Orzeczenie · 2026-02-17

I ACa 1917/25Uchylenie decyzji VAT sankcje 61

Sąd
Sąd Apelacyjny w L.
Miejsce
L.
Data
2026-02-17
SAOSCywilneprawo rzeczoweWysokaapelacyjny
skarga pauliańskabezskuteczność czynności prawnejpokrzywdzenie wierzycieladarowiznanieruchomościodpowiedzialność członka zarząduKSHKodeks cywilnykoszty procesu

Sąd Apelacyjny w L. rozpoznał sprawę z powództwa (...) Sp. z o.o. w C. przeciwko A. Z. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną. Sąd Okręgowy w R. uznał za bezskuteczną wobec powoda umowę darowizny udziałów w nieruchomościach, zawartą przez M. Z. na rzecz jego żony A. Z., uznając, że została dokonana z pokrzywdzeniem wierzyciela. Pozwana wniosła apelację, podnosząc zarzuty nieważności postępowania z powodu braku udziału w nim dłużnika M. Z. oraz wadliwie sprecyzowanej wierzytelności w sentencji wyroku. Sąd Apelacyjny stwierdził, że zarzut dotyczący braku udziału dłużnika w postępowaniu jest nieuzasadniony, gdyż w przypadku darowizny połączonej z ustanowieniem służebności na rzecz darczyńcy, legitymację bierną ma jedynie obdarowany. Sąd uznał jednak za zasadny zarzut wadliwego sformułowania sentencji wyroku, która powinna precyzyjnie określać wierzytelność, ze względu na którą czynność prawna została uznana za bezskuteczną. Sąd Apelacyjny zmienił częściowo zaskarżony wyrok, doprecyzowując wierzytelność, a w pozostałej części oddalił apelację. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania apelacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Precedens dotyczący precyzyjnego określania wierzytelności w wyrokach uwzględniających skargę pauliańską oraz kwestii legitymacji biernej w takich sprawach, zwłaszcza w kontekście darowizny połączonej ze służebnością.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej ze skargą pauliańską i konstrukcją czynności prawnej darowizny z obciążeniem.

Zagadnienia prawne (3)

Czy umowa darowizny udziałów w nieruchomościach, zawarta przez dłużnika z jego żoną, może zostać uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela na podstawie art. 527 KC?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli czynność została dokonana z pokrzywdzeniem wierzyciela, a dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny potwierdził prawidłowość ustaleń Sądu Okręgowego co do spełnienia przesłanek skargi pauliańskiej, w tym pokrzywdzenia wierzyciela i niewypłacalności dłużnika. Podkreślono, że nawet jeśli pozwana nie wiedziała o długu, domniemywa się jej wiedzę ze względu na bliski stosunek z dłużnikiem.

Czy w sprawie o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną na podstawie art. 527 KC, legitymację bierną posiada również dłużnik, który ustanowił służebność osobistą na rzecz obdarowanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, legitymację bierną posiada jedynie osoba trzecia, która uzyskała korzyść majątkową.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, stwierdził, że w przypadku darowizny połączonej z ustanowieniem służebności osobistej na rzecz darczyńcy, legitymację bierną w procesie ze skargi pauliańskiej ma wyłącznie obdarowany, a nie sam dłużnik.

Czy sentencja wyroku uwzględniającego skargę pauliańską musi precyzyjnie określać wierzytelność, której ochrona jest żądana?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sentencja wyroku powinna określać wierzytelność zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że brak precyzyjnego określenia wierzytelności w sentencji wyroku Sądu Okręgowego stanowi wadę, która nie skutkuje nieważnością, ale wymaga zmiany wyroku w celu doprecyzowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Zmiana częściowa wyroku
Strona wygrywająca
(...) Sp. z o.o. w C.

Strony

NazwaTypRola
(...) Sp. z o.o. w C.spółkapowód
A. Z.osoba_fizycznapozwana
M. Z.osoba_fizycznadłużnik

Przepisy (15)

Główne

k.c. art. 527 § 1

Kodeks cywilny

Podstawa materialnoprawna roszczenia o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną wobec wierzyciela.

k.c. art. 527 § 2

Kodeks cywilny

Określenie przesłanki pokrzywdzenia wierzyciela i domniemania świadomości dłużnika.

k.c. art. 531 § 1

Kodeks cywilny

Określenie kręgu podmiotów legitymowanych biernie w procesie ze skargi pauliańskiej.

Pomocnicze

k.c. art. 529

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 379 § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka nieważności postępowania.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada wzajemnego zniesienia lub zasądzenia kosztów procesu.

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego.

KSH art. 299

Kodeks spółek handlowych

Odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania spółki.

Konstytucja RP art. 64 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.c. art. 888 § 1

Kodeks cywilny

Definicja umowy darowizny.

k.c. art. 908

Kodeks cywilny

Umowa dożywocia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwe sformułowanie sentencji wyroku Sądu Okręgowego poprzez brak precyzyjnego określenia wierzytelności, której ochrona jest żądana. • Czynność prawna darowizny połączona z ustanowieniem służebności osobistej na rzecz darczyńcy powinna być traktowana jako całość, a legitymację bierną posiada jedynie obdarowany.

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania z powodu nieuczestniczenia w nim dłużnika M. Z. • Nieważność postępowania z powodu braku w sentencji wyroku uwzględniającego skargę pauliańską przedmiotowo i kwotowo sprecyzowanej wierzytelności. • Naruszenie art. 235 (2) § 1 k.p.c. poprzez pominięcie dowodu z zeznań świadka M. Z.

Godne uwagi sformułowania

nie może budzić wątpliwości, że sentencja wyroku uwzględniającego powództwo na tej podstawie prawnej powinna określać wierzytelność zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym. • instytucja skargi pauliańskiej znajduje zastosowanie tylko wówczas, gdy wierzytelność przysługująca pokrzywdzonemu wierzycielowi względem określonego dłużnika jest realna i skonkretyzowana • nie zachodziły podstawy do ustalenia legitymacji biernej tej osoby w niniejszym procesie, a wydany bez jego udziału wyrok nie jest dotknięty nieważnością.

Skład orzekający

Ewa Mierzejewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Precedens dotyczący precyzyjnego określania wierzytelności w wyrokach uwzględniających skargę pauliańską oraz kwestii legitymacji biernej w takich sprawach, zwłaszcza w kontekście darowizny połączonej ze służebnością."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej ze skargą pauliańską i konstrukcją czynności prawnej darowizny z obciążeniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia skargi pauliańskiej i precyzji orzeczeń sądowych, co jest istotne dla praktyków prawa. Kwestia legitymacji biernej w specyficznych sytuacjach jest również interesująca.

Skarga pauliańska: Jak precyzyjnie określić wierzytelność w wyroku, by uniknąć błędów?

Dane finansowe

WPS: 72 480,69 PLN

zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 4050 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst