I ACA 1536/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia K. S. o zapłatę 3.000.000 zł od Gminy Z. tytułem odszkodowania za bezprawne pozbawienie go możliwości sprzedaży napojów alkoholowych w latach 2004-2012, w związku z uchwałą Rady Gminy zakazującą sprzedaży na jego terenie. Sąd Okręgowy zasądził kwotę 383.131,63 zł, pomniejszoną o 766.263,12 zł z tytułu przyczynienia się powoda do szkody. Sąd Apelacyjny w Krakowie, rozpoznając apelacje obu stron, oddalił je w całości. Kluczowym zagadnieniem była właściwość prawa międzyczasowego, a Sąd Apelacyjny uznał, że zastosowanie mają przepisy obowiązujące przed nowelizacją Kodeksu cywilnego, w tym odpowiednio art. 160 k.p.a. poprzez art. 287 P.p.s.a. Sąd Apelacyjny potwierdził istnienie szkody (utraconych korzyści) w postaci niezrealizowanej marży ze sprzedaży alkoholu, która pozostawała w adekwatnym związku przyczynowym z bezprawną uchwałą. Uznano, że uchwała ta, stwierdzona następnie wyrokiem WSA, stanowiła prejudykat bezprawności. Sąd Apelacyjny podzielił również ocenę Sądu Okręgowego co do przyczynienia się powoda do szkody, wskazując na jego wieloletnią bierność w kwestionowaniu uchwały, co uzasadniało pomniejszenie odszkodowania o około 70%. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego nastąpiło na zasadzie wzajemnego zniesienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów prawa międzyczasowego w kontekście odpowiedzialności za akty normatywne, możliwość dochodzenia odszkodowania za bezprawie legislacyjne, ocena przyczynienia się poszkodowanego przedsiębiorcy do szkody.
Specyfika przepisów międzyczasowych i zastosowanie art. 287 P.p.s.a. w kontekście aktów prawa miejscowego.
Zagadnienia prawne (4)
Jaki jest właściwy reżim prawny (prawo międzyczasowe) do oceny roszczenia odszkodowawczego, gdy zdarzenie wywołujące szkodę (wydanie aktu prawa miejscowego) nastąpiło przed wejściem w życie nowelizacji Kodeksu cywilnego, a powództwo zostało wytoczone po tej dacie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zastosowanie znajdują przepisy obowiązujące przed nowelizacją, w tym odpowiednio art. 160 k.p.a. poprzez art. 287 P.p.s.a., nawet jeśli akt prawa miejscowego został wydany przed wejściem w życie tych przepisów.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że wykładnia prokonstytucyjna art. 5 ustawy nowelizującej Kodeks cywilny musi prowadzić do wniosku, iż w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 287 u.p.p.s.a. w dotychczasowym brzmieniu, a przez to – odpowiednie zastosowanie art. 160 k.p.a. Odmienna wykładnia prowadziłaby do nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji prawnej podmiotów dotkniętych działaniami władzy publicznej.
Czy akt prawa miejscowego (uchwała zakazująca sprzedaży alkoholu), który nie został skonkretyzowany indywidualną decyzją administracyjną, może stanowić źródło szkody w rozumieniu przepisów o odpowiedzialności odszkodowawczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bezprawny akt normatywny może stanowić źródło skonkretyzowanej szkody, jeśli istnieje adekwatny związek przyczynowy między szkodą a stwierdzonym bezprawiem legislacyjnym.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny odrzucił argument strony pozwanej, że akt normatywny nie może być źródłem szkody bez jego konkretyzacji w drodze decyzji administracyjnej. Podkreślono, że ustawodawca przewiduje odszkodowanie za bezprawie legislacyjne, a wykazanie związku przyczynowego jest wystarczające.
Czy sąd może uwzględnić przyczynienie się poszkodowanego do powstania lub zwiększenia szkody w przypadku roszczenia o odszkodowanie za bezprawne działania organu władzy publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może uwzględnić przyczynienie się poszkodowanego do powstania lub zwiększenia szkody na podstawie art. 362 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że wieloletnia bierność powoda w kwestionowaniu uchwały zakazującej sprzedaży alkoholu, trwająca przez około 10 lat, stanowiła jego przyczynienie się do rozmiaru szkody, uzasadniając pomniejszenie zasądzonego odszkodowania.
Kiedy rozpoczyna biec termin przedawnienia roszczenia o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przez akt prawa miejscowego, którego nieważność została stwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin przedawnienia rozpoczyna bieg od dnia, w którym orzeczenie stwierdzające nieważność aktu stało się ostateczne.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny, stosując odpowiednio art. 160 § 6 k.p.a., uznał, że bieg terminu przedawnienia rozpoczął się z dniem 28 września 2012 r., tj. od daty wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku oddalającego skargę kasacyjną Gminy Z. od wyroku WSA stwierdzającego nieważność uchwały.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Gmina Z. | instytucja | pozwana |
Przepisy (17)
Główne
k.c. art. 417¹
Kodeks cywilny
k.c. art. 361
Kodeks cywilny
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Dz.U. 2004 nr 162 poz. 1690 art. 5
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw
k.p.a. art. 160
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 287
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 1997 nr 78 poz.483 art. 77 ust.1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
k.c. art. 417
Kodeks cywilny
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
k.c. art. 442
Kodeks cywilny
k.c. art. 442¹
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391
Kodeks postępowania cywilnego
Dz.U. 1995 nr 74 poz.368 art. 60 ust.1 pkt 2
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Dz.U. 1997 nr 78 poz.483 art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie przepisów prawa międzyczasowego (art. 5 ustawy nowelizującej KC) prowadzi do stosowania art. 160 k.p.a. poprzez art. 287 P.p.s.a. do oceny szkody wyrządzonej aktem prawa miejscowego wydanym przed nowelizacją. • Akt prawa miejscowego, nawet nie skonkretetyzowany decyzją administracyjną, może być źródłem szkody, jeśli istnieje adekwatny związek przyczynowy. • Utracone korzyści mogą stanowić szkodę podlegającą naprawieniu. • Termin przedawnienia roszczenia o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną aktem prawa miejscowego rozpoczyna bieg od dnia prawomocności orzeczenia stwierdzającego jego nieważność.
Odrzucone argumenty
Strona pozwana argumentowała, że przepisy międzyczasowe nie obejmują aktów prawa miejscowego, a roszczenie powinno być oceniane na podstawie art. 417 k.c. w brzmieniu sprzed nowelizacji. • Strona pozwana twierdziła, że akt normatywny nie może być źródłem szkody bez jego konkretyzacji w drodze decyzji administracyjnej. • Strona pozwana podnosiła zarzut przedawnienia roszczenia. • Powód kwestionował zastosowanie art. 362 k.c. (przyczynienie) i wysokość zasądzonego odszkodowania. • Powód kwestionował rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Wykładnia prokonstytucyjna art. 5 ustawy nowelizującej musi prowadzić do konkluzji, iż w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 287 u.p.p.s.a. w dotychczasowym brzmieniu, a przez to – odpowiednie zastosowanie art. 160 k.p.a. • Absurdalność tej tezy wynika już choćby z faktu, że ustawodawca przewiduje odszkodowanie także za bezprawie legislacyjne. • Zgodzić się należy z powodem, że w świetle wykładni art. 362 k.c. , przyczynieniem się do powstania szkody jest tylko takie zachowanie poszkodowanego, które zakwalifikować można jako co najmniej obiektywnie nieprawidłowe. • Od przedsiębiorcy należy bowiem wymagać podwyższonego stopnia staranności, przy uwzględnieniu zawodowego charakteru prowadzonej działalności gospodarczej.
Skład orzekający
Paweł Rygiel
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Ducki
sędzia
Paweł Czepiel
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów prawa międzyczasowego w kontekście odpowiedzialności za akty normatywne, możliwość dochodzenia odszkodowania za bezprawie legislacyjne, ocena przyczynienia się poszkodowanego przedsiębiorcy do szkody."
Ograniczenia: Specyfika przepisów międzyczasowych i zastosowanie art. 287 P.p.s.a. w kontekście aktów prawa miejscowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności gminy za szkodę wyrządzoną uchwałą, co jest istotnym zagadnieniem dla samorządów i przedsiębiorców. Analiza prawa międzyczasowego i przyczynienia się do szkody dodaje jej głębi.
“Gmina zapłaci miliony za bezprawną uchwałę. Jak prawo międzyczasowe wpłynęło na wyrok?”
Dane finansowe
WPS: 3 000 000 PLN
odszkodowanie: 383 131,63 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.