I ACa 129/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód Z. N. wniósł pozew o zapłatę kwoty 233.628,38 zł wraz z odsetkami od pozwanego J. J., wskazując, że pozwany doprowadził go do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w wyniku oszustwa, co zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem karnym Sądu Okręgowego w Z. (sygn. akt II K 39/15). Sąd Okręgowy w Krakowie, utrzymując w mocy nakaz zapłaty, uznał odpowiedzialność pozwanego na podstawie art. 415 k.c., podkreślając wiążący charakter ustaleń wyroku karnego zgodnie z art. 11 k.p.c. Sąd wskazał, że wysokość szkody, stanowiąca znamię przestępstwa oszustwa w kontekście art. 286 w zw. z art. 294 §1 k.k. (przestępstwo oszustwa na szkodę znacznej wartości), była wiążąca dla sądu cywilnego. Pozwany w apelacji zarzucił m.in. naruszenie art. 11 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, że wyrok karny jest wiążący co do wysokości szkody, a także kwestionował pominięcie dowodów i wysokość zasądzonych kosztów. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podzielając argumentację sądu pierwszej instancji. Podkreślono, że art. 11 k.p.c. nakłada na sąd cywilny obowiązek związania ustaleniami wyroku karnego co do popełnienia przestępstwa, a w tym przypadku także co do wysokości szkody, która była znamieniem czynu zabronionego. Sąd Apelacyjny odniósł się również do kwestii kosztów zastępstwa procesowego z urzędu, wyjaśniając prawidłowość zastosowanych stawek.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWiążący charakter wyroku karnego dla sądu cywilnego w zakresie ustaleń faktycznych, w tym wysokości szkody, gdy stanowi ona znamię czynu zabronionego.
Dotyczy sytuacji, gdy wysokość szkody jest znamieniem przestępstwa. W innych przypadkach sąd cywilny może samodzielnie ustalać wysokość szkody.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ustalenia prawomocnego wyroku skazującego w postępowaniu karnym dotyczące popełnienia przestępstwa i wysokości wyrządzonej szkody są wiążące dla sądu w postępowaniu cywilnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustalenia prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa są wiążące dla sądu cywilnego na mocy art. 11 k.p.c. Jeśli wysokość szkody stanowi znamię ustawowe przestępstwa, jest ona również wiążąca dla sądu cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że art. 11 k.p.c. ma na celu uniknięcie sprzecznych orzeczeń i prowadzenia odrębnych postępowań dowodowych w celu ustalenia tych samych faktów. W przypadku przestępstwa oszustwa, gdzie znaczna wartość szkody jest znamieniem czynu zabronionego, ustalenia te są wiążące dla sądu cywilnego.
Czy sąd cywilny może samodzielnie ustalać wysokość szkody w sprawie o oszustwo, jeśli nie stanowi ona znamienia ustawowego przestępstwa?
Odpowiedź sądu
Tak, sąd cywilny może samodzielnie ustalać wysokość szkody, jeśli nie należy ona do znamion ustawowych przestępstwa. Nie może jednak przyjąć, że szkoda nie miała miejsca.
Uzasadnienie
Komentarz do art. 286 k.k. wskazuje, że wartość mienia nie zawsze jest znamieniem przestępstwa oszustwa. W takich przypadkach sąd cywilny ma swobodę w ustalaniu wysokości szkody, o ile nie zaprzecza istnieniu szkody.
Jakie są zasady ustalania kosztów zastępstwa procesowego z urzędu w postępowaniu apelacyjnym, zwłaszcza w kontekście zmiany przepisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Koszty zastępstwa procesowego z urzędu ustala się na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wszczęcia postępowania, z uwzględnieniem stawek minimalnych i maksymalnych oraz okoliczności sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że zastosowanie miało rozporządzenie obowiązujące do dnia 27 października 2016 r. dla spraw wszczętych przed tą datą. Wskazał, że punktem wyjścia jest stawka minimalna (1/2 stawki maksymalnej), a podwyższenie jej wymaga uzasadnienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. N. | osoba_fizyczna | powód |
| J. J. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (20)
Główne
k.p.c. art. 11
Kodeks postępowania cywilnego
Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
Przestępstwo oszustwa.
k.k. art. 294 § 1
Kodeks karny
Oszustwo na szkodę znacznej wartości.
Pomocnicze
k.c. art. 441 § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność solidarna sprawców szkody.
k.c. art. 441 § 2
Kodeks cywilny
Rozliczenia między współsprawcami szkody.
k.p.c. art. 217 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Pominięcie dowodu przez sąd.
k.p.c. art. 316 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie na podstawie stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o apelacji do zażalenia.
k.k. art. 115 § 5
Kodeks karny
Definicja znacznej wartości.
k.k. art. 46 § 1
Kodeks karny
Obowiązek naprawienia szkody w postępowaniu karnym.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 2 § 7
Stawki opłat za czynności adwokackie.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata urzędu art. 8 § 7
Koszty nieopłaconej pomocy prawnej.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 21
Przepisy przejściowe dotyczące opłat.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 4 § 1
Ustalanie opłaty w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 4 § 2
Przesłanki do podwyższenia stawki opłaty.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 16 § 1
Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wiążący charakter prawomocnego wyroku karnego dla sądu cywilnego w zakresie ustaleń dotyczących popełnienia przestępstwa i wysokości szkody, gdy stanowi ona znamię czynu zabronionego (art. 11 k.p.c.). • Odpowiedzialność pozwanego za szkodę na podstawie art. 415 k.c. potwierdzona wyrokiem karnym. • Solidarna odpowiedzialność sprawców szkody (art. 441 §1 k.c.) oznacza, że pozwany odpowiada wobec powoda w całości, niezależnie od stopnia przyczynienia. • Prawidłowe ustalenie kosztów zastępstwa procesowego z urzędu zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 11 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie wiążącego charakteru wyroku karnego co do wysokości szkody. • Zarzuty naruszenia art. 232 k.p.c. i art. 6 k.c. dotyczące nieudowodnienia przez powoda wysokości szkody. • Zarzuty naruszenia art. 217 § 3 k.p.c. poprzez pominięcie dowodów z przesłuchania świadków na okoliczność szkody i jej wysokości. • Zarzuty dotyczące błędnego ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego z urzędu.
Godne uwagi sformułowania
ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym • wysokość szkody ustalona w wyroku karnym jest wiążąca dla sądu cywilnego jeżeli wysokość ta należy do znamion ustawowych przestępstwa i stanowi niezbędny element jego stanu faktycznego • odpowiedzialność sprawców szkody za wyrządzoną szkodę jest, stosownie do art.441 §1 k.c. , solidarna bez znaczenia pozostaje w jakim stopniu pozwany przyczynił się do jej powstania
Skład orzekający
Robert Jurga
przewodniczący
Jerzy Bess
sprawozdawca
Regina Kurek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wiążący charakter wyroku karnego dla sądu cywilnego w zakresie ustaleń faktycznych, w tym wysokości szkody, gdy stanowi ona znamię czynu zabronionego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wysokość szkody jest znamieniem przestępstwa. W innych przypadkach sąd cywilny może samodzielnie ustalać wysokość szkody.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę prawną dotyczącą relacji między postępowaniem karnym a cywilnym, a także pokazuje, jak prawomocny wyrok karny może przesądzić o odpowiedzialności cywilnej.
“Wyrok karny przesądza o odszkodowaniu w sądzie cywilnym – kluczowa zasada prawna!”
Dane finansowe
WPS: 233 628,38 PLN
odszkodowanie: 233 628,38 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 5400 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.