakim roszczenia nie uległy przedawnieniu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy zasądził odszkodowanie za szkody inne niż wychylenie budynku, co zostało potwierdzone przez Sąd Apelacyjny. Odpowiedzialność pozwanego wynika z przepisów Prawa geologicznego i górniczego oraz Kodeksu cywilnego.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. F. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| T. F. (2) | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Określa zakres odpowiedzialności za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.
k.c. art. 363 § § 1
Kodeks cywilny
Określa sposób naprawienia szkody (przywrócenie stanu poprzedniego lub zapłata sumy pieniężnej) i prawo poszkodowanego do wyboru.
k.c. art. 435 § § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność prowadzącego przedsiębiorstwo wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody za szkody wyrządzone przez ruch przedsiębiorstwa.
p.g.g. art. 144 § ust. 1
Ustawa - Prawo geologiczne i górnicze
Właściciel nie może sprzeciwić się zagrożeniom spowodowanym ruchem zakładu górniczego, ale może żądać naprawienia szkody.
p.g.g. art. 145
Ustawa - Prawo geologiczne i górnicze
Do naprawienia szkód górniczych stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, jeśli ustawa nie stanowi inaczej.
p.g.g. art. 149
Ustawa - Prawo geologiczne i górnicze
Określa 5-letni termin przedawnienia roszczeń o naprawienie szkód górniczych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy pozostawienia szczegółowego wyliczenia kosztów postępowania referendarzowi sądowemu.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Dotyczy nadużycia prawa podmiotowego.
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw art. 5 § ust. 1 i 2
Przepisy międzyczasowe dotyczące stosowania przepisów Kodeksu cywilnego po zmianach.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania apelacyjnego i ustalania stanu faktycznego przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 387 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy obowiązku przytaczania ustaleń faktycznych w uzasadnieniu wyroku sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zasądzania kosztów postępowania.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odstępstwa od zasady obciążania kosztami strony przegrywającej w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o naprawienie szkody w postaci wychylenia budynku uległo przedawnieniu. • Podniesienie zarzutu przedawnienia przez pozwanego nie stanowi nadużycia prawa. • Powodowie mieli wiedzę o szkodzie co najmniej od maja 2013 r.
Odrzucone argumenty
Roszczenie nie jest przedawnione, ponieważ bieg przedawnienia liczony jest od daty dowiedzenia się o szkodzie (2017 r.). • Zarzut przedawnienia stanowi nadużycie prawa podmiotowego. • Szkoda mogła pojawić się najpóźniej w dniu 31 grudnia 2010 r., a zdarzenie wywołujące szkodę nastąpiło po wejściu w życie ustawy Prawo geologiczne i górnicze (2011 r.). • Niewłaściwe zastosowanie art. 98 § 1 k.p.c. w zakresie kosztów postępowania.
Godne uwagi sformułowania
wychylenie bryły budynku mieszkalnego • utrata wartości budynku • zarzut przedawnienia • szkody pochodzenia górniczego • teren górniczy został górniczo uspokojony • wychylenie budynku jest dostrzegalne "gołym okiem" • podniesienie zarzutu przedawnienia nie stanowi nadużycia prawa
Skład orzekający
Aleksandra Korusiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń o szkody górnicze, w szczególności ustalanie daty dowiedzenia się o szkodzie oraz stosowanie art. 5 k.c. w kontekście zarzutu przedawnienia."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego rodzaju szkód (górniczych) i może być mniej bezpośrednio stosowalna do innych rodzajów szkód. Kluczowe jest ustalenie konkretnych dat i wiedzy poszkodowanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu szkód górniczych i przedawnienia roszczeń, co jest istotne dla mieszkańców terenów górniczych. Pokazuje, jak ważne jest terminowe zgłaszanie szkód i dochodzenie roszczeń.
“Szkoda górnicza: Czy Twoje roszczenie jest przedawnione? Kluczowa decyzja sądu.”
Dane finansowe
WPS: 363 054,8 PLN
odszkodowanie: 9452,17 PLN
odszkodowanie: 9452,17 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.